Τι ισχύει για τον "τίτλο κτήσης"/απόδειξη επαγγελματικής δαπάνης

Η απόδειξη επαγγελματικής δαπάνης, με βάση τις εκάστοτε φορολογικές διατάξεις, ήταν η πιο ενδεδειγμένη μέθοδος για τις επιχειρήσεις, σε ό,τι αφορά τις συναλλαγές τους με φυσικά πρόσωπα, μη υπόχρεα τήρησης βιβλίων και στοιχείων, που παρέχουν υπηρεσίες περιστασιακά, χωρίς σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ή έργου. Επίσης, χρησιμοποιούνταν και για την καταβολή κάποιων λειτουργικών εξόδων της επιχείρησης, για τα οποία δεν προβλεπόταν έκδοση άλλου φορολογικού στοιχείου.

Με τις αλλαγές στον N.4223/2013 και την παράγραφο 6 του άρθρου 51, επήλθαν ορισμένες αλλαγές στον Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (ΚΦΑΣ), μεταξύ των οποίων περιλαμβάνετο και η κατάργηση του άρθρου 8, που εμπεριείχε τις διατάξεις για τις αποδείξεις δαπανών.

Επομένως, από 1.1.2014 αντί της έκδοσης απόδειξης δαπάνης, οι επιχειρήσεις και οι δημόσιοι φορείς αποδεικνύουν αγορές αγαθών και λήψεις υπηρεσιών, από πρόσωπα που δεν έχουν υποχρέωση για έκδοση τιμολογίου, με τη σύνταξη «τίτλου κτήσης» στον οποίο  αναγράφονται, τα στοιχεία των συμβαλλομένων, καθώς και τα στοιχεία της συναλλαγής.

Ενδεικτικές περιπτώσεις για τις οποίες εκδίδεται τίτλος κτήσης -κατά τα ανωτέρω – είναι η καταβολή αμοιβών σε περιστασιακά απασχολούμενους, εισηγητές σεμιναρίων και συγγραφείς, δημόσιους ή ιδιωτικούς υπαλλήλους ή συνταξιούχους, εφόσον δεν είναι υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών για άλλη δραστηριότητα. Σε ό,τι αφορά τα λειτουργικά έξοδα είναι οι χορηγήσεις δειγμάτων, έξοδα κίνησης σε προσωπικό και άλλα.

Σημειώνεται ότι, ως «τίτλος κτήσης», μπορεί να χρησιμοποιηθεί ενδεικτικά ένα συμφωνητικό, μια υπεύθυνη δήλωση, ακόμα και ένα τιμολόγιο λήψης υπηρεσιών, που να περιλαμβάνει τα απαιτούμενα δεδομένα ενώ για τις λοιπές περιπτώσεις που προβλεπόταν, μέχρι 31.12.1013, η έκδοση απόδειξη δαπάνης π.χ. έξοδα κίνησης προσωπικού, επισκευές εντός εγγύησης κ.λ.π. μπορεί, από 1.1.2014, να εκδίδεται οποιοδήποτε δικαιολογητικό έγγραφο στο οποίο εμφανίζεται η καταβαλλόμενη δαπάνη. Τέλος, όταν καταβάλλονται μισθοί, ημερομίσθια, ή άλλες παροχές σε μισθωτούς δύναται, αντί της έκδοσης τίτλου κτήσης κατά τα ανωτέρω, να συντάσσεται κατάσταση μισθοδοσίας.

Σε ποιες περιπτώσεις όμως εκδίδεται ο τίτλος κτήσης;

Καταρχήν ο ένας από τους δύο συναλλασσόμενους δεν θα πρέπει να είναι υπόχρεος απεικόνισης συναλλαγών. Δεν μπορεί να έχει κάνει έναρξη επαγγέλματος για άλλη αιτία και να αμείβεται με τίτλο κτήσης από άλλη. Επιπλέον, θα πρέπει να απασχολείται ευκαιριακά, δηλαδή παρεπόμενα και όχι κατά σύστημα.

Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε, ότι η ευκαιριακή παρεπόμενη δραστηριότητα αποδεικνύεται από πραγματικά γεγονότα, τα οποία κρίνονται από τον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. Τέτοια πραγματικά γεγονότα αποτελούν ιδίως η συνέχεια ή μη της άσκησης της δραστηριότητας αυτής, η ύπαρξη ιδιαίτερης επαγγελματικής εγκατάστασης, η ύπαρξη ιδιαίτερου εξοπλισμού και μηχανικών μέσων για την παροχή των υπηρεσιών αυτών και γενικότερα εάν η παροχή των υπηρεσιών αυτών έχει τα χαρακτηριστικά της οργανωμένης επιχείρησης.

Ποιος είναι ο τρόπος φορολόγησης των εισοδημάτων αυτών;

Με βάση το άρθρο 48 του ν.2238/94, που ίσχυε έως 31/12/2013 και την παράγραφο 3, τα εισοδήματα αυτά φορολογούνταν ως εισόδημα από ελευθέρια επαγγέλματα μια και ως εισόδημα από υπηρεσίες ελευθερίων επαγγελμάτων λογίζονταν και κάθε εισόδημα που δεν μπορούσε να υπαχθεί σε κάποια από τις υπόλοιπες κατηγορίες εισοδημάτων του άρθρου 4 (μισθωτές υπηρεσίες, κινητές αξίες, ακίνητα, εμπορικές και γεωργικές επιχειρήσεις) . Επί της αμοιβής γίνεται παρακράτηση φόρου 20% που αποδίδεται στη ΔOΥ ενώ αποδίδεται επίσης και χαρτόσημο και ΟΓΑ χαρτοσήμου 3,6%.

Πλέον με διατάξεις του ν.4172/2013 εισήχθη η έννοια του εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, παράλληλα με την κατάργηση της κατηγορίας των ελευθέριων επαγγελματιών, οπότε και τα εισοδήματα αυτά θα φορολογούνται με βάση αυτή την κλίμακα.

Η εφαρμογή του TAXIS δεν έχει πεδίο απόδοσης του παρακρατηθέντος χαρτοσήμου με συνέπεια να τίθενται ερωτηματικά αν έχει καταργηθεί ή όχι η παρακράτηση χαρτοσήμου. Καμία διάταξη των νόμων που ψηφίσθηκαν από 1/1/2013 μέχρι σήμερα δεν προβλέπουν τροποποίηση του Κώδικα Χαρτοσήμου και κατά συνέπεια η παρακράτηση του χαρτόσημου ισχύει κανονικά. Το Υπουργείο θα πρέπει να διορθώσει την εφαρμογή ή να βρει άλλο τρόπο απόδοσης του.

Πότε όμως αυτές οι αμοιβές πρέπει να έχουν ασφαλιστικές εισφορές;

Σύμφωνα με τον Αναγκαστικό νόμο 1846/51 του ΙΚΑ και συγκεκριμένα στο άρθρο 2, υπάγονται στην ασφάλιση του ΙΚΑ ΕΤΑΜ τα πρόσωπα τα οποία παρέχουν εξαρτημένη εργασία έναντι αμοιβής, ενώ επί δυσχερούς διάκρισης εξαρτημένης η μη εργασίας αυτή θεωρείται υπαγόμενη στην ασφάλιση. Σε περιπτώσεις ελέγχων έχουν ζητηθεί βεβαιώσεις ασφαλιστικών φορέων για το ίδιο διάστημα, για να αποδειχθεί η ευκαιριακή απασχόληση.

Συμπερασματικά, θα πρέπει να πούμε, ότι όσο περιστασιακή και αν είναι μια απασχόληση είναι δύσκολο σε περίπτωση ελέγχου , να αποδειχθεί και ένας καταλογισμός εισφορών είναι πάντα πιθανός.

ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ: Το γεγονός ότι ο Κ.Φ.Α.Σ. δεν θέτει όριο –ως προς το ποσό- αμοιβή, δεν σημαίνει ότι με ευκολία για την καταβολή της κάθε αμοιβής θα πρέπει να εκδίδεται Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης.

Πριν την έκδοση της, θα πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή και να ελεγχθεί ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία τηρεί τις προϋποθέσεις που θέτει ο Κ.Φ.Α.Σ. , διότι αν αυτές δεν τηρούνται αθροιστικά στο σύνολό τους , σε περίπτωση ελέγχου θα χαρακτηριστεί «ως μη έναρξη», με ότι αυτό συνεπάγεται σε πρόστιμα και κυρώσεις γενικότερα.

Επιπλέον θα θέλαμε να επισημάνουμε, να ελέγχετε αν η υπηρεσία που θα παραχθεί, η αμοιβή της οποίας θα τιμολογηθεί με Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης, υπάγεται σε ασφαλιστικές εισφορές. Επειδή καμία εργασία δεν μπορεί (και δεν προβλέπεται από πουθενά) να είναι ανασφάλιστη, κατά την άποψή μας κάθε παραγόμενη υπηρεσία η οποία τιμολογείται με Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης υπάγεται σε ασφαλιστικές εισφορές Ι.Κ.Α. ή σε ασφάλιση στον Ο.Α.Ε.Ε. Όμως αυτό είναι ένα ξεχωριστό θέμα, με το οποίο δεν θα ασχοληθούμε στην παρούσα μελέτη.

Β.Β. Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης. Ανάλυση, ερμηνεία διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες οδηγηθήκαμε στα παραπάνω συμπεράσματα.

1. Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (Κ.Φ.Α.Σ.) Νόμος 4093/2012 (ΦΕΚ Α΄ 222/12.11.2012) Άρθρο 3, παράγραφο 2 ισχύουν τα παρακάτω :

«Δεν είναι υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών τα φυσικά πρόσωπα με εξαίρεση τους ελεύθερους επαγγελματίες, τα οποία, ευκαιριακά και ως παρεπόμενη απασχόληση , πωλούν προϊόντα ή παρέχουν υπηρεσίες για τις οποίες εκδίδονται στοιχεία από τον αντισυμβαλλόμενο».

2. Σύμφωνα με την ΠΟΛ 1004/4.1.2013, Παράγραφος 2, Μη υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών, ισχύουν τα παρακάτω :

«Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής, οι μη υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών είναι φυσικά πρόσωπα (με εξαίρεση αυτούς που ασκούν ελευθέριο επάγγελμα κατονομαζόμενο στην παράγραφο 1 του 48 του ν. 2238/1994, όπως γιατροί, δικηγόροι, λογιστές, μηχανικού κλπ) και υπό τις ακόλουθες αθροιστικά προϋποθέσεις :

• Η ευκαιριακή άσκηση παρεπόμενης δραστηριότητας, πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών. Ως ευκαιριακή παρεπόμενη δραστηριότητα χαρακτηρίζεται η δραστηριότητα που ασκείται όχι κατά σύστημα και αποδεικνύεται από πραγματικά γεγονότα, τα οποία κρίνονται από τον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. τέτοια πραγματικά γεγονότα αποτελούν ιδίως η συνέχεια ή μη της άσκησης της δραστηριότητας αυτής, η ύπαρξη ιδιαίτερης επαγγελματικής εγκατάστασης, η ύπαρξη ιδιαίτερου εξοπλισμού και μηχανικών μέσων για την παροχή των υπηρεσιών αυτών και γενικότερα εάν η παροχή των υπηρεσιών αυτών έχει τα χαρακτηριστικά της οργανωμένης επιχείρησης.
• Ο αντισυμβαλλόμενος προς τον οποίο παρέχεται η υπηρεσία ή πωλούνται τα αγαθά πρέπει να είναι πρόσωπο που έχει την υποχρέωση να εκδίδει στοιχείο προβλεπόμενο από τις διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ. για τις πράξεις αυτές, δηλαδή πρόσωπο υπόχρεο του Κ.Φ.Α.Σ ή πρόσωπο της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Κώδικα αυτού. Αυτός που έστω και ευκαιριακά παρέχει υπηρεσίες ή πωλεί αγαθά σε ιδιώτες είναι υπόχρεος του Κ.Φ.Α.Σ.

