Συνταξιούχοι εργαζόμενοι: Ανοίγει η πλατφόρμα - Τα «δώρα» και οι ποινές

 



Θέμα ωρών είναι το άνοιγμα της πλατφόρμας δήλωσης εργασίας για τους συνταξιούχους που εργάζονται.

Στην ειδική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ θα πρέπει να σπεύσουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι για να υποβάλουν ηλεκτρονικά τη δήλωση απασχόλησής τους.

Ειδικότερα, η πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία την μέχρι και την Παρασκευή ή το αργότερο αρχές της επόμενης εβδομάδας ενώ θα συνοδευτεί από σχετική υπουργική απόφαση.

Στη διαδικασία πρέπει να εστιάσουν οι συνταξιούχοι που ήδη απασχολούνται ή έχουν αναλάβει για πρώτη φορά εργασία με το νέο σύστημα που ισχύει από την 1 Ιανουαρίου του 2024. Όσοι υποβάλουν τις αιτήσεις, θα βγουν «κερδισμένοι», βάσει των εκτιμήσεων, κατά 141 έως και 292 ευρώ τον μήνα.

Προκειμένου λοιπόν να εξασφαλίσουν αυτά τα ποσά, με το νέο σύστημα οι συνταξιούχοι που παράλληλα απασχολούνται θα κληθούν να δηλώσουν τα προσωπικά τους στοιχεία, τον ΑΜΚΑ και τον ΑΦΜ.

Τέλος στο «πέναλτι» του 30%

Από 1/1/2024, τέλος στο «πέναλτι» του 30% της σύνταξης αλλά επιβολή εισφοράς υπέρ ΕΦΚΑ 10% στην αμοιβή τους

*Ήδη λαμβάνουν το 100% της σύνταξης από τον Δεκέμβριο (συντάξεις Ιανουαρίου)

Παράδειγμα:

Τέλος στο «πέναλτι» του 30%

Από 1/1/2024, τέλος στο «πέναλτι» του 30% της σύνταξης αλλά επιβολή εισφοράς υπέρ ΕΦΚΑ 10% στην αμοιβή τους

*Ήδη λαμβάνουν το 100% της σύνταξης από τον Δεκέμβριο (συντάξεις Ιανουαρίου)

Παράδειγμα:

• Συνταξιούχος με 1.200€ σύνταξη και μισθό 780€
• Πριν: παρακράτηση 360€
• Με νέο καθεστώς: φόρος 78€ από μισθό & ολόκληρη σύνταξη
• Όφελος: 282€ / μήνα

Καταβολή εισφοράς

Δεν εξαιρούνται:

• όσοι έχουν κάνει αίτηση συνταξιοδότησης και εκκρεμεί η σύνταξη

(Πληρώνουν κανονικά την εισφορά και αν η αίτηση απορριφθεί -> επιστροφή ποσού που τους έχει παρακρατηθεί)

Εξαιρούνται:

• συνταξιούχοι με αναπηρία, ορισμένες κατηγορίες πολυτέκνων και αγρότες κλπ
• συνταξιούχοι των οποίων η καταβολή της σύνταξης ανεστάλη για οποιονδήποτε λόγο

Τι αναφέρουν οι διατάξεις

Με τις διατάξεις του άρθρου 114 «Κίνητρα απασχόλησης συνταξιούχων Αντικατάσταση – άρθρου 20, ν. 4387/2016» του ν. 5078/2023, αντικαταστάθηκε το άρθρο 20 του ν. 4387/2016 και θεσπίστηκε νέο πλαίσιο για την απασχόληση των συνταξιούχων εξ ιδίου δικαιώματος, με έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων από την 1/1/2024.

Με τη νέα εγκύκλιο 10/2024, σε συνέχεια της 1/2024 εγκυκλίου οδηγίας της Γενικής Διεύθυνσης Συντάξεων του e-ΕΦΚΑ, κοινοποιούνται οι διατάξεις και παρέχονται οδηγίες για την εφαρμογή τους ως προς τις καταβαλλόμενες εισφορές και την θέσπιση πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ, μη ανταποδοτικού χαρακτήρα, που βαρύνει τους συνταξιούχους οι οποίοι παράλληλα ασκούν δραστηριότητα, ή έχουν ιδιότητα, υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση ως Μη Μισθωτοί (Ελ. Επαγγελματίες, Αυτοαπασχολούμενοι, Αγρότες).

Α. ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ – ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ (παρ. 1)

Στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης εμπίπτουν από 1/1/2024 οι κάτωθι, εξ ιδίου δικαιώματος, συνταξιούχοι e-ΕΦΚΑ

– λόγω γήρατος,

– λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο) και

– γήρατος λόγω αναπηρίας του ν.612/1977 (Α’ 164) και των νόμων που παραπέμπουν σε αυτόν, καθώς και

– του τρίτου εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 των άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (Α’ 210), και παράλληλα ασκούν δραστηριότητα, ή έχουν ιδιότητα, υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση ως Μη Μισθωτοί (Ελ. Επαγγελματίες, Αυτοαπασχολούμενοι, Αγρότες).

Επιπλέον, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των προβλεπομένων, τα πρόσωπα που υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης στον e-ΕΦΚΑ για τις ανωτέρω αναφερόμενες αιτίες, από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, εφόσον παράλληλα ασφαλίζονται ως Μη Μισθωτοί (παρ. 9).

Β. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ – ΠΟΡΟΣ υπέρ e-ΕΦΚΑ (παρ. 3 περ. β,γ,ζ)

Οι ανωτέρω απασχολούμενοι συνταξιούχοι ή αιτηθέντες σύνταξη, καταβάλλουν τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία ασφαλιστικές εισφορές, για την αναληφθείσα δραστηριότητα – απασχόληση – ιδιότητα, Μη Μισθωτού (Ελ. Επαγγελματία, Αυτοαπασχολούμενου ή Αγρότη) και επιπλέον πόρο, μη ανταποδοτικού χαρακτήρα, υπέρ e-ΕΦΚΑ, υπολογιζόμενο ανά κατηγορία ασφαλισμένων ως εξής:

α) Οι Μη Μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενοι)

Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 39, 41, 35 και 97 του ν.4387/2016, όπως ισχύουν, μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους πενήντα τοις εκατό (50%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών.

Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, καταβάλλουν επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον Κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.

β) Οι Αγρότες (πρόσωπα υπαγόμενα στην ασφάλιση σύμφωνα με τις διατάξεις π. ΟΓΑ)

Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 40 και 41 του ν.4387/2016, όπως ισχύουν, μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους πενήντα τοις εκατό (50%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών. Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, καταβάλλουν επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.

γ) Οι αμειβόμενοι με εργόσημο του π. ΟΓΑ

Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές της παρ. 2 του άρθρου 22 του ν. 3863/2010 μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους δέκα τοις εκατό (10%) επί της αξίας των καταβαλλόμενων αμοιβών, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.

Γ. ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΠΟΡΟΥ (παρ. 5)

Τα κάτωθι πρόσωπα εξαιρούνται της καταβολής πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ:

α) Άτομα με ψυχική αναπηρία του άρθρου 23, του ν. 4488/2017 (Α’ 176)

β) Συνταξιούχοι του ν. 612/1977 (Α’ 164) και των διατάξεων που παραπέμπουν σε αυτόν.

γ) Συνταξιούχοι του τρίτου εδαφίου της περ. α’, της παρ. 1, των άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (Α’ 210)

δ) Όσοι λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το αντίστοιχο επίδομα του άρθρου 54, του π.δ. 169/2007.

ε) Οι πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του εικοστού τετάρτου (24ου) έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.

στ) Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρ. 3, του άρθρου 4, του ν. 4387/2016.

ζ) Συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο).

Επιπλέον, δεν καταβάλλουν τον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, τα πρόσωπα που δικαιούνται – εξ ιδίου δικαιώματος – σύνταξη γήρατος (κύριας και επικουρικής) και αναλαμβάνουν απασχόληση σε Φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ, για όσο διάστημα συνεχίζει η απασχόλησή τους, εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό δεύτερο (62ο) έτος της ηλικίας τους καθώς σύμφωνα με παρ. 2, του άρθρου 114 του ν.5078/2023, αναστέλλεται η σύνταξή τους.

Δ. ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΟΥ (παρ. 6)

Εξαιρούνται από την υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ: – Οι συνταξιούχοι του π. ΟΓΑ, εφόσον ασκούν απασχόληση υπακτέα στην ασφάλιση του π.ΟΓΑ.

– Οι συνταξιούχοι των π. φορέων που έχουν ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, εφόσον το ετήσιο εισόδημά τους από απασχόληση στον αγροτικό τομέα ως αγροτών, μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων, πτηνοτρόφων και αλιέων δεν υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.

– Οι συνταξιούχοι που εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης και καταβολής εισφορών, σύμφωνα με την παρ. 7, του άρθρου 55, του ν. 4509/2017 και την παρ. 6, του άρθρου 243, του ν.4957/2022, υπέρ των οποίων εκδίδεται Παραστατικό Παρεχόμενων Υπηρεσιών.

Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΠΟΡΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ ΩΣ ΜΗ ΜΙΣΘΩΤΩΝ – ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ

Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις σχετικές διατάξεις:

1. Οι ασφαλιστικές εισφορές για τους απασχολούμενους συνταξιούχους που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα ή αυτοαπασχολούνται ή ασκούν δραστηριότητα υπακτέα στην ασφάλιση του π. ΟΓΑ καταβάλλονται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, όπως αυτή ισχύει για κάθε ασφαλιστέα δραστηριότητα.
2. Ο πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, των περ. β και γ της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν.4387/2016 όπως ισχύει, για τους απασχολούμενους συνταξιούχους του πεδίου εφαρμογής υπολογίζεται επί του ποσού της ασφαλιστικής κατηγορίας των άρθρων 39 και 40 του ν.4387/2016 για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και επί του ποσού της ασφαλιστικής κατηγορίας του άρθρου 97 του ν.4387/2016 για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, που υπάγεται ο ασφαλισμένος για κάθε κλάδο.
3. Ο πόρος συνεισπράττεται με τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές και καταβάλλεται εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών για την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής, ο πόρος επιβαρύνεται με τον προβλεπόμενο για τις ασφαλιστικές εισφορές τόκο καθυστέρησης, και βεβαιώνεται και εισπράττεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για τις ασφαλιστικές εισφορές.
4. Ειδικά για δικηγόρους, τα ποσά που έχουν εισπραχθεί από την ελάχιστη αμοιβή ανά δικηγορική πράξη ή παράσταση σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 39 του ν.4387/2016 συμψηφίζονται και με τον οφειλόμενο πόρο.

Η γνωστοποίηση του πόρου, στους συνταξιούχους ή αιτηθέντες σύνταξη, που ασφαλίζονται ως Μη Μισθωτοί, γίνεται με τα ειδοποιητήρια πληρωμής ασφαλιστικών εισφορών στα οποία απεικονίζεται διακριτά το ποσό του πόρου, υπέρ e-ΕΦΚΑ, για τους προβλεπόμενους κλάδους.

Ειδικότερα, στις περιπτώσεις Μη Μισθωτών με παράλληλη ασφάλιση λόγω μισθωτής απασχόλησης ή υπαγωγής στις διατάξεις της παρ. 9 του αρθ. 39 του ν. 4387/2016, που οι εισφορές Μη Μισθωτών προσδιορίζονται μετά από διαδικασία εκκαθάρισης, η γνωστοποίηση του πόρου θα γίνεται με τα ειδοποιητήρια εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών.

