Πώς το Ταμείο Παρακαταθηκών ρυθμίζει δανειολήπτες που τα ακίνητα τους βγήκαν στο «σφυρί»

Τη δυνατότητα ρύθμισης δανείων με ευνοϊκούς όρους ακόμη και σε δανειολήπτες που το υποθηκευμένο ακίνητο τους έχει βγει σε πλειστηριασμό δίνει το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Συγκεκριμένα, η Διοίκηση του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων αποφάσισε προ ημερών να λάβει ειδική πρόνοια για τις περιπτώσεις δανειοληπτών, οι οποίοι έχουν υποβάλλει αίτηση μακροπρόθεσμης ρύθμισης του δανείου τους, αλλά δεν μπορούσαν να υπαχθούν στις ευνοϊκές ρυθμίσεις οφειλών που έχει θεσπίσει το πιστωτικό ίδρυμα, διότι το υποθηκευμένο ακίνητο τους έχει βγει στο σφυρί.

Πρέπει να σημειωθεί πως με στόχο την εξασφάλιση βιώσιμων λύσεων που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές δυνατότητες των δανειοληπτών το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων έχει υιοθετήσει ειδική πολιτική προκειμένου η μηνιαία δόση των δανείων που έχει χορηγήσει να καθορίζεται με βάση το καθαρό οικογενειακό εισόδημα των δανειοληπτών.

Στη βάση αυτή το Ταμείο προσέφερε μια σειρά από λύσεις στους πελάτες του όπως επιμήκυνση της διάρκειας εξυπηρέτησης των δανείων στεγαστικού τομέα με το ισχύον επιτόκιο, μείωση επιτοκίου σε περιπτώσεις δανειοληπτών που μετά την επιμήκυνση των δανείων τους, η μηνιαία δόση τους εξακολουθεί να είναι υψηλότερη από την προσδιοριζόμενη με βάση το καθαρό οικογενειακό τους εισόδημα, αλλά και διαχωρισμό δανείου στην περίπτωση που ούτε οι ανωτέρω λύσεις δεν οδηγούν στην προκύπτουσα με βάση το καθαρό οικογενειακό εισόδημα μηνιαία δόση.

Βάσει του εν λόγω πλαισίου, στους δανειολήπτες που υποβάλλουν αίτηση για ένταξη στις νέες ρυθμίσεις του Ταμείου και τα δάνειά τους παρουσιάζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, τότε για αυτές χορηγείται έκπτωση 50% στους αναλογούντες τόκους υπερημερίας και το ποσό κεφαλαιοποιείται. Σε περίπτωση που οι οφειλές έχουν ήδη διακανονισθεί, πέραν της ανωτέρω έκπτωσης, διαγράφονται οι τόκοι διακανονισμού που υπολείπονται από την ημερομηνία έναρξης της ρύθμισης και εντεύθεν και το ποσό ξανά κεφαλαιοποιείται.

Ρυθμίζει και τους «εκπλειστηριασμένους»

Ωστόσο, μέχρι σήμερα υπήρχαν περιπτώσεις δανειοληπτών που αν και είχαν υποβάλλει αίτηση μακροπρόθεσμης ρύθμισης στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και εξυπηρετούσαν κανονικά τη μηναία δόση τους από τις αποδοχές τους, δεν μπορούσαν να ενταχθούν στις πιο πάνω ευνοϊκές ρυθμίσεις καθώς το υποθηκευμένο  ακίνητο τους είχε βγει σε πλειστηριασμό. Το ΔΣ του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων αποφάσισε να δώσει τη δυνατότητα και στους εν λόγω δανειολήπτες να υπαχθούν στο ευνοϊκό πλαίσιο ρυθμίσεων που έχει θεσπίσει. Αυτό θα γίνεται υπό προϋποθέσεις.