Ο χαρακτηρισμός του πιο πάνω προσώπου ως μη υπόχρεου για τις εν λόγω ευκαιριακές πράξεις δεν συναρτάται από το ύψος της αμοιβής του ή από την αξία των πωλούμενων αγαθών.

Τονίζεται ότι λαμβανομένου υπόψη ότι η διάταξη αυτή αναφέρεται στον χαρακτηρισμό προσώπου ως μη υπόχρεου, δεν καταλαμβάνει το φυσικό πρόσωπο που ήδη είναι υπόχρεο εφαρμογής του Κ.Φ.Α.Σ. και παράλληλα ευκαιριακά παρέχει άλλες υπηρεσίες ή πωλεί άλλα αγαθά.

Άλλα πρόσωπα μη υπόχρεα εφαρμογής των διατάξεων του Κ.Φ.Α.Σ. είναι :

1. Ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος των διατάξεων των άρθρων 41 και 42 του ΦΠΑ και το εισόδημα του από την άσκηση της δραστηριότητας του αυτής προσδιορίζεται στη Φορολογία Εισοδήματος με αντικειμενικό τρόπο.
   Έτσι υπόχρεοι εφαρμογής είναι ο αγρότης :
   
   • του κανονικού καθεστώτος συμπεριλαμβανομένων και αυτών που προαιρετικά επέλεξαν το καθεστώς αυτό.
   • αυτός που πωλεί τα αγαθά του στη λαϊκή αγορά και μόνο για την πώληση αυτή.
2. Ο συγγραφέας και ο εισηγητής δημόσιος ή ιδιωτικός υπάλληλος ή συνταξιούχος, εφόσον βέβαια δεν είναι υπόχρεος εφαρμογής του Κ.Φ.Α.Σ. για άλλη δραστηριότητα.

Νέοι υπόχρεοι εφαρμογής του Κ.Φ.Α.Σ.

 Με τις διατάξεις Κ.Φ.Α.Σ. είναι υπόχρεοι εφαρμογής του ορισμένα πρόσωπα που με τις προϊσχύουσες διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 2 του Κ.Β.Σ. δεν χαρακτηρίζονται ως επιτηδευματίες. Τα πρόσωπα αυτά είναι :

1. Το φυσικό πρόσωπο που συστηματικά παρέχει υπηρεσίες σε πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 (Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ. κλπ) και σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 3 του ν. 2859/2000 (ΦΕΚ 248Α’) δεν θεωρείται ότι ασκεί δραστηριότητα υπαγόμενη στο Φόρο Προστιθέμενης Αξίας.
2. Το φυσικό πρόσωπο που συνδέεται με σχέση μίσθωσης έργου με φορέα εκτέλεσης ερευνητικού έργου το οποίο χρηματοδοτείται ή επιχορηγείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εφόσον το εισόδημα του φορολογείται στη Ζ1 πηγή.
3. Εάν φορολογείται στη Ζ3 πηγή τότε μπορεί να εφαρμόζονται οι διατάξεις της προαναφερόμενης παραγράφου 2, εφόσον καλύπτονται οι προϋποθέσεις που ορίζονται από αυτές.
4. Οι παραπάνω αναφερόμενοι αγρότες. Τα παραπάνω πρόσωπα που από 1/1/2013 είναι υπόχρεα, για πρώτη φορά, εφαρμογής των διατάξεων του Κ.Φ.Α.Σ. πρέπει κατ’ αρχήν να υποβάλλουν δήλωση έναρξης εργασιών στο τμήμα μητρώου μπορεί να υποβληθεί εμπρόθεσμα μέχρι τον χρόνο έκδοσης του πρώτου φορολογικού στοιχείου προς τον αντισυμβαλλόμενο και όχι πέραν του χρόνου υποβολής της δήλωσης ΦΠΑ (ΠΟΛ 1004/4.1.2013».

3. Ελευθέρια Επαγγέλματα, σύμφωνα με τον Νόμο 2238/1994 άρθρο 48 παράγραφο 1, είναι τα παρακάτω :

«Εισόδημα από υπηρεσίες ελευθερίων επαγγελμάτων είναι οι αμοιβές από την άσκηση του ελευθέριου επαγγέλματος του ιατρού, οδοντιάτρου, κτηνιάτρου, φυσιοθεραπευτή, βιολόγου, ψυχολόγου, μαίας, δικηγόρου, δικολάβου, συμβολαιογράφου, άμισθου υποθηκοφύλακα, δικαστικού επιμελητή, αρχιτέκτονα, μηχανικού, τοπογράφου, χημικού, γεωπόνου, γεωλόγου, δασολόγου, ωκεανογράφου, σχεδιαστή, δημοσιογράφου, συγγραφέα, διερμηνέα, ξεναγού, μεταφραστή, καθηγητή ή δασκάλου, καλλιτέχνη γλύπτη ή ζωγράφου ή σκιτσογράφου ή χαράκτη, ηθοποιού, εκτελεστή μουσικών έργων ή μουσουργού, καλλιτεχνών των κέντρων διασκέδασης, χορευτή, χορογράφου, σκηνοθέτη, σκηνογράφου, ενδυματολόγου, διακοσμητή, οικονομολόγου, αναλυτή, προγραμματιστή, ερευνητή ή συμβούλου επιχειρήσεων, λογιστή ή φοροτέχνη, αναλογιστή, κοινωνιολόγου, κοινωνικού λειτουργού και εμπειρογνώμονα».

4. Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (Κ.Φ.Α.Σ.) Νόμος 4093/2012 (ΦΕΚ Α΄ 222/12.11.2012) Άρθρο 8, παράγραφο 13 α) ισχύουν τα παρακάτω :

«Ο υπόχρεος απεικόνισης συναλλαγών που τηρεί βιβλία οποιασδήποτε κατηγορίας και τα πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 για κάθε δαπάνη που αφορά την άσκηση της επιχείρησης του ή την εκτέλεση του σκοπού τους αντίστοιχα, για την οποία ο δικαιούχος δεν υποχρεούται στην έκδοση στοιχείου του παρόντος νόμου , εκδίδει διπλότυπη απόδειξη δαπάνης.».

Και συνεχίζει το ίδιο άρθρο , στην παράγραφο β) «Στην απόδειξη δαπάνης , η οποία υπογράφεται και από τον δικαιούχο και στα δύο αντίτυπα , αναγράφονται :

1. τα πλήρη στοιχεία των συμβαλλομένων όπως περιγράφονται στην παράγραφο 10 του άρθρου 6,
2. η αιτιολογία και το ποσό της δαπάνης αριθμητικός και ολογράφως. Δεν απαιτείται η αναγραφή του ποσού ολογράφως στις αποδείξεις που εκδίδονται με Η/Υ,
3. οι τυχόν φόροι και οι λοιπές φορολογικές επιβαρύνσεις.

5. Ως προς την παρακράτηση φόρου, σύμφωνα με τον Κώδικα φορολογίας εισοδήματος, (Κ.Φ.Ε.) άρθρο 58 , παράγραφος 1, ισχύουν τα εξής : «Όταν για την επαγγελματική τους εξυπηρέτηση ή για την εκτέλεση του σκοπού τους καταβάλλουν σε τρίτους, εκτός από τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 2 του π.δ. 186/1992, προμήθειες, μεσιτείες, αμοιβές ή άλλες κάθε είδους παροχές μη έμμισθης υπηρεσίας, ενοίκια αυτοκινήτων, μηχανημάτων, ή άλλων κινητών πραγμάτων, εφόσον σε αυτές τις περιπτώσεις δεν ορίζεται από το π.δ. 186/1992 η έκδοση θεωρημένου αποδεικτικού στοιχείου από τον δικαιούχο των αμοιβών αυτών, οφείλουν να παρακρατούν κατά την καταβολή της αμοιβής φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%) στο ακαθάριστο ποσό αυτής».

6. Ως προς το τέλος χαρτοσήμου, σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 6 του Κώδικα Τελών Χαρτοσήμου (Κ.Ν.Τ.Χ.), οι καταβαλλόμενες αμοιβές, προμήθειες, μεσιτείες , κλπ υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου 3%. Στη συνέχεια, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφο 1 του Νόμου 4169/1961 , όπως αυτός ισχύει μετά το άρθρο 6 παράγραφος 1 του Νόμου 435/1964, επί του ποσού χαρτοσήμου υπολογίζεται εισφορά υπέρ Ο.Γ.Α. 20%. Δηλαδή το χαρτόσημο αθροιστικά με την εισφορά Ο.Γ.Α ανέρχεται σε ποσοστό 3,6% επί της καταβαλλόμενης αμοιβής.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Όταν φυσικό πρόσωπο, το οποίο δεν χαρακτηρίζεται από τον Ν.4238/1994, άρθρο 48, παράγραφος 1, ότι ασκεί ελευθέριο επάγγελμα παρέχει υπηρεσίες σε υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται ευκαιριακά και όχι κατά σύστημα , η αμοιβή που αναλογεί σε αυτές , ανεξαρτήτου ύψους - ποσού, θα καταβληθεί με την έκδοση Απόδειξης Επαγγελματικής Δαπάνης. Η απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης , η οποία είναι αθεώρητη εκδίδεται από τον υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών.
Από 1/1/2014 και εφεξής η απόδειξη επαγγελματικής δαπάνης μετονομάστηκε σε "Τίτλος κτήσης".

Από την καταβαλλόμενη αμοιβή, θα παρακρατηθεί και θα αποδοθεί στην αρμόδια Δ.Ο.Υ., φόρος 20%. Επίσης θα αποδοθεί χαρτόσημο – Ο.Γ.Α χαρτοσήμου 3,6% επί της αμοιβής.

ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΩΘΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ: Το γεγονός ότι ο Κ.Φ.Α.Σ. δεν θέτει όριο –ως προς το ποσό- αμοιβή, δεν σημαίνει ότι με ευκολία για την καταβολή της κάθε αμοιβής θα πρέπει να εκδίδεται Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης.

Πριν την έκδοση της , θα πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή και να ελεγχθεί ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία τηρεί τις προϋποθέσεις που θέτει ο Κ.Φ.Α.Σ. , διότι αν αυτές δεν τηρούνται αθροιστικά στο σύνολό τους, σε περίπτωση ελέγχου θα χαρακτηριστεί «ως μη έναρξη», με ότι αυτό συνεπάγεται σε πρόστιμα και κυρώσεις γενικότερα.

Επιπλέον θα θέλαμε να επισημάνουμε, να ελέγχετε αν η υπηρεσία που θα παραχθεί, η αμοιβή της οποίας θα τιμολογηθεί με Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης , υπάγεται σε ασφαλιστικές εισφορές. Επειδή καμία εργασία δεν μπορεί (και δεν προβλέπεται από πουθενά) να είναι ανασφάλιστη, κατά την άποψή μας κάθε παραγόμενη υπηρεσία η οποία τιμολογείται με Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης υπάγεται σε ασφαλιστικές εισφορές Ι.Κ.Α. ή σε ασφάλιση στον Ο.Α.Ε.Ε. Όμως αυτό είναι ένα ξεχωριστό θέμα, με το οποίο δεν θα ασχοληθούμε στην παρούσα μελέτη.