1. Έλεγχοι για τον υπολογισμό πόρου Μη Μισθωτών

Για τον προσδιορισμό των ασφαλιστικών εισφορών και του πόρου από 01.01.2024, κατά την μηνιαία επεξεργασία των στοιχείων ασφάλισης και εισφορών Μη Μισθωτών, τίθεται νέος έλεγχος διασταύρωσης των στοιχείων συνταξιούχων ή αιτούντων σύνταξης που τηρούνται στα πληροφοριακά συστήματα Συντάξεων και του Μητρώου Μη Μισθωτών Ασφαλισμένων e-ΕΦΚΑ, ώστε να εντοπίζονται αυτοματοποιημένα, από τα διαθέσιμα στοιχεία, οι ενεργοί Μη Μισθωτοί ασφαλισμένοι που υποχρεούνται στην καταβολή πόρου καθώς:

– λαμβάνουν κύρια σύνταξη γήρατος από τον e-ΕΦΚΑ την ίδια περίοδο (μήνας εισφορών) ή

– έχουν υποβάλλει αίτηση απονομής κύριας σύνταξης γήρατος η οποία εκκρεμεί, ανεξάρτητα από τον χρόνο υποβολής της.

1. Ειδοποιητήριο ασφαλιστικών εισφορών και πόρου Μη Μισθωτών

Για τις ανάγκες απεικόνισης και αναζήτησης πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ από 01/01/2024 πραγματοποιήθηκαν τροποποιήσεις στο έντυπο ειδοποιητηρίου πληρωμής ασφαλιστικών εισφορών. Ειδικότερα, προστέθηκαν πεδία με τα λεκτικά “Πόρος Σύνταξης ν.5078/2023” και “Πόρος Επικουρικής ν.5078/2023”, στα οποία απεικονίζονται διακριτά τα ποσά πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ του μήνα εισφοράς και αθροίζονται στο σύνολο της μηνιαίας εισφοράς.

1. Είσπραξη πόρου στις περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης (παρ. 3)

Σε περίπτωση παράλληλης απασχόλησης, εφαρμόζονται τα οριζόμενα στο άρθρο 36 του ν. 4387/2016 μόνο ως προς την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών. Το άρθρο 36 δεν εφαρμόζεται για την είσπραξη του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ. Ο προσδιορισμός του πόρου γίνεται αυτοτελώς για την ασφάλιση μη μισθωτού και δεν λαμβάνεται υπόψη το ποσό του πόρου που έχει καταβληθεί λόγω της μισθωτής απασχόλησης.

Για την είσπραξη του προβλεπόμενου πόρου στις περιπτώσεις παράλληλης απασχόλησης θα δοθούν σχετικές οδηγίες μετά την έκδοση της προβλεπόμενης, από το άρθρο 154 του ν. 5078/2023, Υπουργικής Απόφασης.

1. Είσπραξη πόρου στις περιπτώσεις εργατών γης (παρ. 3)

Για την είσπραξη του προβλεπόμενου πόρου, της περ. ζ της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 4387/2016, από εργάτες γης που αμείβονται με εργόσημο του πρώην ΟΓΑ, θα δοθούν σχετικές οδηγίες μετά την έκδοση της προβλεπόμενης, από το άρθρο 154 του ν. 5078/2023, Υπουργικής Απόφασης.

ΣΤ. ΑΝΩΤΑΤΟ ΟΡΙΟ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥ ΠΟΡΟΥ (παρ. 4)

Το συνολικό καταβαλλόμενο ετησίως (ανώτατο όριο), από τον συνταξιούχο, ποσό πόρου, για κάθε απασχόληση υποχρεωτικά υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ (μισθωτού και μη μισθωτού), δεν μπορεί να υπερβεί το δωδεκαπλάσιο του εκάστοτε ισχύοντος ποσού της εθνικής σύνταξης (άρθρο 7 του ν. 4387/2016, όπως ισχύει). Δεδομένου λοιπόν ότι, από 01.01.2024, το ποσό της εθνικής σύνταξης διαμορφώθηκε σε 426,17 € (σχετική η με αριθμ. Φ11321/οικ.104985/4.12.2023 Κ.Υ.Α. και το με αριθμ. πρωτ. 108117/08.12.2023 έγγραφο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης) το ανώτατο όριο του πόρου, σε ετήσια βάση για κάθε υπόχρεο απασχολούμενο συνταξιούχο, καθορίζεται αντιστοίχως σε 5.114,04 ευρώ (426,17 Χ12). Τυχόν επιπλέον καταβληθέντα ή παρακρατηθέντα ποσά επιστρέφονται στους ασφαλισμένους, σύμφωνα με το άρθρο 104 του ν.4387/16 όπως ισχύει, κατόπιν ετήσιας εκκαθάρισης.

Ζ. ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΧΡΕΩΣΤΗΤΩΣ ΚΑΤΑΒΛΗΘΕΝΤΟΣ ΠΟΡΟΥ (παρ. 9)

Σε κάθε περίπτωση διαπίστωσης αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού πόρου, υπέρ e-ΕΦΚΑ, αυτό επιστρέφεται στον δικαιούχο, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις ισχύουσες διατάξεις και την αριθ. Δ.15/Δ’/90598/11.11.2021 Υπουργική Απόφαση. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις περιπτώσεις που,

– λόγω υποβολής αίτησης συνταξιοδότησης, καταβάλλονται ποσά για πόρο, υπέρ e-ΕΦΚΑ, από την 1η του επόμενου μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης και ακολούθως εκδίδεται απορριπτική απόφαση ή η έναρξη της σύνταξης είναι μεταγενέστερη της 1ης του επόμενου μήνα της αίτησης. Τα καταβληθέντα ποσά πόρου για όλους τους μήνες ή αντίστοιχα για τους μήνες πριν την έναρξη συνταξιοδότησης θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθέντα και επιστρέφονται σύμφωνα με τα ανωτέρω.

– διαπιστωθεί αναδρομική εξαίρεση από την καταβολή πόρου. Τα καταβληθέντα ποσά πόρου για τους μήνες που προκύπτει εξαίρεση από την καταβολή πόρου θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθέντα και επιστρέφονται σύμφωνα με τα ανωτέρω.