Η πρώτη προϋπόθεση προβλέπει ότι για να δίδεται πρόσβαση στις ευνοϊκές ρυθμίσεις στους δανειολήπτες θα προηγείται εγγραφή υποθήκης στις περιπτώσεις που υπάρχει και άλλο ακίνητο ιδιοκτησίας τους. Στις περιπτώσεις εκείνες που δεν υπάρχει ακίνητο για εγγραφή υποθήκης, η διαδικασία που θα ακολουθείται θα είναι παρόμοια με εκείνη που ακολουθεί το Ταμείο για δάνεια χωρίς εξασφάλιση, ήτοι η ρύθμιση του δανείου δεν θα επεκτείνεται πέραν της μείωσης του επιτοκίου (εκτός εάν υπάρχει απόφαση της Διοίκησης του Ταμείου για διαχωρισμό του δανείου σε ποσοστό που δεν θα υπερβαίνει το 30% του ρυθμιζόμενου ποσού).

Με την απόφαση αυτή το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων δείχνει πως έχει πραγματικά τη βούληση να δώσει στους δανειολήπτες του ρεαλιστικές λύσεις που θα διασφαλίζουν πως θα είναι συνεπείς με τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην τράπεζα χωρίς να εξουθενώνονται οικονομικά.
http://www.cnn.gr

Μειώσεις 30% στις νέες συντάξεις – Ποιους αφορά

Μειώσεις έως 30% σημειώθηκαν στις νέες συντάξεις του Δημοσίου και του ΙΚΑ.

Αυτό φαίνεται από τα στοιχεία που δημοσίευσε σήμερα το σύστημα »Ήλιος» του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλλαηλεγγύης για τις νέες κύριες συντάξεις(γήρατος, θανάτου, αναπηρίας).

Σύμφωνα με αυτό, τον Ιανουάριο του 2018, η μέση νέα σύνταξη (γήρατος, θανάτου, αναπηρίας) του ΙΚΑ ανήλθε σε 480 ευρώ. Τον Ιανουάριο του 2017 ανερχόταν σε 640 ευρώ. Δηλαδή, προέκυψε μείωση 25%

Πάντως, σημειώνεται ότι η μεγάλη μείωση των νέων συντάξεων οφείλεται σημαντικά στην καταβολή των νέων συντάξεων χηρείας οι οποίες υπέστησαν μεγάλες περικοπές με συνέπεια να παρασύρουν πτωτικά το μέσο όρο των νέων συντάξεων.

Να σημειωθεί πως τόσο για τις συντάξεις του ΙΚΑ, όσο και για τις συντάξεις του Δημοσίου ελάχιστα μεταβλήθηκε ο χρόνος αναμονής μεταξύ του Ιανουαρίου του 2017 και του Ιανουαρίου του 2018.

Στα 2,3 δισ. ευρώ η μηνιαία δαπάνη για συντάξεις

Σε 2.311.293.276,21 ευρώ ανήλθε η μηνιαία δαπάνη που κατέβαλλαν τα ταμεία για συντάξεις με βάση την τελευταία έκθεση του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου και Πληρωμών Συντάξεων «ΗΛΙΟΣ» για την αποτύπωση της δημοσιονομικής δαπάνης των χορηγούμενων συντάξεων.

Το παραπάνω ποσό περιλαμβάνει τις κρατήσεις φόρου, τις κρατήσεις υπέρ υγείας και ΑΚΑΓΕ, ενώ δεν περιλαμβάνει την παροχή ΕΚΑΣ.

Συνολικά πληρώθηκαν 4.488.365 συντάξεις από τις οποίες οι 2.848.208 ήταν κύριες, οι 1.233.978 επικουρικές και 406.179 μερίσματα.

Το πλήθος των συνταξιούχων ήταν 2.580.925.

Το μέσο εισόδημα από κύριες συντάξεις ανήλθε σε 723,06 ευρώ, το μέσο εισόδημα από επικουρικές σε 171,86 ευρώ και το μέσο εισόδημα από μερίσματα σε 97,99 ευρώδιαμορφώνοντας έτσι το μέσο εισόδημα σε όσους δικαιούνται και κύρια και επικουρική σύνταξη στα 895,53 ευρώ.

Ωστόσο, ανάμεσα στους 2.580.925 συνταξιούχους υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις:

Τρεις συνταξιούχοι εμφανίζονται να λαμβάνουν ταυτόχρονα 10 συντάξεις. Δύο εξ αυτών λαμβάνουν 4 κύριες, 4 επικουρικές, και 2 μερίσματα ενώ ένας συνταξιούχος εμφανίζεται να λαμβάνει 3 κύριες, 3 επικουρικές και 4 μερίσματα.