ΙΙ. Ένα λάθος που δεν πρέπει να κάνετε. Μην συνδέετε το όριο που θέτει ο Κ.Φ.Α.Σ. για την απαλλαγή από την τήρηση βιβλίων και έκδοση Α.Λ.Π., με την έκδοση της Απόδειξης Επαγγελματικής Δαπάνης.

Ο Κ.Φ.Α.Σ., σχετικά με την απαλλαγή από την τήρηση βιβλίων και έκδοση Α.Λ.Π. αναφέρει τα παρακάτω :

Α) Σύμφωνα με τον Κ.Φ.Α.Σ. Ν.4093/2012, άρθρο 3, παράγραφος 3, «Απαλλάσσεται από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης αποδείξεων λιανικής ο υπόχρεος απεικόνισης συναλλαγών φυσικό πρόσωπο, που πραγματοποίησε κατά την προηγούμενη ετήσια διαχειριστική περίοδο ακαθάριστα έσοδα μέχρι δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ από την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών, αθροιστικά ή διαζευκτικά.

Οι διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου της παραγράφου αυτής δεν εφαρμόζονται επί ελευθέρων επαγγελματιών, επί υπόχρεων απεικόνισης συναλλαγών που πραγματοποιούν ακαθάριστα έσοδα από πωλήσεις κατά ποσοστό τουλάχιστον εξήντα τοις εκατό (60%) σε άλλο υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών και σε πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 και αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α. ή εξαγωγές ανεξάρτητα από ποσοστό, επί των υπόχρεων στην τήρηση πληροφοριών του άρθρου 4, καθώς και επί προσώπων που επιλέγουν την ένταξή τους στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α.

Β) Σύμφωνα με την ΠΟΛ 1004/4.1.2013 , παράγραφος 3, «Απαλλάσσονται από την τήρηση βιβλίων και την έκδοση αποδείξεων λιανικής μόνο τα φυσικά πρόσωπα, των οποίων τα ακαθάριστα έσοδα από την πώληση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο δεν υπερέβησαν τις δέκα χιλιάδες (10.000,00) ευρώ. Τα πρόσωπα αυτά που είναι υπόχρεα εφαρμογής των διατάξεων του Κ.Φ.Α.Σ. έχουν όλες τις λοιπές υποχρεώσεις που τίθενται από τις διατάξεις του» και συνεχίζει με καταγραφή των εξαιρέσεων της διάταξης αυτής.

Γ) Στην συνέχεια σύμφωνα με την ΠΟΛ 1018/4.2.2013, παράγραφος «Από την τήρηση βιβλίων και την έκδοση στοιχείων λιανικής απαλλάσσεται το φυσικό πρόσωπο υπόχρεο εφαρμογής του Κ.Φ.Α.Σ., το οποίο κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο πραγματοποίησε συνολικά ακαθάριστα έσοδα από την πώληση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών μέχρι πέντε (5.000,00) χιλιάδες ευρώ.» και συνεχίζει με την καταγραφή των εξαιρέσεων της διάταξης αυτής. Στην ουσία η ΠΟΛ 1018/2013, πέρα των άλλων, μείωσε το όριο απαλλαγής που προϋπήρχε από δέκα χιλιάδων (10.000,00) σε πέντε (5.000,00) χιλιάδες ευρώ και όρισε νέα πρόσωπα μη απαλλασσόμενα.

Οι ως άνω αναφορές Α,Β,Γ αφορούν φυσικά πρόσωπα τα οποία , έχουν κάνει έναρξη επιτηδεύματος , έχουν χαρακτηριστεί δηλαδή «Υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών» (άρθρο 1, Κ.Φ.Α.Σ) και επειδή εμπίπτουν στα κριτήρια των εξαιρέσεων (ένα εκ των οποίων είναι και το όριο ακαθαρίστων εσόδων της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου , των 5.000,00 ευρώ), τους δίνεται η δυνατότητα «απαλλαγής από την τήρηση βιβλίων και έκδοσης αποδείξεων λιανικής ... ...»

Σε καμία περίπτωση όμως οι διατάξεις αυτές δεν αφορούν την περίπτωση έκδοσης Απόδειξης Επαγγελματικής Δαπάνης, διότι σε αυτές τις περιπτώσεις, τα πρόσωπα που παρέχουν τις υπηρεσίες «είναι υπόχρεα εφαρμογής των διατάξεων του Κ.Φ.Α.Σ. και έχουν όλες τις λοιπές υποχρεώσεις που τίθενται από τις διατάξεις του», έχουν είδη κάνει έναρξη επιτηδεύματος και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις «απαλλάσσονται από την τήρηση των βιβλίων και την έκδοση αποδείξεων λιανικής».

Ενώ, για την Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης , ο Κ.Φ.Α.Σ. αναφέρει ότι εκδίδεται «εφόσον …….. δεν ορίζεται από το π.δ. 186/1992 η έκδοση θεωρημένου αποδεικτικού στοιχείου από τον δικαιούχο των αμοιβών αυτών», δηλαδή για τις περιπτώσεις εκείνες που ο δικαιούχος δεν υπάγεται στους υπόχρεους του Κ.Φ.Α.Σ, δηλαδή δεν έχει ή δεν φέρει την υποχρέωση να κάνει έναρξη επιτηδεύματος στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.

(Τα παρακάτω προστέθηκαν στο παρόν άρθρο το 2015, μετά την ισχύ των Ε.Λ.Π.)

7. Σύμφωνα με το άρθρο 21 της παραγράφου 3, του Νόμου 4172/2013, για το κριτήριο της επαναλαμβανόμενης συναλλαγής αναφέρονται τα παρακάτω :
«Ως επιχειρηματική συναλλαγή θεωρείται κάθε μεμονωμένη ή συμπτωματική πράξη με την οποία πραγματοποιείται συναλλαγή ή και συστηματική διενέργεια πράξεων στην οικονομική αγορά με σκοπό την επίτευξη κέρδους. Κάθε τρεις ομοειδείς συναλλαγές που λαμβάνουν χώρα εντός ενός εξαμήνου θεωρούνται συστηματική διενέργεια πράξεων.
Σε περίπτωση συναλλαγών που αφορούν ακίνητα, η περίοδος (του δεύτερου εξαμήνου) είναι δύο (2) έτη».

8. Τέλος, σύμφωνα με τα Ε.Λ.Π. που ισχύουν από 1/1/2015, Νόμος 4308/2014, άρθρο 39, (σε συνάρτηση με την ΠΟΛ 1003/31-12-2014), ισχύουν τα παρακάτω :

«1. Δεν υπόκεινται στις ρυθμίσεις αυτού του νόμου τα παρακάτω φυσικά πρόσωπα που εμπίπτουν στην παράγραφο 2γ του άρθρου 1.
α) Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α. του ν. 2859/2000, βάσει ύψους ακαθάριστων εσόδων τους από την πώληση αγροτικών προϊόντων παραγωγής τους και την παροχή αγροτικών υπηρεσιών ή του ποσού των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης που λαμβάνουν, ανά φορολογικό έτος. Τα ποσοτικά όρια της παραγράφου αυτής ορίζονται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων.
β) Τα φυσικά πρόσωπα, τα οποία, ευκαιριακά και ως παρεπόμενη απασχόληση, πωλούν προϊόντα ή παρέχουν υπηρεσίες, εφόσον οι συναλλαγές αυτές στο σύνολό τους δεν υπερβαίνουν το ποσό των 10.000 ευρώ ετησίως.
γ) Δημόσιοι ή ιδιωτικοί υπάλληλοι ή συνταξιούχοι που είναι συγγραφείς ή εισηγητές εκπαιδευτικών προγραμμάτων και σεμιναρίων, εφόσον δεν ασκούν άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα.
2. Όπου από τη νομοθεσία απαιτείται η υποβολή λογιστικών ή στατιστικών δεδομένων η οντότητα οφείλει σε κάθε περίπτωση να συγκεντρώνει κατάλληλα από το λογιστικό της σύστημα και να παρέχει τις πληροφορίες που απαιτούνται.

39.1.1 Με την παράγραφο αυτή ορίζεται ότι ορισμένα από τα πρόσωπα της παραγράφου 2γ του άρθρου 1 δεν υπόκεινται στον παρόντα νόμο, και συνεπώς, δεν υποχρεούνται σε έκδοση των παραστατικών πωλήσεων και στην τήρηση των λογιστικών βιβλίων που προβλέπει ο νόμος αυτός. Στα πρόσωπα αυτά περιλαμβάνονται (διαζευκτικά ή και αθροιστικά) συγκεκριμένες περιπτώσεις που κατονομάζονται στις υποπαραγράφους (α) έως (γ).

39.1.2 Με την υποπαράγραφο (1α) του άρθρου 39 δεν έχουν υποχρέωση εφαρμογής του παρόντος νόμου οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α του Ν. 2859/2000 βάσει του ύψους των ακαθάριστων εσόδων από την πώληση αγροτικών προϊόντων και την παροχή αγροτικών υπηρεσιών ή του ποσού που εισέπραξαν από δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος. Το ύψος των ποσών αυτών καθορίζεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων.

39.1.3 Σημειώνεται ότι τα υπό 39.1.2 ανωτέρω πρόσωπα (αγρότες του ειδικού καθεστώτος) κατά τις διατάξεις του Ν. 4172/2013 αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος για τα εισοδήματά τους από αυτή τη δραστηριότητα. Συνεπώς τα πρόσωπα αυτά οφείλουν να τεκμηριώνουν τα εισοδήματά τους με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως έκδοση και τήρηση αποδείξεων είσπραξης για τις πωλήσεις που διενεργούν σε ιδιώτες καταναλωτές, τήρηση κάθε άλλου αρχείου (καταγραφή) με τα δεδομένα (αξία) των πωλήσεών τους, τήρηση αρχείου της παραγωγής τους σε ποσότητα και τιμή πώλησης, κλπ. Σημειώνεται επίσης ότι τα εισοδήματα των αγροτών αυτών από πωλήσεις που διενεργούν σε οντότητες υποκείμενες στον παρόντα νόμο (π.χ. συνεταιρισμοί, επιχειρήσεις εμπορίας ή κατεργασίας αγροτικών προϊόντων, κλπ.), προκύπτουν από τα σχετικά παραστατικά που εκδίδουν οι αγοράστριες ή διαμεσολαβούσες οντότητες.

39.1.4 Με την υποπαράγραφο (1β) του άρθρου 39 δεν έχουν υποχρέωση εφαρμογής του παρόντος νόμου τα φυσικά πρόσωπα τα οποία ευκαιριακά και ως παρεπόμενη απασχόληση πωλούν προϊόντα ή παρέχουν υπηρεσίες, εφόσον το εισόδημα που αποκτούν από τις συναλλαγές αυτές δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ετησίως.