Η. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΟΥ (παρ. 11)

Σε περίπτωση μη καταβολής των προβλεπομένων στις περ. (β) και (γ) της παρ. 3 ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ για διάστημα μεγαλύτερο των δύο (2) μηνών, τα ποσά παρακρατούνται από το σύνολο των καταβαλλόμενων συντάξεων, κύριων και επικουρικών.

Θ. ΔΗΛΩΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ – ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΠΟΡΟΥ Ή KAI ΕΙΣΦΟΡΩΝ (παρ. 10)

Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις σχετικές διατάξεις:

1. Τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης υποχρεούνται να δηλώσουν την έναρξη της απασχόλησης στον Φορέα, καθώς και τυχόν συνδρομή ιδιότητας που αποκλείει την επιβολή πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ ή και ασφαλιστικής εισφοράς.
2. Παράλειψη της δήλωσης επιφέρει χρηματική κύρωση ίση με δώδεκα (12) μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις.
3. Το ποσό της ανωτέρω χρηματικής κύρωσης – οφειλής δύναται να αποπληρωθεί με παρακράτηση έως ενός τετάρτου (1/4) από την κύρια σύνταξη και έως του ποσού του άρθρου 46 του ν.4670/2020 (Α’ 43) από την επικουρική. Άλλως, εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).

Ειδικότερες οδηγίες για τον τρόπο και την διαδικασία δήλωσης των ανωτέρω θα δοθούν μετά την έκδοση της προβλεπόμενης, από το άρθρο 154 του ν. 5078/2023, Υπουργικής Απόφασης.

Επισημαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση για την επιβολή πόρου πρέπει να συντρέχουν στο πρόσωπο οι κάτωθι προϋποθέσεις:

– είναι συνταξιούχος γήρατος ή έχει υποβάλει αίτηση σύνταξης λόγω γήρατος

– έχει υπόχρεος ασφάλισης και καταβολής εισφορών ως μη μισθωτός

– δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις εξαίρεσης από την καταβολή πόρου

Ενδεικτικές περιπτώσεις υποχρέωσης ή μη, καταβολής του πόρου

1ο: Συνταξιούχος, λόγω γήρατος, προ της 31ης 12.2023 και δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου, αναλαμβάνει στις 15.2.2024 απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός.

Από τον 2/2024 και για όσο συνεχίζει την απασχόληση αυτή, υποχρεούται, να καταβάλλει

– πόρο ποσοστού 50% επί της εισφοράς κλάδου σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία υπάγεται ή

– στην περίπτωση που καταβάλλει και εισφορές κλάδου επικουρικής ασφάλισης, πόρο ποσοστού 40% της εισφοράς κλάδου σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία υπάγεται και πόρο ποσοστού 40% της εισφοράς κλάδου επικουρικής ασφάλισης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία υπάγεται.

2ο: Συνταξιούχος, λόγω γήρατος, προ της 31ης 12.2023, που δεν εισπράττει την σύνταξή του (αναστολή καταβολής της) και αναλαμβάνει στις 15.01.2024 απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός, δεν υποχρεούται να καταβάλλει πόρο από τον 1/2024, λόγω της αναστολής καταβολής της σύνταξής του και για όσο διάστημα υφίσταται αυτή.

3ο: Συνταξιούχος, λόγω γήρατος, προ της 31ης 12.2023 και εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου και αναλαμβάνει στις 15.01.2024 απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός, δεν υποχρεούται να καταβάλει πόρο υπέρ e- ΕΦΚΑ, από τον 1/2024 και για όσο διάστημα εμπίπτει στις εξαιρέσεις.

4ο: Ασφαλισμένος που υπέβαλε στις 10.01.2024 αίτηση απονομής σύνταξης, λόγω γήρατος, χωρίς να διακόψει την ασφαλιστέα απασχόλησή του στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός και δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου, υποχρεούται, από τον 2/2024 να καταβάλλει, τον προβλεπόμενο πόρο. Στην περίπτωση που το συνταξιοδοτικό αίτημά του απορριφθεί ή η ημερομηνία έναρξης συνταξιοδότησής του είναι μεταγενέστερη του 2/2024, το συνολικό ποσό του πόρου που είχε καταβληθεί – εξοφληθεί ή αντίστοιχα το αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό θα του επιστραφεί σύμφωνα με τα ισχύοντα για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων εισφορών μη μισθωτών.

5ο: Ασφαλισμένος του φορέα, υπέβαλε στις 10.01.2024 αίτηση απονομής σύνταξης, λόγω γήρατος, έχοντας προηγουμένως διακόψει την απασχόλησή του. Την 10.02.2024 αναλαμβάνει νέα απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός. Επιπλέον, δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου. Υποχρεούται από τον 2/2024 να καταβάλλει τον προβλεπόμενο πόρο. Εάν τελικά το συνταξιοδοτικό αίτημα του απορριφθεί, το συνολικό ποσό του πόρου που καταβλήθηκε – εξοφλήθηκε θα του επιστραφεί σύμφωνα με τα ισχύοντα, ως αχρεωστήτως καταβληθέν.

6ο: Ασφαλισμένος του φορέα, υπέβαλε στις 30.11.2023 αίτηση απονομής σύνταξης, λόγω γήρατος και ανέλαβε στις 15.01.2024, απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός. Επιπλέον, δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου. Το συγκεκριμένο πρόσωπο υποχρεούται από τον 1/2024 να καταβάλλει στον e- ΕΦΚΑ, τον προβλεπόμενο πόρο. Στην περίπτωση που με την έκδοση απόφασης συνταξιοδότησης η έναρξη σύνταξης προσδιορισθεί μεταγενέστερα πχ από 1/3/2024, το ποσό του πόρου, που έχει καταβληθεί για τους μήνες 1/2024 και 2/2024 θα του επιστραφεί σύμφωνα με τα ισχύοντα ως αχρεωστήτως καταβληθέν.
newsbomb.gr

Αντισυνταγματική η νέα διάταξη για την απασχόληση των συνταξιούχων (ν. 5078/2023, άρθρο 114)

 Αλέξης Μητρόπουλος (Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ): Αντισυνταγματική η νέα διάταξη για την απασχόληση των συνταξιούχων (ν. 5078/2023, άρθρο 114)

Αντισυνταγματική η νέα διάταξη για την απασχόληση των συνταξιούχων (άρθρο 114 ν. 5078/2023).
Ειδικότερα:
–Είναι αντισυνταγματικός ο «μη ανταποδοτικός πόρος»-«χαράτσι» υπέρ ΕΦΚΑ,
–Είναι αντισυνταγματική η αναστολή ολόκληρης της σύνταξης για τους απασχολούμενους συνταξιούχους κάτω των 62 ετών!
–Είναι αντισυνταγματική η τεκμαρτή φορολόγηση των εργαζομένων συνταξιούχων!