Έντεκα συνταξιούχοι λαμβάνουν 9 συντάξεις, και 62 οκτώ συντάξεις. Επίσης υπάρχουν συνταξιούχοι ηλικίας κάτω των 25 ετών που λαμβάνουν συντάξεις λόγω θανάτου ή αναπηρίας.

Τι αλλάζει για δεσμευμένους από κατασχέσεις τραπεζικούς λογαριασμούς: Πως θα γίνεται το «ξεπάγωμα» τους

Σε πάρα πολλές περιπτώσεις απαντάται το παράδοξο να καλείται ένας φορολογούμενος να τηρήσει μια ρύθμιση τμηματικής εξόφλησης φορολογικών οφειλών αλλά παράλληλα να του έχουν δεσμευτεί με κατασχετήριο οι τραπεζικοί τους λογαριασμοί αδυνατώντας να διαχειριστεί τα χρήματα που κατατίθενται σε αυτούς.

Στην πράξη αυτό που γίνεται σήμερα είναι φορολογούμενοι να ρυθμίζουν σε δόσεις ληξιπρόθεσμες φορολογικές οφειλές και να καλούνται να καταβάλλουν μηνιαίες δόσεις και παράλληλα να παραμένει σε ισχύ η κατάσχεση τραπεζικών τους λογαριασμών με αποτέλεσμα ποσά που εμφανίζονται σε αυτούς να κατάσχονται.

Έτσι, δυσκολεύονται να τηρήσουν τις ρυθμίσεις αφού δεν τους μένουν υπόλοιπα στους τραπεζικούς λογαριασμούς.

Οι λύσεις που αναζητούνται προβλέπουν να γίνεται ένας «συμψηφισμός” των ποσών που καταβάλλει κάθε μήνα ο οφειλέτης στο πλαίσιο της ρύθμισης τμηματικής εξόφλησης που έχει πραγματοποιήσει με τα ποσά που κατάσχονται από τον τραπεζικό του λογαριασμό και αποδίδονται από την τράπεζα στο δημόσιο ταμείο.

Με αυτόν τον τρόπο ποσά που κατατίθενται στους τραπεζικούς λογαριασμούς των οφειλετών δεν θα κατάσχονται στο σύνολό τους αλλά μερικώς προκειμένου να μπορούν να αντεπεξέλθουν καλύτερα στις υποχρεώσεις τους έναντι της εφορίας.

Το σχετικό σχεδιασμό της ΑΑΔΕ αποκάλυψε ο ίδιος ο διοικητής της κ. Γιώργος Πιτσιλήςπαραδίδοντας χθες την ετήσια έκθεση απολογισμού της Αρχής για το 2017 στον πρόεδρο της Βουλής. Όπως είπε «Επεξεργαζόμαστε λύσεις και για αυτούς αυτή την περίοδο, για το πώς δηλαδή θα βρούμε έναν τρόπο οι συμπολίτες μας να μπορέσουν σιγά σιγά να ανταποκριθούν, να συμμορφωθούν.

Διότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν διάφορες στρεβλώσεις στις διαδικασίες, οι οποίες οδηγούν σε κατασχέσεις λογαριασμών και πάγωμά τους. Πρέπει να βρούμε άλλες λύσεις για αυτά, οι οποίες όσο υπάρχει συμμόρφωση να δίνεται και μία ανάσα”.

Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει μόνο πλήρη άρση του μέτρου της κατάσχεσης «στα χέρια τρίτων” και υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Συγκεκριμένα για να αρθούν οι κατασχέσεις που έχουν επιβληθεί, για παράδειγμα, σε τραπεζικούς λογαριασμούς των οφειλετών θα πρέπει να εξοφληθεί πλήρως η οφειλή ή να ρυθμιστεί και να εξοφληθεί τουλάχιστον το 25% έως 50% της αρχικής βασικής ρυθμιζόμενης οφειλής. Μέχρι να εξοφληθεί αυτό το ποσοστό της οφειλής η δέσμευση και το πάγωμα των τραπεζικών λογαριασμών των οφειλετών δεν μπορεί να αρθεί.