39.1.5 Ως ευκαιριακή παρεπόμενη δραστηριότητα χαρακτηρίζεται η δραστηριότητα που δεν ασκείται κατά σύστημα και αποδεικνύεται από τα πραγματικά περιστατικά. Τέτοια πραγματικά περιστατικά αποτελούν ιδίως η συνέχεια ή μη της άσκησης της δραστηριότητας αυτής, η ύπαρξη ιδιαίτερης επαγγελματικής εγκατάστασης, η ύπαρξη ιδιαίτερου εξοπλισμού και μηχανικών μέσων για την παροχή των υπηρεσιών αυτών ή την παραγωγή των αγαθών ή απόκτηση αγαθών με σκοπό τη μεταπώληση, και γενικότερα το εάν η παροχή των υπηρεσιών αυτών ή των αγαθών, έχει τα χαρακτηριστικά της οργανωμένης επιχείρησης.

39.1.6 Ενδεικτικές περιπτώσεις που εμπίπτουν στην περίπτωση (β) της παραγράφου 1 του άρθρου 39 είναι:

α) Τα φυσικά πρόσωπα όπως φοιτητές, νοικοκυρές, άνεργοι κλπ, που συμβάλλονται με εταιρείες ερευνών με συμβάσεις έργου ή όχι.
β) Τα φυσικά πρόσωπα που διενεργούν πωλήσεις με το σύστημα της κατ’ οίκον επίδειξης, ως αντιπρόσωποι πωλητές (dealers).
γ) Οι ιδιωτικοί ή δημόσιοι υπάλληλοι, φοιτητές, μεταπτυχιακοί φοιτητές, υποψήφιοι διδάκτορες κλπ. οι οποίοι μετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα επιχορηγούμενα ή μη, τα οποία εκτελούνται τόσο από πρόσωπα υπόχρεα του νόμου αυτού, όσο και από διάφορους φορείς.
δ) Οι διερμηνείς ή μεταφραστές.

39.1.7 Με την υποπαράγραφο (1γ) του άρθρου 39 δεν έχουν υποχρέωση εφαρμογής του παρόντος νόμου οι δημόσιοι ή ιδιωτικοί υπάλληλοι ή συνταξιούχοι που είναι συγγραφείς ή εισηγητές εκπαιδευτικών προγραμμάτων (π.χ. μεταπτυχιακά) και σεμιναρίων (π.χ. ημερίδες), εφόσον δεν ασκούν άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα.

39.1.8 Η οντότητα προς την οποία παρέχεται υπηρεσία ή πωλούνται τα αγαθά από τα υπό 39.1.4 και 39.1.7 πρόσωπα [περιπτώσεις (β) και (γ) της παραγράφου 1 του άρθρου 39] οφείλει να εκδίδει το προβλεπόμενο παραστατικό από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, ώστε να διασφαλίζεται η υποβολή των εισοδημάτων αυτών σε φορολογία.

39.1.9 Τα φυσικά πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες ή πωλούν αγαθά λιανικά αποκτώντας εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα είναι υπόχρεα εφαρμογής των λογιστικών προτύπων, καθότι η διενέργεια αυτών δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ευκαιριακή. Διευκρινίζεται ότι η συμπτωματική πώληση προσωπικών περιουσιακών στοιχείων (ακίνητα, αυτοκίνητα, οικοσκευή, κλπ.) σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγεται υποχρεώσεις σε σχέση με τον παρόντα νόμο.»

Από 50 έως και 500 ευρώ οι αυξήσεις στις εισφορές για 650.000 αγρότες

Εισφορές αυξημένες από 50 έως και 500 ευρώ, σε σχέση με το παλαιό καθεστώς, καλούνται να πληρώσουν στο τέλος Φεβρουαρίου οι περίπου 650.000 αγρότες, καθώς ο ασφαλιστικός νόμος προβλέπει για το τρέχον έτος αύξηση του ποσοστού εισφορών παράλληλα με την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού τους.

Ηδη, στο τέλος του 2016, οι αγρότες έλαβαν ειδοποιητήρια με τις εισφορές, δραματικά αυξημένες σε σχέση με το 2015, με τις αυξήσεις να ξεκινούν από 23,2% και να φθάνουν έως 27,3%. Τα ειδοποιητήρια αυτά αφορούσαν τις εισφορές για το α΄ εξάμηνο του 2016 και έπρεπε να πληρωθούν έως το τέλος του 2016. Αυτό μάλιστα ήταν το δεύτερο κύμα αυξήσεων.

Το καλοκαίρι του περασμένου χρόνου είχαν υποστεί την πρώτη «ψυχρολουσία» για τις εισφορές του β΄ εξαμήνου του 2015. Πλέον, οι αγρότες θα καταβάλλουν εισφορές που για κύρια σύνταξη θα ανέλθουν σταδιακά, έως το 2022, στο 20% και για υγεία άμεσα στο 6,95% επί του καθαρού φορολογητέου εισοδήματός τους. Οι αγρότες θα κληθούν από τα τέλη Φεβρουαρίου να καταβάλλουν εισφορές σε μηνιαία βάση για το 2017, ενώ τον Ιούνιο –εάν δεν υπάρξει κάποια νέα απόφαση– θα πρέπει να πληρώσουν και το β΄ εξάμηνο του 2016.

Οι ανατροπές, όπως περιγράφονται στην εγκύκλιο του υπερταμείου, έχουν προκαλέσει την έντονη αντίδραση των αγροτών, οι οποίοι κλιμακώνουν τις κινητοποιήσεις τους και αυξάνουν τα μπλόκα.

Και προβλέπει, για το τρέχον έτος, ότι η εισφορά που πρέπει να πληρωθεί μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου θα αντιστοιχεί σε 14% επί του καθαρού φορολογητέου αποτελέσματος του 2015, ενώ καταβάλλονται και εισφορές 6,95% για ασθένεια και 0,25% για την Αγροτική Εστία, δηλαδή συνολικά 21,20% του εισοδήματος.

Ως ελάχιστη μηνιαία καταβολή ορίζονται τα 86,97 ευρώ, καθώς ο νόμος δίνει στους αγρότες τη δυνατότητα χαμηλότερης βάσης υπολογισμού των εισφορών τα 410,26 ευρώ (ήτοι το 70% του κατώτατου μισθού των 586,08 ευρώ). Σε επίπεδο εξαμήνου, για να είναι συγκρίσιμα τα ποσά, η κατώτατη εισφορά ανέρχεται σε 521,79 ευρώ, ποσό μειωμένο κατά 2,51% σε σχέση με την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία του 2016, κατά 13,78% σε σχέση με τη 2η ασφαλιστική κατηγορία του προηγούμενου έτους και κατά 41,29% σε σχέση με την 5η κατηγορία. Βέβαια, οι εισφορές του 2016 είναι δραματικά αυξημένες σε σχέση με αυτές του 2015.

Για το 2018, το 14% γίνεται 16% για κύρια σύνταξη, με αποτέλεσμα η μικρότερη δυνατή εισφορά να υπολογίζεται στο 23,20% του εισοδήματος των 410,26 ευρώ, ήτοι 95,18 ευρώ τον μήνα.

Το 2019 οι αγρότες θα κληθούν να καταβάλουν το 18% του φορολογητέου εισοδήματος για κύρια σύνταξη και συνολικά 25,20% με ελάχιστη μηνιαία εισφορά, αν έχει παραμείνει ο κατώτατος μισθός στα ίδια επίπεδα, 103,38 ευρώ. Το 2020 οι συνολικές εισφορές ανεβαίνουν στο 26,20% (19% για κύρια σύνταξη), με ελάχιστη εισφορά τα 107,48 ευρώ τον μήνα, ενώ το 2021 η εισφορά κύριας σύνταξης αυξάνεται σε19,5% και συνολικά οι εισφορές σκαρφαλώνουν στο 26,70% με ελάχιστη μηνιαία εισφορά τα 109,54 ευρώ.

Από την 1/1/2022 και μετά, το ποσοστό για κύρια ασφάλιση γίνεται 20% –όπως και όλων των υπόλοιπων ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων– και συνολικά 27,20%, με την ελάχιστη εισφορά να διαμορφώνεται σε 111,60 ευρώ τον μήνα. Για το τρέχον έτος, η ανώτατη εισφορά, με βάση το ανώτατο ετήσιο όριο ασφαλιστέου εισοδήματος που είναι 70.329,60 ευρώ, διαμορφώνεται σε 1.242,48 ευρώ τον μήνα, για να φθάσει τα 1.594,14 ευρώ το 2022.

Με την εγκύκλιο ξεκαθαρίζεται, επίσης, ότι για τα μέλη οικογενειακής αγροτικής εκμετάλλευσης εφαρμόζεται το κάθε φορά προβλεπόμενο κατώτατο όριο υπολογισμού των εισφορών επί τον αριθμό των μελών της οικογένειας που μετέχουν στην αγροτική εκμετάλλευση. Για τα μέλη εταιρειών, βάση υπολογισμού εισφορών αποτελεί το ετήσιο εισόδημα που αντιστοιχεί στο ποσοστό συμμετοχής κάθε μέλους στην εταιρεία.

Ειδικά για τους ιδιοκτήτες τουριστικών καταλυμάτων, και γενικά όλων των κύριων και μη κύριων καταλυμάτων με το ειδικό σήμα λειτουργίας του ΕΟΤ, δυναμικότητας έως και 5 δωματίων σε όλη την επικράτεια ή δυναμικότητας από έξι μέχρι και δέκα δωματίων σε όλη την επικράτεια, που είναι παράλληλα εγγεγραμμένοι στο μητρώο αγροτών και αγροτικών εκμεταλλεύσεων, εφόσον το εισόδημά τους προέρχεται αποκλειστικά από τη δραστηριότητα αυτή, καταβάλλουν ασφαλιστική εισφορά όχι ως αγρότες αλλά ως ελεύθεροι επαγγελματίες (με βάση το άρθρο 39).

Νέες Συντάξεις-Υπολογισμοί-Συντάξεις χηρείας-Ανταποδοτική Σύνταξη-Προσωπική Διαφορά...

Για τον υπολογισμό των ανταποδοτικών συντάξεων (σε αυτές προστίθεται η Εθνική Σύνταξη), το υπουργείο Εργασίας εξέδωσε και τις εγκυκλίους για τον επανυπολογισμό των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων καθώς και για τον υπολογισμό των συντάξεων χηρείας.

Η βασική εγκύκλιος αφορά στον υπολογισμό του ανταποδοτικού μέρους της σύνταξης, βάσει του συνόλου των αποδοχών δια τα έτη ασφάλισης. Για τις νέες συντάξεις θα απαιτηθεί το εισόδημα από το 2002 και μετά.

Ως γνωστόν, το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές (όπως αυτές ορίζονται με τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 28), τον χρόνο ασφάλισης (όπως ορίζεται στο άρθρο 34) και τα κατ’ έτος ποσοστά αναπλήρωσης όπως αυτά προκύπτουν από τον πίνακα:

 

 Το ποσοστό αναπλήρωσης για κάθε έτος ασφάλισης ανά κλίμακα ετών αντιστοιχεί στο ποσοστό που αναγράφεται στην τρίτη στήλη του πίνακα. Το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης αντιστοιχεί στα κατ’ έτος ποσοστά αναπλήρωσης για το σύνολο του χρόνου ασφάλισης επί των συντάξιμων αποδοχών. Για τον υπολογισμό, το σύνολο του χρόνου ασφάλισης λαμβάνεται υπόψη με μαθηματική ακρίβεια δύο δεκαδικών ψηφίων.