Ειδικότερα :
Με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 (ΦΕΚ Α 211) με τίτλο «Αναμόρφωση
επαγγελματικής ασφάλισης, εξορθολογισμός ασφαλιστικής νομοθεσίας,
συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, σύστημα διορισμού και προσλήψεων των
εκπαιδευτικών της ΔΥΠΑ και λοιπές διατάξεις» νομοθετήθηκε νέο θεσμικό πλαίσιο
από 1-1-2024 για την απασχόληση των συνταξιούχων. Ειδικά η παρ. 7 του
άρθρου 114, που αναφέρεται στην ...αξιοποίηση του χρόνου απασχόλησης για
προσαύξηση της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης, ισχύει αναδρομικά από 13-5-
2016 (έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου 4387/2016)!
Σε υλοποίηση της ανωτέρω ρύθμισης εκδόθηκε με καθυστέρηση η
υπ’αριθ. 1/2024 Εγκύκλιος του ΕΦΚΑ (αριθ.πρωτ. οικ.61423/15-1-2024) για τη
σωστή εφαρμογή της νέας και πιο σύνθετης πράγματι διάταξης, η οποία ωστόσο
είναι ελλιπής και χωρίς παραδείγματα.
Η νέα ρύθμιση του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, κατά το μέρος που
επιβάλλει τον μη ανταποδοτικό πόρο υπέρ ΕΦΚΑ, είναι αντισυνταγματική όπως
και κατά το μέρος που στερεί πλήρως τη σύνταξη για όσους συνταξιούχους
απασχολούνται ή θα απασχοληθούν σε φορείς της γενικής κυβέρνησης και δεν
έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος ηλικίας. Τρίτη κραυγαλέα αντισυνταγματικότητα
είναι η ένταξη των εργαζομένων συνταξιούχων στο σύστημα τεκμαρτής
φορολόγησης του ν. 5073/2023.
2
Τα πιο σημαντικά σημεία τής νέας ρύθμισης για τους εργαζόμενους
συνταξιούχους είναι τα εξής:
1.Πεδίο εφαρμογής (παρ. 1-2 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση του άρθρου 114 (παρ. 1-2) του ν. 5078/2023,
οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι, που συνεχίζουν να λαμβάνουν το σύνολο της
κύριας και επικουρικής σύνταξης που δικαιούνται από τον Φορέα, είναι οι
συνταξιούχοι :
α) λόγω γήρατος. Όμως, η εξ ιδίου δικαιώματος κύρια και επικουρική
σύνταξη λόγω γήρατος αναστέλλεται, εάν ο συνταξιούχος παρέχει εργασία σε
φορέα τής Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχει συμπληρώσει το 62ο έτος ηλικίας. Το
ηλικιακό όριο για την αναστολή καταβολής τής σύνταξης μπορεί να
αναπροσαρμόζεται (παρ. 3 του άρθρου 11 του ν. 3863/2010). Η διάταξη αυτή είναι
απαράδεκτη και αντισυνταγματική και πρέπει άμεσα να καταργηθεί.
β) λόγω γήρατος, με αιτία την αναπηρία του ν. 612/1977 και των νόμων
που παραπέμπουν σε αυτόν.
γ)του τρίτου εδαφίου της περ. α΄ της παρ. 1 των άρθρων 1 και 26
(στρατιωτικοί) του π.δ. 169/2007.
δ) λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός
εργασίας και επαγγελματική νόσο. Ειδικά για την κατηγορία αυτή επισημαίνεται ότι:
1ον)Με τη νέα διάταξη καταργείται η παρ. 4 του άρθρου 63 του ν.
2676/1999 (που τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 3863/2010),
που όριζε ότι «Εάν οι συνταξιούχοι αναπηρίας φορέων κύριας ασφάλισης,
αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχολούνται, και κερδίζουν, ανάλογα με το βαθμό της
αναπηρίας τους, περισσότερα από όσα κερδίζει υγιής απασχολούμενος, σύμφωνα
με τους γενικούς όρους αμοιβής, διακόπτεται η σύνταξή τους ή οι συντάξεις τους,
κύριες και επικουρικές.».
Συνεπώς, από 1-1-2024 παύει πλέον ο έλεγχος των ασφαλιστικών
οργάνων σχετικά με το ύψος αποδοχών/εισοδήματος από την εργασία/
αυτοαπασχόληση των συνταξιούχων λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό
ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο) και οι συντάξεις
αναπηρίας καταβάλλονται ανεξάρτητα του ύψους τού εισοδήματος/αποδοχών και
της περιστασιακής ή μη μόνιμης εργασίας, υποχρεωτικώς υπακτέας στην
ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ.
2ον)Από τον συνδυασμό των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 114 και της
περ. η του άρθρου 156 του ν. 5078/2023 συνάγεται ότι η κατάργηση του ελέγχου
των αποδοχών/εισοδήματος για τους απασχολούμενους συνταξιούχους λόγω
αναπηρίας ισχύει από 1-1-2024 και καταλαμβάνει όλες τις περιπτώσεις των
συνταξιούχων λόγω αναπηρίας που εργάζονται από την ημερομηνία αυτή και
μετά, ανεξάρτητα του χρονικού σημείου ανάληψης της εργασίας (πριν ή μετά την
1-1-2024).
3ον)Η παρ. 1 του άρθρου 23 του ν. 4488/2017 (όπως ισχύει) περί της ΜΗ
εφαρμογής των γενικών και ειδικών διατάξεων που προβλέπουν τη διακοπή ή
περικοπή της σύνταξης αναπηρίας ή της σύνταξης λόγω θανάτου και των
προνοιακών ή άλλων επιδομάτων στους συνταξιούχους που αναλαμβάνουν
εργασία για λόγους ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και κοινωνικής επανένταξης,
εφαρμόζεται παράλληλα και ανεξάρτητα από τις διατάξεις του άρθρου 114 του ν.
5078/2023.
4ον) Σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 11Α του ν. 4387/2016 (που
προστέθηκε στο άρθρο 11 με το άρθρο 26 του ν. 4997/2022), για την απονομή
κύριας σύνταξης λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο απαιτείται –μεταξύ των άλλων
προϋποθέσεων- και η με οποιονδήποτε τρόπο διακοπή τής υπακτέας στην
ασφάλιση εργασίας.
2.Αξιοποίηση του χρόνου ασφάλισης εργαζόμενου συνταξιούχου
(παρ. 7-8 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Με τις διατάξεις των παρ. 7 και 8 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023