Ο σχεδιασμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για την μερική χαλάρωση και τη διόρθωση των αδικιών και στρεβλώσεων στο συγκεκριμένο πεδίο έρχεται στον απόηχο της δημοσιοποίησης των στοιχείων για τους φορολογούμενους που ζουν υπό το βάρος των κατασχέσεων και περιλαμβάνονται στον ετήσιο απολογισμό της Αρχής για το 2017.

Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία, ο συνολικός αριθμός των φορολογούμενων με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση (αφορά οφειλέτες για τους οποίους η φορολογική διοίκηση μπορεί να λάβει μέτρα αναγκαστικής είσπραξης όπως είναι οι κατασχέσεις) ανήλθε το 2017 σε 1.744.115 (έναντι 1.647.771 το 2016) και ο αριθμός των Α.Φ.Μ. με ληξιπρόθεσμες οφειλές στους οποίους έχουν επιβληθεί κατασχέσεις ανήλθε το 2017 σε 1.050.077 (έναντι 839.056 το 2016).

Ο συνολικός αριθμός των κατασχέσεων που επιβλήθηκαν το 2017 από τα τμήματα δικαστικού και νομικής υποστήριξης των εφοριών και των Ελεγκτικών Κέντρων ανήλθε σε 1.784.491 έναντι 1.601.360 το 2016, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 11,4%. Από τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων (τραπεζικών λογαριασμών, ενοικίων κ.λπ.) παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη συχνότητα (96,5%).

Φορολογικές δηλώσεις-Πρόστιμο 22% αν δεν καλυφθεί το αφορολόγητο με e-πληρωμές

H αντίστροφη μέτρηση για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων έχει αρχίσει, ενώ σήμερα λήγει η προθεσμία που έχουν οι τράπεζες για να αποστείλουν στη Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) όλες τις συναλλαγές που διενήργησαν οι φορολογούμενοι στη διάρκεια του 2017, μέσω πλαστικού χρήματος ή ευρύτερα μέσω ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής.

Πρόκειται για τα στοιχεία, με βάση τα οποία θα «χτισθεί» το αφορολόγητο ποσό εισοδήματος για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και του αγρότες που ισοδυναμεί με έκπτωση φόρου 1.900- 2.100 ευρώ. Σημειώνεται ότι από τα εισοδήματα του 2017 για πρώτη φορά το αφορολόγητο ποσό εισοδήματος συνδέθηκε υποχρεωτικά με συναλλαγές μόνο με τη χρήση καρτών ή άλλων μορφών πλαστικού χρήματος.

Στην εγκύκλιο προβλέπεται ότι ειδικά για τις συναλλαγές του φορολογικού έτους 2017, οι πάροχοι υποχρεούνται να αποστείλουν άπαξ, τα στοιχεία των συναλλαγών για το έτος 2017, συγκεντρωτικά, ανά Α.Φ.Μ., μέχρι τις 2 Απριλίου 2018, πέραν της υποχρέωσης που ήδη υπάρχει για αποστολή των συγκεκριμένων στοιχείων σε μηνιαία βάση έως τις 20 του επομένου μηνός από το μήνα διενέργειας των συναλλαγών.

Τα τραπεζικά ιδρύματα αποστέλλουν συγκεντρωτικά, ανά ΑΦΜ, τόσο πληρωμές οι οποίες έγιναν με μεταφορά πιστώσεων και άμεση χρέωση σε πίστωση επαγγελματικών λογαριασμών όσο και συναλλαγές με χρήση χρεωστικών, πιστωτικών και προπληρωμένων καρτών με εξαίρεση τις εταιρικές. Ειδικότερα:

1. Μεταφορές πίστωσης και άμεσες χρεώσεις σε πίστωση επαγγελματικών λογαριασμών (ΕΛ).

Ο πάροχος δημιουργεί συγκεντρωτικές εγγραφές μεταφοράς πιστώσεων και άμεσων χρεώσεων, με τα ακόλουθα κριτήρια:

-Συναλλαγές με βάση την ημερομηνία εκκαθάρισης για το μήνα αναφοράς, καθώς και την ημερομηνία οφειλής για τις μεταφορές πίστωσης.

-Συναλλαγές που αφορούν ηλεκτρονικές πληρωμές, συμπεριλαμβανομένων πληρωμών με ηλεκτρονικό χρήμα για αγορά αγαθών και υπηρεσιών σε πίστωση ενεργών λογαριασμών πληρωμών που περιλαμβάνονται και δηλώνονται στην εφαρμογή Επαγγελματικών Λογαριασμών (ΕΛ).