Παράδειγμα 1: Ασφαλισμένος με 40 έτη ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ δικαιούται ανταποδοτική σύνταξη ύψους 428 ευρώ υπολογιζόμενη ως ακολούθως: (15*0,77%)+(3*0,84%)+(3*0,90%)+

(3*0,96%)+(3*1,03%)+(3*1,21%)+(3*1,42%)+ (3*1,59%)+(3*1,80%)+(1*2,00%))*1.000 = 42,8%*1.000 = 428 ευρώ.

Παράδειγμα 2: Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με 10.635 ημέρες ασφάλισης (10.635:300=35,45 έτη ασφάλισης) και συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ δικαιούται ανταποδοτική σύνταξη ύψους 345,3 ευρώ υπολογιζόμενη ως ακολούθως:

(15*0,77%)+(3*0,84%)+(3*0,90%)+(3*0,96%)+(3*1,03%)+(3*1,21%)+(3*1,42%)+ (2,45*1,59%))*1.000 = 34,53%*1.000 = 345,3 ευρώ.

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΜΩΝ ΑΠΟΔΟΧΩΝ

Α) ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΜΩΝ ΑΠΟΔΟΧΩΝ

Για τον υπολογισμό του ανταποδοτικού μέρους της σύνταξης ασφαλισμένου λαμβάνονται υπόψη ως συντάξιμες αποδοχές ο μέσος μηνιαίος μισθός - εισόδημα καθ’ όλη τη διάρκεια του ασφαλιστικού του βίου.

Συγκεκριμένα για αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβάλλονται από 13.5.2016 και εντός του έτους 2016, οι συντάξιμες αποδοχές υπολογίζονται ως ο μέσος μηνιαίος μισθός - εισόδημα του ασφαλισμένου από το έτος 2002 και έως την υποβολή της αίτησης. Εφεξής ετησίως η χρονική περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών αυξάνεται κατά ένα έτος.

Παράδειγμα: Ασφαλισμένος μισθωτός υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης την 1.12.2018. Ως συντάξιμες αποδοχές για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης λαμβάνονται υπόψη ο μέσος όρος μηνιαίων αποδοχών του ασφαλισμένου που υπόκεινται σε εισφορές για το χρονικό διάστημα από 1.1.2002 έως 30.11.2018.

Β) ΜΙΣΘΩΤΟΙ

 Για την εύρεση των συντάξιμων αποδοχών των μισθωτών:

Κατ’ αρχάς υπολογίζεται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών του ασφαλισμένου που υπόκεινται σε εισφορές υπέρ Κλάδου Σύνταξης (επομένως, συμπεριλαμβάνονται τα δώρα Χριστουγέννων, Πάσχα και επιδόματα αδείας για τα οποία έχουν καταβληθεί εισφορές) για το χρονικό διάστημα από 1.1.2002 και έως την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.

Ο μέσος αυτός όρος μηνιαίων αποδοχών του ασφαλισμένου είναι το πηλίκο της διαίρεσης του συνόλου των αποδοχών του ασφαλισμένου επί των οποίων έχουν καταβληθεί εισφορές υπέρ Κλάδου Σύνταξης (και μέχρι του ανωτάτου ορίου ασφαλιστέων αποδοχών όπως και όπου αυτό προβλεπόταν για τα έτη 2002 και εφεξής) δια του συνολικού χρόνου ασφάλισής του από 1.1.2002 μέχρι την προηγούμενη ημέρα της υποβολής αίτησης συνταξιοδότησης (αναγόμενος ο χρόνος αυτός σε μήνες, π.χ. πλήρης μήνας για το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ = 25 ημέρες ασφάλισης).

Οι αποδοχές του ασφαλισμένου για κάθε ημερολογιακό έτος προσαυξάνονται κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, η οποία όταν θα προσδιοριστεί, από την αρμόδια για τον καθορισμό Ελληνική Στατιστική Αρχή, θα ακολουθήσουν νέες οδηγίες. Στα παραδείγματα που ακολουθούν ως αποδοχές θεωρούνται οι αποδοχές μετά την εφαρμογή των ανωτέρω προσαυξήσεων.

Στην εγκύκλιο δίνεται ο μαθηματικός τύπος (σ.σ. δείτε τον στην στήλη Συνοδευτικό Υλικό) ότι σε κάθε περίπτωση για όλους τους μισθωτούς που υπάγονται στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ από 1.1.2017 το ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών ανέρχεται στο δεκαπλάσιο του ποσού που αντιστοιχεί στο κατώτατο βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών, το οποίο με σημερινά δεδομένα ισούται με 586,08*10=5.860,8 ευρώ.

Επομένως, σε κάθε περίπτωση, και για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών των μισθωτών από 1.1.2017 ως ανώτατο όριο μηνιαίων αποδοχών είναι το ποσό αυτό.

Στην περίπτωση ασφαλισμένων οι οποίοι, υπό την ισχύ του προϊσχύοντος νομοθετικού καθεστώτος κατέβαλλαν εισφορές ανώτερες από αυτές του κοινού καθεστώτος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (6,67% για τον ασφαλισμένο και 13,33% για τον εργοδότη), εφαρμόζεται το άρθρο 30 παρ.1 του ν.4387/2016, όπως ισχύει, δηλαδή το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης τους για κάθε έτος που έχει καταβληθεί επιπλέον εισφορά, θα υπολογίζεται με ετήσιο συντελεστή αναπλήρωσης 0,075% για καθεμία ποσοστιαία μονάδα επιπλέον εισφοράς.

Η προσαύξηση αυτή δεν ισχύει για τα πρόσωπα που περιγράφονται στο άρθρο 30 παρ.1 του ν.4387/2016, όπως ισχύει.

Παράδειγμα 1

α. Μισθωτός με πλήρη απασχόληση από την 1.1.2002 μέχρι την 31.7.2020 υποβάλλει αίτημα συνταξιοδότησης λόγω γήρατος την 1.8.2020 σε ηλικία 63 ετών και 12.000 ημέρες ασφάλισης (καθ’ όλο το διάστημα της ασφάλισης του το ποσοστό των εισφορών υπέρ Κλάδου Σύνταξης δεν ξεπέρασε το 6,67% για τον ασφαλισμένο και 13,33% για τον εργοδότη).

Αποδοχές επί των οποίων κατεβλήθησαν εισφορές υπέρ Κλάδου Σύνταξης από 1.1.2002 έως 31.7.2020 : 216.000 ευρώ.

Χρόνος ασφάλισης από 1.1.2002 έως 31.7.2020 : 223 μήνες.

Άρα, Συντάξιμες Αποδοχές = 216.000/223=968,61 ευρώ.

Ανταποδοτική Σύνταξη: 968,61*42,8% (ποσοστό αναπλήρωσης των 12.000 η.α.)=414,57 ευρώ (ο ίδιος θα δικαιωθεί και εθνική σύνταξη ύψους 384 ευρώ, δεδομένου ότι επιπρόσθετα έχει πάνω από 40 έτη διαμονής στη χώρα μεταξύ 15ου και 63ου έτους της ηλικίας του).

Η συνολική σύνταξή του ανέρχεται σε 384+414,57=798,57 ευρώ.

Επί αυτού του ποσού θα υπολογιστούν η κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) υπέρ ΑΚΑΓΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 38 του ν.3863/2010, όπως συμπληρώθηκε και ισχύει με το άρθρο 44 παρ.10 του ν.3986/2011, η εισφορά του άρθρου 44 παρ.11 του ν.3986/2011 καθώς και η εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης όπως αυτή υπολογίζεται με τις ρυθμίσεις του ν.4387/2016.

β. Έστω ότι ο ανωτέρω ασφαλισμένος για 10 έτη, συγκεκριμένα από 1.1.1991 έως 31.12.2000, είχε καταβάλει εισφορές Κλάδου Σύνταξης υπέρτερες από αυτές του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (6,67% για τον ασφαλισμένο και 13,33% για τον εργοδότη), ήτοι 11% (εισφορά ασφαλισμένου) και 24% (εισφορά εργοδότη). Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται το άρθρο 30 παρ.1 του ν.4387/2016, όπως ισχύει.

Παράδειγμα 2

Μισθωτός έως την ημέρα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης (έστω 1.8.2020) έχει συνολικά 12.000 ημέρες ασφάλισης εκ των οποίων 8.755 ημέρες ασφάλισης στα ΒΑΕ. Για τις 8.755 ημέρες ασφάλισης έχουν καταβληθεί 3,6% υπέρτερες εισφορές υπέρ Κλάδου Σύνταξης από αυτές του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (6,67% για τον ασφαλισμένο και 13,33% για τον εργοδότη). Υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης στο 63ο έτος της ηλικίας του.

Υπολογισμός Ανταποδοτικής Σύνταξης: Αποδοχές επί των οποίων κατεβλήθησαν εισφορές υπέρ Κλάδου Σύνταξης από 1.1.2002 έως 31.7.2020 : 267.600 ευρώ.

Χρόνος ασφάλισης από 1.1.2002 έως 31.7.2020: 223 μήνες.

Άρα Συντάξιμες Αποδοχές = 267.600/223=1.200 ευρώ.

Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται το άρθρο 30 παρ.1 του ν.4387/2016.

Παράδειγμα 3

Μισθωτός υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης λόγω γήρατος την 1.12.2022. Έχει συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας του και 16 έτη ασφάλισης εκ των οποίων 3.900 στα ΒΑΕ εκ των οποίων 1.100 την τελευταία 13ετία (συνταξιοδοτείται, επομένως, με τις προϋποθέσεις των ΒΑΕ και λαμβάνει πλήρη σύνταξη).

Υπολογισμός Ανταποδοτικής Σύνταξης: Αποδοχές επί των οποίων κατεβλήθησαν εισφορές υπέρ Κλάδου Σύνταξης από 1.1.2002 έως 30.11.2022 : 139.200 ευρώ.

Χρόνος ασφάλισης από 1.1.2002 έως 31.7.2020 :192 μήνες.

Άρα Συντάξιμες Αποδοχές : 139.200/192=725 ευρώ.

Ανταποδοτική Σύνταξη: 725 * 12,39% (ποσοστό αναπλήρωσης των 16 ετών ασφ.)=89,83 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή δεν εφαρμόζεται το άρθρο 30 παρ.1 του ν.4387/2016, όπως ισχύει.

ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ Ν.612/1977

Στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης μισθωτών με βάση τις διατάξεις του ν.612/1977, είτε με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές και ισχύουν κάθε φορά, εφαρμόζεται το τελευταίο εδάφιο της περ.γ παρ.2 άρθρο 28 του ν.4387/2016.

Η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με ποσοστό αναπλήρωσης 35 ετών, εφόσον ο χρόνος ασφάλισης υπολείπεται των 35 ετών και αν υπερβαίνει τα 35 έτη υπολογίζεται επί όλου του χρόνου ασφάλισης. Επίσης στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος μηνιαίων αποδοχών κατά τη διάρκεια όλης της ασφάλισής του από την 1.1.2002 μέχρι την προηγούμενη της αιτήσεως συνταξιοδότησης, προσαυξανόμενες για κάθε ημερολογιακό έτος κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως προσδιορίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή.