παρέχεται η δυνατότητα «αξιοποίησης» του χρόνου ασφάλισης απασχολουμένων
συνταξιούχων ως εξής:
α) Μετά τη διακοπή τής απασχόλησης, ο χρόνος ασφάλισης που
δημιουργείται από την απασχόληση του συνταξιούχου προσαυξάνει την ήδη
καταβαλλόμενη σύνταξη, μετά από αίτησή του. Το ποσό τής προσαύξησης για την
κύρια σύνταξη υπολογίζεται με βάση τα ποσοστά αναπλήρωσης και τις συντάξιμες
αποδοχές των άρθρων 8 και 28 του ν. 4387/2016 και μόνο για το χρονικό
διάστημα της απασχόλησης. Τα οικονομικά αποτελέσματα της προσαύξησης
εκκινούν από την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα υποβολής τής σχετικής αίτησης
του συνταξιούχου.
β)Ο πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ δεν είναι ανταποδοτικός και δεν αξιοποιείται για
την προσαύξηση της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης ή για τη χορήγηση δεύτερης
σύνταξης.
γ) Ομοίως, αξιοποιείται ο χρόνος εργασίας ή η αυτοαπασχόληση ή μέρος
αυτών, οποτεδήποτε και εάν διανύθηκε από τους απασχολούμενους
συνταξιούχους στις 12-5-2016 που συνέχισαν ανελλιπώς την εργασία ή την
αυτοαπασχόλησή τους κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016. Η αξιοποίηση
προϋποθέτει ότι οι προϊσχύουσες του ν. 4387/2016 διατάξεις προέβλεπαν
αξιοποίηση του χρόνου απασχόλησης, η οποία πλέον διενεργείται σύμφωνα με
την παρ. 7 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023.
3. Υποχρέωση δήλωσης εργαζόμενου συνταξιούχου στον e-ΕΦΚΑ
(παρ. 10 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, οι
συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ εξ ιδίου δικαιώματος (όπως αναφέρονται ανωτέρω στο
πεδίο εφαρμογής τού ν. 5078/2023) υποχρεούνται, πριν αναλάβουν υπακτέα στον
e-ΕΦΚΑ απασχόληση, να το δηλώσουν στον Φορέα.
Παράλειψη της δήλωσης επιφέρει χρηματική κύρωση ίση με δώδεκα (12)
μηνιαίες συντάξεις, κύριες και επικουρικές.
4.Καταβολή εισφορών για τη νέα εργασία και καταβολή τού μη
ανταποδοτικού πόρου υπέρ ΕΦΚΑ (παρ. 3-4 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, για την
ασφάλιση του απασχολούμενου συνταξιούχου καταβάλλονται οι προβλεπόμενες
από τη νομοθεσία ασφαλιστικές εισφορές, σύμφωνα με την ασφαλιστέα
απασχόληση και επιπλέον πόρος μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e-
ΕΦΚΑ. Για τη βεβαίωση και είσπραξη του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ εφαρμόζονται οι
κείμενες διατάξεις περί βεβαίωσης και είσπραξης ασφαλιστικών εισφορών.
Πιο συγκεκριμένα, στην παρ. 3 του άρθρου 114 ορίζεται ότι:
α) Οι μισθωτοί και οι καταβάλλοντες εισφορές σύμφωνα με την παρ. 9
του άρθρου 39, καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 38, 41, 35
και 97 μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην
ασφάλιση, επιμεριζομένων μεταξύ εργοδότη και ασφαλισμένου κατά την κείμενη
νομοθεσία και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7% επί των ασφαλιστέων
αποδοχών κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών
παροχών και ύψους 2,3% επί των ασφαλιστέων αποδοχών επικουρικής
ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά
τον ασφαλισμένο.
β) Οι μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοτελώς
απασχολούμενοι) καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 39, 41, 35
και 97 μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην
ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50% επί της επιλεγείσας
ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και
παροχών. Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, ύψους 40%
επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον Κλάδο
κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής
κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.
γ) Οι αγρότες που δεν εμπίπτουν στην παρ. 6 του άρθρου 114 του ν.
5078/2023, καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 40 και 41 μετά
τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση
και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής
κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών.
Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, ύψους 40% επί
της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας
ασφάλισης και λοιπών παροχών και 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής
κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.
δ) Οι μισθωτοί μηχανικοί και έμμισθοι δικηγόροι καταβάλλουν τις
ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 35, 38, 41 και 97 του ν. 5078/2023, μετά
τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση,
επιμεριζομένων μεταξύ εργοδότη και ασφαλισμένου κατά την κείμενη νομοθεσία
και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7% επί των ασφαλιστέων αποδοχών
κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και
ύψους 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης
6
για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον
ασφαλισμένο.
ε) Οι αμειβόμενοι με παραστατικά παρεχόμενων υπηρεσιών (ΠΠΥ),
εκτός των προσώπων της περ. γ’ της παρ. 6, καταβάλλουν τις ασφαλιστικές
εισφορές του άρθρου 55 του ν. 4509/2017, μετά τυχόν συνεισπραττομένων
εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-
ΕΦΚΑ ύψους 10% επί της καθαρής αξίας του παραστατικού για τον κλάδο κύριας
ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον
ασφαλισμένο.
στ) Οι αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ καταβάλλουν
τις ασφαλιστικές εισφορές της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 3863/2010, μετά τυχόν
συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και
επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7% επί της αναγραφόμενης τιμής τού
εργοσήμου για τον Κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών και ύψους 2,3% επί της
αναγραφόμενης τιμής του εργοσήμου για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο
οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.
ζ) Οι αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΟΓΑ καταβάλλουν τις
ασφαλιστικές εισφορές της παρ. 2 του άρθρου 22 του ν. 3863/2010, μετά τυχόν
συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και
επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% επί της αξίας των καταβαλλόμενων
αμοιβών για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει
αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.
η)Σε περίπτωση παράλληλης απασχόλησης, εφαρμόζονται τα
οριζόμενα στο άρθρο 36 μόνο ως προς την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών και
όχι για την είσπραξη του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ.
θ)Σε περίπτωση πολλαπλής ασφάλισης καταβάλλεται πόρος
αυτοτελώς για κάθε ασφαλιστέα απασχόληση.
Στην παράγραφο 4 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023 ορίζεται ότι το
συνολικό επιβαλλόμενο ποσό του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ σε ετήσια βάση δεν
μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της εθνικής σύνταξης του άρθρου 7, όπως
εκάστοτε ισχύει. Τυχόν επιπλέον ποσά επιστρέφονται στους ασφαλισμένους
κατόπιν εκκαθάρισης.
5.Εξαιρέσεις από την καταβολή τού πόρου υπέρ ΕΦΚΑ (παρ.5
άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με τη ρύθμιση της παρ. 5 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023,
από την καταβολή του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ εξαιρούνται οι εξής:
α)Τα άτομα με ψυχική αναπηρία του άρθρου 23 του ν. 4488/2017,
β)Οι συνταξιούχοι του ν. 612/1977 και των διατάξεων που παραπέμπουν
σε αυτόν.
γ)Οι συνταξιούχοι του γ’ εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 των άρθρων 1 και
26 του π.δ. 169/2007.
δ)Όσοι λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το αντίστοιχο επίδομα του
άρθρου 54 του π.δ. 169/2007.
ε)Οι πολύτεκνοι με ένα τουλάχιστον τέκνο ανήλικο ή σπουδαστή σε
ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας
του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.
στ)Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 4 του ν.
4387/2016.
ζ)Οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα,
ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο).
6.Εξαιρέσεις από ασφαλιστικές εισφορές ΚΑΙ πόρου υπέρ ΕΦΚΑ
(παρ. 6 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με την παρ.6 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, από
ασφαλιστικές εισφορές αλλά ΚΑΙ την καταβολή του πόρου υπέρ ΕΦΚΑ,
εξαιρούνται οι εξής:
α)Οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ, εάν ασκούν απασχόληση υπακτέα
στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ.
β)Οι συνταξιούχοι των ενταγμένων στον e-ΕΦΚΑ φορέων,
συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, εάν το ετήσιο εισόδημά τους από
απασχόληση στον αγροτικό τομέα ως αγροτών, μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων,
πτηνοτρόφων και αλιέων δεν υπερβαίνει το ποσό των 10.000 ευρώ.
γ)Οι συνταξιούχοι, υπέρ των οποίων εκδίδεται Παραστατικό Παρεχόμενων
Υπηρεσιών, οι οποίοι εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης και καταβολής
εισφορών σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 55 του ν. 4509/2017 και την παρ. 6
του άρθρου 243 του ν. 4957/2022.
Στις κατηγορίες αυτές εργαζομένων συνταξιούχων δεν αξιοποιείται ο
χρόνος απασχόλησής τους και επομένως δεν προσαυξάνεται η ήδη καταβληθείσα
σύνταξη.
7.Συνέπειες από τη μη πληρωμή ασφαλιστικών εισφορών και πόρου
υπέρ ΕΦΚΑ (παρ. 11 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, σε
περίπτωση μη καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ
(όπου προβλέπεται, ως ανωτέρω) για διάστημα μεγαλύτερο των δύο (2) μηνών,
τότε οι οφειλές αυτές παρακρατούνται από τις καταβαλλόμενες συντάξεις.
8.Αντισυνταγματικός ο πόρος-«χαράτσι» υπέρ ΕΦΚΑ σε βάρος των
εργαζομένων συνταξιούχων (παρ. 4, 7 και 11 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Παρά την κατάργηση της περικοπής 30% από τις συντάξεις των
εργαζομένων συνταξιούχων για την περίοδο 2020-2023 με τον ν. 4070/2020, η
κυβέρνηση εφηύρε την καταβολή τού πόρου υπέρ ΕΦΚΑ. Πρόκειται μάλιστα για
εισφορά-«πόρο»-«χαράτσι» που δεν έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα, δηλαδή χωρίς
να προσαυξάνεται η σύνταξη ή οι παροχές τού εργαζόμενου συνταξιούχου, όταν
αυτός σταματήσει να εργάζεται με το καθεστώς τού «απασχολουμένου