– Συναλλαγές με βάση την κατηγορία ΕΛ.

Σε κάθε περίπτωση οι περιλαμβανόμενες συναλλαγές αφορούν και αναφέρονται στον ΑΦΜ του δικαιούχου του λογαριασμού πληρωμών χρέωσης και όχι στους τυχόν συν-δικαιούχους κάθε λογαριασμού πληρωμών.

2. Συναλλαγές με χρήση καρτών (χρεωστικών, πιστωτικών και προπληρωμένων) εξαιρουμένων των εταιρικών.

Σημειώνεται ότι το ελάχιστο ποσό των e-αποδείξεων που θα έπρεπε να είχαν συγκεντρώσει πέρυσι οι φορολογούμενοι ανάλογα με το εισόδημά τους προσδιορίζεται με την εξής προοδευτική κλίμακα:

– 10% για εισόδημα έως 10.000 ευρώ,

– 15% για εισόδημα από 10.000,01 έως 30.000 ευρώ και

– 20% για εισόδημα από 30.000,01 και άνω με το ανώτατο ποσό που θα πρέπει να συγκεντρώσει ο φορολογούμενος να ανέρχεται στις 30.000 ευρώ.

Στην περίπτωση συζύγων με κοινό τραπεζικό λογαριασμό, όπου ο ένας φορολογούμενος δικαιούται αφορολόγητο (π.χ. μισθωτός) και ο έτερος δεν δικαιούται (π.χ. ελεύθερος επαγγελματίας), ο δικαιούχος αφορολογήτου μπορεί να χρησιμοποιήσει το σύνολο των ηλεκτρονικών πληρωμών του κοινού λογαριασμού για το χτίσιμο του αφορολογήτου.

Αν δεν καλύπτεται το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό, τότε ο φόρος εισοδήματος που θα κληθούν να πληρώσουν φέτος προσαυξάνεται κατά το ποσό που προκύπτει από τη θετική διαφορά μεταξύ του απαιτούμενου και του δηλωθέντος ποσού, πολλαπλασιαζόμενης με συντελεστή 22%.

Ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του φορολογούμενου η έκπτωση φόρου διαμορφώνεται ως εξής:

– 1.900 ευρώ χωρίς προστατευόμενα τέκνα.

– 1.950 ευρώ για φορολογούμενους με 1 προστατευόμενο τέκνο.

– 2.000 ευρώ για φορολογούμενους με 2 προστατευόμενα τέκνα.

– 2.100 ευρώ για φορολογούμενους με 3 ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα.

Σημειώνεται ότι μισθωτοί και συνταξιούχοι 70 ετών και άνω, τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, όσοι βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση, οι φορολογικοί κάτοικοι της ΕΕ ή του Ε.Ο.Χ. που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα και φορολογούνται με την κλίμακα από μισθωτή εργασία και συντάξεις, εξαιρούνται από την υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικού χρήματος. Ωστόσο, θα πρέπει να έχουν συγκεντρώσεις αποδείξεις για τις αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών και να δηλώσουν το ποσό των δαπανών με αποδείξεις στον κωδικό 049-050 του Ε1.

Απασχόληση συνταξιούχων: Οδηγίες εφαρμογής του άρθρου 20 του ασφαλιστικού νόμου 4387/2016

Κοινοποιήθηκε η νέα εγκύκλιος Φ.80000/οικ.12151/274/2018 από το Υπ. Εργασίας σχετικά με την απασχόληση συνταξιούχων λόγω γήρατος σύμφωνα με το άρθρο 20 του νόμου 4387/2016.

Με τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν.4387/2016 διαμορφώνεται νέο πλαίσιο σχετικά με την καταβολή σύνταξης σε συνταξιούχους λόγω γήρατος που αναλαμβάνουν εργασία ή αυτοαπασχόληση μετά την ισχύ του ανωτέρω νόμου, με ταυτόχρονη κατάργηση για τα πρόσωπα αυτά των προγενέστερων σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων.