ΜΙΣΘΩΤΟΙ ΑΜΕΙΒΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΚΥΜΑΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ

 Οι μισθωτοί ασφαλισμένοι του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που χαρακτηρίζονται ως αμειβόμενοι με κυμαινόμενες αποδοχές και απασχολούνται σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων και ειδικότητες, κατατάσσονται μέχρι 31.12.2016 σε Ασφαλιστικές Κλάσεις Τεκμαρτών Ημερομισθίων και οι εισφορές τους υπολογίζονται επί αυτών των κλάσεων.

Για αυτή την κατηγορία και μέχρι 31.12.2016, εφαρμόζεται η περ. γ, παρ.2 του άρθρου 28 του ν.4387/2016, δηλαδή ως συντάξιμες αποδοχές για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης ορίζεται το ποσό που αντιστοιχεί στο ασφαλιστέο μηνιαίο εισόδημα αν εκλαμβανόταν ως μηνιαία εισφορά το ποσό που πράγματι καταβλήθηκε για κάθε μήνα ασφάλισης. Άρα, οι μηνιαίες αποδοχές υπολογίζονται ως το γινόμενο των κατά μήνα ημερών ασφάλισης επί το τεκμαρτό ημερομίσθιο που αντιστοιχεί στο έτος αναφοράς.

Για το διάστημα από 1.1.2017 έως την προηγούμενη της αιτήσεως συνταξιοδότησης οι αποδοχές που λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών είναι οι πραγματικές αντίστοιχες αποδοχές που υπόκεινται σε εισφορές Κλάδου Σύνταξης. Οι αποδοχές για κάθε ημερολογιακό έτος, ανεξάρτητα αν είναι πριν ή μετά την 1.1.2017, λαμβάνονται υπόψη προσαυξανόμενες για κάθε ημερολογιακό έτος κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως προσδιορίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή.

Παράδειγμα

Μισθωτός κατά τα έτη 1.1.2002 έως την ημέρα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης (π.χ. 1.8.2020) έχει απασχοληθεί ως μπάρμαν και κατά το ίδιο διάστημα έχει 2.100 ημέρες ασφάλισης από τις οποίες 1.450 έως και 31.12.2016. Συνολικά έχει 21 έτη ασφάλισης. Υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης στο 67ο έτος της ηλικίας του.

Το ποσοστό αναπλήρωσης για τα 21 έτη ασφάλισης αντιστοιχεί σε 16,77%.

Χρόνος ασφάλισης από 1.1.2002 έως 31.7.2020 : 84 μήνες.

Οι αποδοχές υπολογίζονται ως εξής: Για το διάστημα από 1.1.2002 έως 31.12.2016, για το οποίο ασφαλίζονταν βάσει Τεκμαρτών Ημερομισθίων, οι αποδοχές που λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών για κάθε ημερολογιακό έτος είναι το γινόμενο των ημερών ασφάλισης ανά έτος επί του τ.η. της ασφαλιστικής κλάσης στην οποία υπήγοντο το έτος αυτό, προσαυξανόμενες κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως προσδιορίζεται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ.

Για το διάστημα από 1.1.2017 έως την προηγούμενη της αιτήσεως συνταξιοδότησης οι αποδοχές που λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών για κάθε ημερολογιακό έτος είναι οι πραγματικές αντίστοιχες αποδοχές που υπόκεινται σε εισφορές Κλάδου Σύνταξης ανά έτος προσαυξανόμενες κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως προσδιορίζεται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ.

Γ) ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ ΟΑΕΕ

Για τους μέχρι 31.12.1992 (παλαιούς ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ) ως μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές για μεν το χρονικό διάστημα από την έναρξη ισχύος του πδ 258/2005 και έως την 31.12.2016 θεωρούνται τα ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών επί των οποίων υπολογίζεται το ποσοστό εισφοράς κλάδου κύριας σύνταξης (20%).

Για τους ασφαλισμένους των συγχωνευθέντων στον ΟΑΕΕ ταμείων οι οποίοι από 1.1.2002 και μέχρι την ένταξη τους στις ασφαλιστικές κατηγορίες του ΟΑΕΕ - κατέβαλαν μηνιαία συγκεκριμένο ποσό ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία υπάγονταν, το μηνιαία καταβαλλόμενο αυτό ποσό ανάγεται σε μηνιαίο εισόδημα, με ύψος ασφαλίστρου το 20%.

Για τον χρόνο ασφάλισης από 1.1.2017 και εφεξής ως μηνιαίο εισόδημα νοείται εκείνο επί του οποίου καταβάλλονται ασφαλιστικές εισφορές σύμφωνα με το άρθρο 39.

Για τους από 1.1.1993 και εφεξής ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ είτε αυτοί προέρχονται από τα συγχωνευθέντα στον ΟΑΕΕ Ταμεία, είτε ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά στον ΟΑΕΕ ως μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές νοούνται τα ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών επί των οποίων υπολογίζεται το ποσοστό εισφοράς κλάδου κύριας σύνταξης,

Ειδικά για τους μέχρι 31.12.1992 ασφαλισμένους του ΤΑΝΠΥ και για το χρόνο ασφάλισής τους μέχρι 31.12.2016 ως μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές νοείται ο τεκμαρτός μισθός της ασφαλιστικής κλάσης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ στην οποία κατατάσσονται κάθε φορά. Με δεδομένο ότι για τους ασφαλισμένους της κατηγορίας αυτής (αυτοαπασχολούμενους και μισθωτούς) προβλέπεται και καταβολή εισφορών επί δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και επιδόματος αδείας, τα ανωτέρω επιδόματα συμπεριλαμβάνονται στις συντάξιμες αποδοχές τους.

Για τους ασφαλισμένους του ΤΑΝΠΥ από 1.1.1993 και εφεξής ως μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές νοούνται οι ασφαλιστικές κατηγορίες επί των οποίων υπολογίζονται οι ασφαλιστικές εισφορές.

Επισημαίνουμε ότι σε κάθε περίπτωση καταβολής μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών (πχ μείωση κατά 30% των ασφαλιστικών εισφορών των από 1.1.1993 νέων ασφαλισμένων του ΤΕΒΕ ή του ΟΑΕΕ βάσει των διατάξεων της παρ.4 του άρθρου 10 του ν.2217/1994 όπως ίσχυε με τις διατάξεις της παρ.3 του άρθρου 70 του ν.3518/2006 ) έχει ως αποτέλεσμα την αντίστοιχη μείωση του ποσού της ασφαλιστικής κατηγορίας επί της οποίας υπολογίζονταν οι ασφαλιστικές εισφορές.

Ως προς την πρόβλεψη σχετικά με την προσαύξηση των συντάξιμων αποδοχών που προκύπτουν με βάση τις καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές με το ποσό από τους κοινωνικούς πόρους κατόπιν σχετικής αναγωγής τους ανά ασφαλισμένο, επί του θέματος αυτού θα σας δοθούν νεότερες οδηγίες.

Παράδειγμα

Παλαιός ασφαλισμένος του ΟΑΕΕ, ασφαλισμένος του πρώην ΤΕΒΕ, συνταξιοδοτείται από 1.1.2017 με συνολικό χρόνο ασφάλισης 40 έτη. Για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών του λαμβάνονται υπόψη οι εισφορές που καταβλήθηκαν από 1/1/2002 έως και 31/12/2016.

 Συνεπώς από 1/1/2002 έως και 31/12/2016, δηλαδή για 180μήνες έχουν καταβληθεί συνολικά 222.750,48 και οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε €1237,50 (222.750,48€/180 μήνες). Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης ανέρχεται σε €529,03 (€ 1237,5 x 42,75%).

ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ ΕΤΑΑ

 Για τους μέχρι 31/12/1992 ελεύθερους επαγγελματίες του ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ, Τομέας Ασφάλισης Νομικών) για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνεται υπόψη για το χρονικό διάστημα από 1/1/2017 και εφεξής το εισόδημα επί του οποίου έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές βάσει του άρθρου 39 του ν.4387/2016, ενώ για τον προγενέστερο χρόνο ασφάλισης η πραγματικά καταβληθείσα μηνιαία ασφαλιστική εισφορά ανάγεται σε μηνιαίο εισόδημα θεωρώντας μηνιαίο ασφάλιστρο ύψους 20%.

Για τους μέχρι 31/12/1992 μισθωτούς του ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ, Τομέας Ασφάλισης Νομικών), για το χρόνο ασφάλισης από 1/1/2017 και μετά για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνονται υπόψη οι μηνιαίες αποδοχές επί των οποίων έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 38 του ν.4387/2016. Για το χρόνο ασφάλισης μέχρι 31/12/2016 ως συντάξιμες αποδοχές, ανά Τομέα, λαμβάνονται οι εξής: α) για τους ασφαλισμένους του ΤΣΜΕΔΕ, για το χρόνο ασφάλισης από 1/1/2002 μέχρι 31/12/2006 η καταβληθείσα εισφορά ανάγεται σε μηνιαίες αποδοχές θεωρώντας μηνιαίο ασφάλιστρο ύψους 20%. Για το χρόνο ασφάλισης από 1/1/2007 έως 31/12/2016 λαμβάνονται οι μηνιαίες αποδοχές επί των οποίων καταβλήθηκαν ασφαλιστικές εισφορές.

β) για τους ασφαλισμένους του ΤΣΑΥ, δεδομένου ότι ο ασφαλισμένος καταβάλλει ως μηνιαία εισφορά σταθερό ποσό και ο εργοδότης ποσοστιαία εισφορά ύψους 13,33% επί των αποδοχών, αθροίζεται η εισφορά ασφαλισμένου και εργοδότη και το ποσό του αθροίσματος ανάγεται σε μηνιαίες αποδοχές θεωρώντας μηνιαίο ασφάλιστρο ύψους 20%.

γ) για τους ασφαλισμένους του Τομέα Ασφάλισης Νομικών, η μηνιαία εισφορά ανάγεται σε συντάξιμο μισθό θεωρώντας μηνιαίο ασφάλιστρο ύψους 20%.

Για τους από 1/1/1993 ασφαλισμένους λαμβάνονται υπόψη για τους μεν ελεύθερους επαγγελματίες τα ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών επί των οποίων έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές, για δε τους μισθωτούς οι μηνιαίες αποδοχές επί των οποίων έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές.

Σε κάθε περίπτωση τα ποσά που προκύπτουν ως συντάξιμες αποδοχές κατ’ εφαρμογή των ανωτέρω αναπροσαρμόζονται κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως αυτή θα προσδιοριστεί από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (στα παραδείγματα που ακολουθούν τα ποσά που αναφέρονται δεν έχουν αναπροσαρμοστεί σύμφωνα με τα ανωτέρω).

Επισημαίνουμε ότι σε περίπτωση καταβολής μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών (ασφαλισμένοι κάτω 5ετίας) για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνεται υπόψη η μειωμένη ασφαλιστική εισφορά και ανάγεται σε συντάξιμο μισθό θεωρώντας ασφάλιστρο ύψους 20%.

Στην περίπτωση των εμμίσθων που έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές επί των δώρων εορτών και του επιδόματος αδείας, για τον καθορισμό των συντάξιμων αποδοχών συνυπολογίζονται και οι ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταβληθεί επί των ποσών αυτών, και θεωρείται ότι προσαυξάνουν τις μηνιαίες αποδοχές του μήνα που καταβάλλονται.