συνταξιούχου» του ν. 5078/2023.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 114 «Ο πόρος υπέρ e-
ΕΦΚΑ δεν είναι ανταποδοτικός και δεν αξιοποιείται για την προσαύξηση της ήδη
καταβαλλόμενης σύνταξης ή για τη χορήγηση δεύτερης σύνταξης με το άρθρο 30 ή
αντίστοιχες διατάξεις.».
Εξάλλου σύμφωνα με την παρ. 4 του ιδίου άρθρου «Το συνολικό
επιβαλλόμενο ποσό του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ σε ετήσια βάση δεν μπορεί να
υπερβαίνει το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης του άρθρου 7, όπως εκάστοτε
ισχύει. Τυχόν επιπλέον ποσά επιστρέφονται στους ασφαλισμένους κατόπιν
εκκαθάρισης σύμφωνα με το άρθρο 104», ενώ σύμφωνα με την παρ. 11 «Σε
περίπτωση μη καταβολής των προβλεπομένων στις περ. (β) και (γ) της παρ. 3
ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ για διάστημα μεγαλύτερο των
δύο (2) μηνών, οι οφειλές παρακρατούνται από το σύνολο των καταβαλλόμενων
συντάξεων.».
Ο μη ανταποδοτικός αυτός πόρος (που για τους μισθωτούς εργαζόμενους
συνταξιούχους ανέρχεται στο 10% ενώ για τους μη μισθωτούς στο 50% της
εισφοράς στην επιλεγείσα ασφαλιστική κλάση) είναι παντελώς αδικαιολόγητος,
παράνομος και αντίθετος στο Σύνταγμα και τις αρχές τής Κοινωνικής Ασφάλισης,
ενώ αντίκειται και σε όλα τα διεθνή κείμενα που δεσμεύουν τη χώρα και απαιτούν
οποιαδήποτε πληρωμή ένεκεν της εργασίας που καταβάλλει ο εργαζόμενος να
έχει και την αναλογούσα ανταποδοτικότητα.
Η κυβέρνηση, που αυθαίρετα και επομένως παράνομα επέβαλε το νέο
αυτό «χαράτσι», πρέπει άμεσα να το καταργήσει. Αν δεν προβεί στην άμεση
κατάργησή του, θα σημαίνει ότι έχει επιλέξει την ακύρωση της συγκεκριμένης
διάταξης από τα Δικαστήρια.
9.Αντισυνταγματική η αναστολή τής σύνταξης για εργαζόμενους
συνταξιούχους στη γενική κυβέρνηση κάτω των 62 ετών
Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 114 «Η εξ ιδίου
δικαιώματος σύνταξη γήρατος, κύρια και επικουρική, προσώπων που
αναλαμβάνουν υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ απασχόληση
σε Φορέα της Γενικής Κυβέρνησης αναστέλλεται για όσο διάστημα συνεχίζει αυτή,
εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό δεύτερο (62ο) έτος της ηλικίας τους.
Για το διάστημα της αναστολής δεν καταβάλλεται ο πόρος της παρ. 3. Το ηλικιακό
όριο της αναστολής δύναται να αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με την παρ. 3 του
άρθρου 11 του ν. 3863/2010 (Α’ 115).».
Η διάταξη αυτή είναι ευθέως αντισυνταγματική αφού στερεί το σύνολο της
σύνταξης σε εργαζομένους συνταξιούχους που αναλαμβάνουν εργασία σε φορείς
της Γενικής Κυβέρνησης και έχουν ηλικία κάτω των 62 ετών. Και η διάταξη αυτή
πρέπει άμεσα να καταργηθεί.
10.Αντισυνταγματική η τεκμαρτή φορολόγηση των εργαζομένων
συνταξιούχων (ν. 5073/2023 και 5078/2023)
Η κυβέρνηση, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις της ότι η
απασχόληση των συνταξιούχων μετά τη συνταξιοδότησή τους δεν θα υπαχθεί στην τεκμαρτή φορολόγηση του νόμου Χατζηδάκη 5073/2023 (ΦΕΚ Α 204), τελικά
τούς υπήγαγε. Έτσι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι, αν προκύψει να έχουν κάποια
ωφέλεια από την κατάργηση της περικοπής του 30% της σύνταξής του, θα
απωλέσουν μεγάλο τμήμα του εισοδήματός τους από το νέο σύστημα
εισφοροδότησης (πόρος υπέρ ΕΦΚΑ) και τεκμαρτής φορολόγησης.
Γι’αυτό καλούμε την κυβέρνηση, όπως έκανε και σε άλλες περιπτώσεις, να
εξαιρέσει τους εργαζόμενους συνταξιούχους από την τεκμαρτή φορολόγηση, αφού
είναι πρωτίστως συνταξιούχοι και δευτερευόντως εργαζόμενοι. Όπως έχουν ήδη
αποφανθεί κορυφαίοι συνταγματολόγοι , η συγκεκριμένη διάταξη προσκρούει τόσο
στη Νομολογία των Ανωτάτων Δικαστηρίων όσο και στις αρχές τής σύγχρονης
δίκαιης και αντικειμενικής φορολόγησης.
----------
Από όσα εκτέθηκαν παραπάνω, η νέα ρύθμιση του άρθρου 114 του ν.
5078/2023 για την απασχόληση των συνταξιούχων είναι ευθέως αντισυνταγματική,
κυρίως κατά το μέρος που επιβάλλεται ο μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ ΕΦΚΑ και
κατά το μέρος που στερεί ολόκληρη τη σύνταξη σε εργαζόμενους συνταξιούχους
που απασχολούνται σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχουν
συμπληρώσει το 62ο ηλικίας.
Η τρίτη κραυγαλέα αντισυνταγματικότητα είναι αυτή που προκύπτει από
τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων του ν. 5078/2023 και των ρυθμίσεων του
νέου φορολογικού νόμου (5073/2023), με τις οποίες οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι
φορολογούνται άδικα και αντισυνταγματικά, θεωρώντας τους προεχόντως ως
εργαζόμενους και δευτερευόντως ως συνταξιούχους.
Η συγκεκριμένη διάταξη του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, τουλάχιστον
κατά τα ανωτέρω σημεία του, πρέπει άμεσα να καταργηθεί για να αποφευχθούν
άσκοπες και χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες ενώπιον των Ελληνικών και
Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων.

Αλέξης Π. Μητρόπουλος
Καθηγητής ΕΚΠΑ-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ

https://enypekk.gr/2024/01/28/alexis-mitropoulos-proedros-enypekk-antisyntagmatiki-i-nea-diataxi-gia-tin-apascholisi-ton-syntaxiouchon/