Για τις περιπτώσεις που προβλέπεται μείωση της καταβαλλόμενης σύνταξης (μειωμένη σύνταξη λόγω γήρατος ή ανάλογα με το βαθμό αναπηρίας για τους από 1/1/1993 ασφαλισμένους βάσει του ν.2084/1992), η ανταποδοτική σύνταξη καταβάλλεται πλήρης, ενώ μειώνεται η εθνική σύνταξη βάσει των άρθρων 7 και 27 του ν.4387/2016.

Όσον αφορά την πρόσθετη εισφορά του άρθρου 44 παρ. 14 του ν.3986/2011 (ύψους 2% επί του ποσού της 1ης ασφαλιστικής κατηγορίας) που καταβάλλεται από τους ελεύθερους επαγγελματίες από 1/7/2011, αυτή αθροίζεται με την κύρια ασφαλιστική εισφορά και το άθροισμα ανάγεται σε μηνιαίες εισόδημα θεωρώντας μηνιαίο ασφάλιστρο ύψους 20%.

Σημειώνουμε ότι σε περίπτωση που δεν συμπληρώνεται ακέραιος αριθμός ετών ασφάλισης, για παράδειγμα ο ασφαλισμένος συμπληρώνει 41 έτη ασφάλισης 5 μήνες και 15 ημέρες ασφάλισης, για το χρονικό διάστημα πέραν του πλήρους έτους, δηλαδή για το διάστημα των 5 μηνών και 15 ημερών (5 x 25 + 15 = 140 ημέρες), λαμβάνει αναλογία του ποσοστού αναπλήρωσης θεωρώντας ότι το έτος αντιστοιχεί σε 12 μήνες και κάθε μήνας σε 25 ημέρες ασφάλισης, δηλαδή στην προκειμένη περίπτωση το ποσοστό αναπλήρωσης καθορίζεται σε 45,73% (44,80 + 2 x 140/300).

Ως προς την πρόβλεψη σχετικά με την προσαύξηση των συντάξιμων αποδοχών που προκύπτουν με βάση τις καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές με το ποσό από τους κοινωνικούς πόρους κατόπιν σχετικής αναγωγής τους ανά ασφαλισμένο, επί του θέματος αυτού θα σας δοθούν νεότερες οδηγίες.

Παράδειγμα 1

Παλαιός ασφαλισμένος του ΤΣΜΕΔΕ, ελεύθερος επαγγελματίας για το σύνολο του χρόνου ασφάλισης, έχοντας συμπληρώσει 41 έτη ασφάλισης, 5 μήνες και 15 ημέρες ασφάλισης, πρόκειται να συνταξιοδοτηθεί από 1/1/2017 έχοντας καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές μέχρι και 15/12/2016. Στην περίπτωση αυτή για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνονται οι εισφορές που καταβλήθηκαν από 1/1/2002 έως και 15/12/2016.

Συνεπώς από 1/1/2002 έως και 15/12/2016, δηλαδή για 179,60 μήνες (179 μήνες + 15/25) έχουν καταβληθεί συνολικά €122.002,75 και οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε €679,30 (€122.002,75 / 179,60 μήνες).

Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης ανέρχεται σε €310,65 (€679,30 x 45,73%).

Παράδειγμα 2

 Παλαιός ασφαλισμένος του ΤΣΑΥ, ελεύθερος επαγγελματίας για το σύνολο του χρόνου ασφάλισης, έχοντας συμπληρώσει 41 έτη ασφάλισης, 5 μήνες και 15 ημέρες ασφάλισης, πρόκειται να συνταξιοδοτηθεί από 1/1/2017 έχοντας καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές μέχρι και 15/12/2016. Στην περίπτωση αυτή για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνονται οι εισφορές που καταβλήθηκαν από 1/1/2002 έως και 15/12/2016. 

Συνεπώς από 1/1/2002 έως και 15/12/2016, δηλαδή για 179,60 μήνες (179 μήνες + 15/25) έχουν καταβληθεί συνολικά €160.458,68 και οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε €893,42 (€160.458,68 / 179,60 μήνες).

Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης ανέρχεται σε €408,56 (€893,42 x 45,73%).

Παράδειγμα 3

Παλαιά ασφαλισμένη του Τομέα Ασφάλισης Νομικών, ασφαλισμένη ως άμισθη για το σύνολο του χρόνου ασφάλισης, έχοντας συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης 8 μήνες και 12 ημέρες ασφάλισης πρόκειται να συνταξιοδοτηθεί από 1/10/2018 έχοντας καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές μέχρι και 30/9/2018. Στην περίπτωση αυτή για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνονται οι εισφορές που καταβλήθηκαν από 1/1/2002 έως και 30/9/2018.

 Για τα έτη 2017 και 2018 υποθέτουμε ότι έχει καταβληθεί εισφορά στο κατώτατο όριο των €586,00.
Συνεπώς από 1/1/2002 έως και 30/9/2018, δηλαδή για 201 μήνες, έχουν καταβληθεί συνολικά €141.612,30 και οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε €704,54 (€141.612,30/201 μήνες).

Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης ανέρχεται σε €150,84 (€704,54 x 21,41%).

Παράδειγμα 4

Παλαιός ασφαλισμένος του ΤΣΜΕΔΕ, έχοντας συμπληρώσει 37 έτη ασφάλισης 3 μήνες και 2 ημέρες ασφάλισης, πρόκειται να συνταξιοδοτηθεί από 1/7/2016 έχοντας καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές μέχρι και 30/6/2016. Ο εν λόγω ασφαλισμένος έχει απασχοληθεί για ένα χρονικό διάστημα ως έμμισθος και για τον υπόλοιπο χρόνο έχει καταβάλλει εισφορές ελεύθερου επαγγελματία. Στην περίπτωση αυτή για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνονται οι εισφορές που καταβλήθηκαν από 1/1/2002 έως και 30/6/2016.

Για τα έτη 2004 και 2005 ο ασφαλισμένος απασχολήθηκε ως μισθωτός, όμως με το ισχύον τότε νομοθετικό πλαίσιο καταβλήθηκαν εισφορές ελεύθερου επαγγελματία σε 12μηνη βάση. Μισθωτή απασχόληση προκύπτει και για τα έτη 2009, 2010, 2014 και 2015 οπότε καταβλήθηκε συνολική εισφορά ασφαλισμένου και εργοδότη ύψους 20% (6,67% για τον ασφαλισμένο και 13,33% για τον εργοδότη) επί των αποδοχών, ενώ καταβλήθηκαν ασφαλιστικές εισφορές και επί των δώρων εορτών και επιδόματος αδείας (εισφορές σε 14μηνη βάση)

Συνεπώς από 1/1/2002 έως και 30/6/2016, δηλαδή για 174 μήνες, έχουν καταβληθεί συνολικά €207.422,80 και οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε €1.192,09 (€207.422,80 / 174 μήνες).

Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης ανέρχεται σε €448,94 (€1.192,09 x 37,66%).

Παράδειγμα 5

Παλαιός ασφαλισμένος του ΤΣΑΥ, έχοντας συμπληρώσει 37 έτη ασφάλισης 3 μήνες και 2 ημέρες ασφάλισης, πρόκειται να συνταξιοδοτηθεί από 1/7/2016 έχοντας καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές μέχρι και 30/6/2016. Ο εν λόγω ασφαλισμένος έχει απασχοληθεί για ένα χρονικό διάστημα ως έμμισθος και για τον υπόλοιπο χρόνο έχει καταβάλλει εισφορές ελεύθερου επαγγελματία. Στην περίπτωση αυτή για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνονται οι εισφορές που καταβλήθηκαν από 1/1/2002 ως και 30/6/2016.

Για τα έτη 2002, 2004, 2005, 2006, 2010, 2011, 2014, 2015 και 2016 ο ασφαλισμένος απασχολήθηκε ως μισθωτός. Για τα διαστήματα αυτά ο ασφαλισμένος κατέβαλε ως μηνιαία εισφορά ένα σταθερό ποσό σε 12μηνη βάση και ο εργοδότης μηνιαία εισφορά ύψους 13,33% επί των αποδοχών σε 14μηνη βάση.
Συνεπώς από 1/1/2002 έως και 30/6/2016, δηλαδή για 174 μήνες έχουν καταβληθεί συνολικά €334.352,10 και οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε €1.921,56 (€334.352,10 / 174 μήνες).

Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης ανέρχεται σε €723,66 (€1.921,56 x 37,66%).

Παράδειγμα 6

Νέος ασφαλισμένος του ΤΣΜΕΔΕ υποβάλλει αίτημα συνταξιοδότησης με έναρξη συνταξιοδότησης από 1/1/2021 (συνταξιοδότηση με 15 έτη ασφάλισης στο 67ο έτος της ηλικίας). Ο εν λόγω ασφαλισμένος έχει καταβάλει εισφορές από 1/1/2005 έως 31/12/2020 ως ελεύθερος επαγγελματίας, συνεπώς για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνεται το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών που έχουν καταβληθεί στο σύνολο του χρόνου ασφάλισης. 

Για τα έτη 2005, 2006 ο ασφαλισμένος έχει καταβάλλει μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές κατά 40% και για το 2005 κατά 50% (ασφαλισμένος κάτω 5ετίας), και συνεπώς για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνεται υπόψη η μειωμένη ασφαλιστική εισφορά. Επίσης, για τα έτη από το 2017 έως το 2020 ο υπολογισμός των ασφαλιστικών εισφορών γίνεται επί του εισοδήματος σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 39 του ν.4387/2016 και θεωρούμε ότι έχει καταβληθεί εισφορά στο κατώτατο όριο εισοδήματος των €586,00.

Συνεπώς από 1/1/2005 έως και 31/12/2020, δηλαδή για 180 μήνες, έχουν καταβληθεί συνολικά €130.120,20 και οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε €722,89 (€130.120,20 / 180 μήνες).

Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης ανέρχεται σε €83,49 (€722,89 x 11,55%).

Στο ανωτέρω παράδειγμα, εάν ο ασφαλισμένος συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας (μειωμένη σύνταξη λόγω γήρατος βάσει του ν.2084/1992 κατά 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι το 67ο έτος της ηλικίας και μέχρι 60 μήνες), το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης δεν μειώνεται (μειώνεται το ποσό της δικαιούμενης εθνικής σύνταξης βάσει των άρθρων 7 και 27 του ν.4387/2016).

Παράδειγμα 7

Παλαιός ασφαλισμένος του ΤΣΜΕΔΕ με 25 έτη ασφάλισης (μισθωτού και ελεύθερου επαγγελματία) υποβάλλει αίτημα συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας με έναρξη συνταξιοδότησης από 1/1/2017, με βαθμό αναπηρίας 70%. Για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών λαμβάνονται υπόψη οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβλήθηκαν από 1/1/2002 έως 31/12/2016 (180 μήνες). 

 Συνεπώς από 1/1/2002 έως και 31/12/2016, δηλαδή για 180 μήνες, έχουν καταβληθεί συνολικά €227.966,40 και οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε €1.266,48 (€227.966,40/180 μήνες).

Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης ανέρχεται σε €261,91 (€1.266,48 x 20,68%).

Το ποσό της ανταποδοτικής δεν μειώνεται παρά το γεγονός ότι το ποσοστό αναπηρίας είναι μικρότερο του 80%. Στην περίπτωση αυτή θα μειωθεί το ποσό της δικαιούμενης εθνικής σύνταξης βάσει των άρθρων 7 και 27 του ν.4387/2016.

Στο ανωτέρω παράδειγμα εάν ο ασφαλισμένος υπέβαλε αίτημα για συνταξιοδότηση με τις ειδικές διατάξεις του ν.612/1977, οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές δεν μεταβάλλονται όμως το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης θα υπολογιστεί με το ποσοστό αναπλήρωσης των 35 ετών ασφάλισης.

Συνεπώς ο ασφαλισμένος θα λάβει στην περίπτωση αυτή ανταποδοτική σύνταξη ύψους €428,20 (€1.266,48 x 33,81%).

Ε) ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Ως συντάξιμες αποδοχές, που αφορούν χρόνο ασφάλισης που αναγνωρίζεται ως πλασματικός μετά από καταβολή του προβλεπόμενου ποσού εξαγοράς, ορίζεται το ποσό που θα αποτελούσε τον ασφαλιστέο μισθό-εισόδημα αν εκλαμβανόταν ως μηνιαία εισφορά το ποσό που καταβλήθηκε για την εξαγορά κάθε μήνα ασφάλισης.

Η ποσοστιαία έκπτωση που παρέχεται στο συνολικό ποσό εξαγοράς σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής του ποσού δεν λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών. Δηλαδή οι συντάξιμες αποδοχές υπολογίζονται στο αρχικό ποσό εξαγοράς, πριν την εφαρμογή της έκπτωσης.

Σε κάθε περίπτωση, το υπολογιζόμενο ποσό συνταξίμων αποδοχών, που αφορούν χρόνο ασφάλισης που αναγνωρίζεται ως πλασματικός, θα συνυπολογισθεί για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης εφόσον η αίτηση αναγνώρισης έχει υποβληθεί από το έτος 2002 και εφεξής και θα προσαυξηθεί κατά την ετήσια μεταβολή μισθών από το έτος υποβολής της αίτησης εξαγοράς, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.

Πλασματικός χρόνος που αναγνωρίζεται χωρίς εξαγορά (π.χ. χρόνος επιδότησης λόγω ασθένειας, χρόνος επιδότησης λόγω τακτικής ανεργίας) δεν συνυπολογίζεται για τον υπολογισμό του ποσού της ανταποδοτικής σύνταξης, δηλαδή δεν συνυπολογίζεται ούτε στα ποσοστά αναπλήρωσης ούτε στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών (άρθρο 28 παρ.2.δ του ν.4387/2016).

Παράδειγμα 1

Ασφαλισμένος μισθωτός έχει αναγνωρίσει, το έτος 2014, 12 μήνες από χρόνο σπουδών καταβάλλοντας 167,85 ευρώ για κάθε μήνα εξαγοράς, συνολικά 2.014,20 ευρώ. Οι αποδοχές επί των οποίων θεωρούμε ότι κατεβλήθησαν εισφορές για τους συγκεκριμένους 12 πλασματικούς μήνες υπολογίζονται ως ακολούθως:
167,85/20% = 839,25 ευρώ για κάθε μήνα εξαγοράς.

Το συγκεκριμένο ποσό των αποδοχών των 12 πλασματικών μηνών (12*839,25=10.071) θα προσαυξηθεί κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, από το έτος 2014 έως το έτος υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης και θα ληφθεί υπόψη στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών και στη συνέχεια της ανταποδοτικής σύνταξης του ασφαλισμένου.

Παράδειγμα 2

Ασφαλισμένος μισθωτός με πλήρη απασχόληση και μηνιαίες αποδοχές 1.000 ευρώ, αναγνωρίζει τον Αύγουστο του 2018, 18 μήνες από χρόνο σπουδών καταβάλλοντας για κάθε μήνα εξαγοράς το 20% επί των αποδοχών του τελευταίου μήνα πλήρους απασχόλησης του, συνολικά 18*1.000*20%=3.600 ευρώ. Το συγκεκριμένο ποσό των αποδοχών των 18 πλασματικών μηνών (1.000*18=18.000) θα προσαυξηθεί κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, από το έτος 2018 έως το έτος υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης και θα ληφθεί υπόψη στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών και στη συνέχεια της ανταποδοτικής σύνταξης του ασφαλισμένου.

ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΤΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΠΟ 13.5.2016 ΕΩΣ 31.12.2018

Στις περιπτώσεις των αιτήσεων συνταξιοδότησης που υποβάλλονται εντός της χρονικής περιόδου από 13.5.2016 έως 31.12.2018 εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 94 παρ.2 του ν.4387/2016.

Σύμφωνα με αυτές για τις αιτήσεις που θα υποβληθούν από 13.5.2016 έως 31.12.2016, εάν το καθαρό προ φόρου ποσό της απονεμομένης σύνταξης με βάση το νέο νομοθετικό πλαίσιο (δηλαδή το ακαθάριστο ποσό σύνταξης αφαιρουμένων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 38 του ν.3863/2010, όπως συμπληρώθηκε και ισχύει με το άρθρο 44 παρ.10 του ν.3986/2011, της εισφοράς του άρθρου 44 παρ.11 του ν.3986/2011 και της εισφοράς για υγειονομική περίθαλψη, όπως αυτή υπολογίζεται με τις ρυθμίσεις του ν.4387/2016) υπολείπεται του καθαρού προ φόρου ποσού της σύνταξης που θα ελάμβαναν με βάση το προγενέστερο ανά ασφαλιστικό φορέα νομοθετικό πλαίσιο (δηλαδή το ακαθάριστο ανά ασφαλιστικό φορέα ποσό σύνταξης αφαιρουμένων των κρατήσεων για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, της εισφοράς του άρθρου 44 παρ.11 του ν.3986/2011, της εισφοράς του ν.4024/2011 (άρθρο 2 παρ.1 και 2), του ν.4051/2012 (άρθρο 6 παρ.1), της ΥΑ 476/2012 (ΦΕΚ Β'499) και του ν.4093/2012 (άρθρο πρώτο παρ. ΙΑ υποπαρ.ΙΑ5 περ.1 και παρ.Β υποπαρ.Β3 περ.α) και της εισφοράς για υγειονομική περίθαλψη, όπως αυτή υπολογίζεται με τις ρυθμίσεις του ν.4387/2016), σε ποσοστό άνω του 20%, το ήμισυ της διαφοράς καταβάλλεται ως προσωπική διαφορά.

Για τις αιτήσεις που θα υποβληθούν εντός του 2017, αντίστοιχα καταβάλλεται ως προσωπική διαφορά το ένα τρίτο (1/3) της ανωτέρω διαφοράς ενώ για τις αιτήσεις που θα υποβληθούν εντός του 2018 καταβάλλεται ως προσωπική διαφορά το ένα τέταρτο (1/4) της διαφοράς αυτής.

Σημειώνουμε ότι τα ανωτέρω εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας.

Παράδειγμα

Μισθωτός του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με πλήρη απασχόληση από το 2002 μέχρι την 31.7.2017. Υποβάλλει αίτημα συνταξιοδότησης λόγω γήρατος την 1.8.2017 σε ηλικίας 63 ετών και 40 πραγματικά έτη ασφάλισης (καθ’ όλο το διάστημα της ασφάλισης του το ποσοστό των εισφορών υπέρ Κλάδου Σύνταξης δεν ξεπέρασε το 6,67% για τον ασφαλισμένο και 13,33% για τον εργοδότη). Στην περίπτωση αυτή, δεδομένης της πρόβλεψης του άρθρου 94, παρ. 2, του ν.4387/2016, πρέπει να γίνουν δύο υπολογισμοί : ένας σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις την 31.12.2014 στο ΙΚΑ- ΕΤΑΜ και ο δεύτερος σύμφωνα με τις κοινοποιούμενες διατάξεις του ν.4387/2016.

Έστω εξαγόμενο καθαρό προ φόρου ποσό σύνταξης που θα λάμβανε με βάση το προγενέστερο νομοθετικό πλαίσιο: 1.200 ευρώ.

Έστω καθαρό προ φόρου ποσό σύνταξης με βάση το ν.4387/2016 (εθνική και ανταποδοτική): 840 ευρώ.
Διαφορά των δύο ποσών σύνταξης: 360 ευρώ.

Ποσοστιαία διαφορά των δύο συντάξεων 360/1200 = 30%.

Επειδή η διαφορά είναι μεγαλύτερη του 20% θα καταβληθεί ως προσωπική διαφορά το εξής ποσό: 360/3=120 ευρώ.

Τελικό ποσό σύνταξης: 840+120=960 ευρώ.

Το επιπλέον ποσό της προσωπικής διαφοράς των 120 ευρώ θα συμψηφίζεται κατ’ έτος και μέχρι την πλήρη εξάλειψή του με την εκάστοτε αναπροσαρμογή των συντάξεων.

ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΑΠΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΣΘΕΝΕΙΑ

Στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας που οφείλεται σε εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια, το ποσό της σύνταξης δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού που αντιστοιχεί στο διπλάσιο ποσό της εθνικής σύνταξης για είκοσι έτη ασφάλισης, το οποίο σήμερα αντιστοιχεί σε 768 ευρώ (άρθρο 31 παρ. 2 του ν.4387/2016).

Παράδειγμα 1

Ασφαλισμένος υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας με ποσοστό 85% που οφείλεται σε εργατικό ατύχημα την 1.12.2020. Έχει συμπληρώσει το 34ο έτος της ηλικίας του και 3 έτη ασφάλισης.
Συντάξιμες αποδοχές: 28.800/36=800 ευρώ.

Η εθνική σύνταξη που δικαιούται αντιστοιχεί σε 345,60 ευρώ.

Η ανταποδοτική σύνταξη που υπολογίζεται βάσει των συνταξίμων αποδοχών του και του χρόνου ασφάλισης του είναι 800*2,31 %(ποσοστό αναπλήρωσης των 3 ετών ασφ.)=18,48 ευρώ.

Το συνολικό ποσό σύνταξης υπολογίζεται σε 345,60+18,48=364,08 ευρώ.

Επειδή όμως το ποσό της σύνταξης που δικαιούται δεν μπορεί να υπολείπεται των 768 ευρώ, τελικά θα λάβει ως σύνταξη το ποσό των 768 ευρώ, το οποίο αναλύεται σε εθνική σύνταξη ύψους 345,60 ευρώ και ανταποδοτική σύνταξη ύψους 422,40 ευρώ.

Παράδειγμα 2:

Μισθωτός υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας με ποσοστό 80% που οφείλεται σε εργατικό ατύχημα την 1.1.2019. Έχει συμπληρώσει το 54ο έτος της ηλικίας του και 34 έτη ασφάλισης.

Αποδοχές επί των οποίων κατεβλήθησαν εισφορές υπέρ Κλάδου Σύνταξης από 1.1.2002 έως 31.12.2018 : 295.800 ευρώ.

Χρόνος ασφάλισης από 1.1.2002 έως 31.12.2018: 204 μήνες.

Άρα, Συντάξιμες Αποδοχές = 295.800/204=1450 ευρώ.

Ανταποδοτική Σύνταξη: 1450*30,63%(ποσοστό αναπλήρωσης των 34 ετών ασφ.)=444,14 ευρώ Ο ίδιος θα δικαιωθεί και εθνική σύνταξη ύψους 384 ευρώ.

Η συνολική σύνταξη του ανέρχεται σε 384+414,14=798,14 ευρώ. 

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΧΗΡΕΙΑΣ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