Α. Πεδίο Εφαρμογής - Έναρξη εφαρμογής 

Ι. Παράγραφος 1 του άρθρου 20

Οι διατάξεις του άρθρου 20 του ν.4387/2016 εφαρμόζονται σε συνταξιούχους λόγω γήρατος που λαμβάνουν σύνταξη από τους πρώην φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, και οι οποίοι βάσει του άρθρου 53 του ν.4387/2016 εντάχθηκαν από 1.1.2017 στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ), καθώς και στα πρόσωπα που λαμβάνουν χορηγία ή βουλευτική σύνταξη από το Δημόσιο.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο για την απασχόληση συνταξιούχων εφαρμόζεται στους συνταξιούχους λόγω γήρατος που θα αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχόληση μετά την ισχύ του ν.4387/2016, δηλαδή από 13.5.2016, εφόσον προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τις σχετικές γενικές ή ειδικές ή καταστατικές διατάξεις που ίσχυαν μέχρι 31.12.2016 στους εντασσόμενους στον ΕΦΚΑ φορείς ασφάλισης ή το Δημόσιο.

Συνεπώς, σε περίπτωση που αναληφθεί δραστηριότητα για την οποία δεν προκύπτει βάσει γενικών, ειδικών ή καταστατικών διατάξεων υποχρέωση ασφάλισης στον ΕΦΚΑ, δεν έχει εφαρμογή η κοινοποιούμενη ρύθμιση περί απασχόλησης συνταξιούχων, ακόμη και εάν από την ασκούμενη επαγγελματική δραστηριότητα προκύπτει εισόδημα.

Αντίστοιχα, οι συνταξιούχοι που αναλαμβάνουν εργασία ή δραστηριότητα για την οποία είτε λαμβάνουν αμοιβές (π.χ. έξοδα κίνησης) που δεν υπόκεινται βάσει νόμου σε ασφαλιστικές εισφορές κλάδου κύριας σύνταξης ή λαμβάνουν αποδοχές για τις οποίες από την ισχύουσα νομοθεσία υφίσταται δυνατότητα παραίτησης και παραιτούνται του δικαιώματος είσπραξής τους, δεν εμπίπτουν στις ρυθμίσεις του άρθρου 20 του ν.4387/2016 περί αναστολής ή περικοπής της σύνταξής τους (κύριας και επικουρικής). Επισημαίνεται ότι, με σχετική εγκύκλιο θα οριοθετηθούν με λεπτομέρεια οι μη υποκείμενες σε ασφαλιστικές εισφορές κατηγορίες αμοιβών.

Στο πεδίο εφαρμογής των ρυθμίσεων του άρθρου 20 του ν. 4387/2016 δεν εμπίπτουν επίσης οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν αμοιβές από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλα συγγενικά δικαιώματα σύμφωνα με την α.π. Φ. 80000/οικ. 10568/222/2018 εγκύκλιο.

Σημειώνουμε ότι, η εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 20 του ν.4387/2016 αφορά στη χρονική περίοδο που παρέχεται η αναληφθείσα επαγγελματική δραστηριότητα, για την οποία προκύπτει η υποχρέωση ασφάλισης στον ΕΦΚΑ, και όχι στη χρονική περίοδο καταβολής των σχετικών αμοιβών για την αναληφθείσα δραστηριότητα. Για παράδειγμα, εάν ο συνταξιούχος απασχολήθηκε για το σύνολο του έτους 2017 και στη συνέχεια διέκοψε την απασχόλησή του, όμως η σχετική αμοιβή για την παρασχεθείσα κατά το έτος 2017 εργασία καταβληθεί το έτος 2018, θα θεωρηθεί ότι απασχολήθηκε το έτος 2017 και συνεπώς η σύνταξη αναστέλλεται ή περικόπτεται για το έτος 2017, ενώ για το έτος 2018 η σύνταξη καταβάλλεται χωρίς περιορισμό δεδομένου ότι έχει διακοπεί η αναληφθείσα δραστηριότητα.

Το νέο καθεστώς απασχόλησης συνταξιούχων αφορά πρόσωπα που συνταξιοδοτούνται από 13/5/2016 και μετά, ανεξάρτητα εάν η ασκούμενη δραστηριότητα αναλήφθηκε πριν ή μετά την συνταξιοδότησή τους (σχετική η αριθ. 531/2008 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους), καθώς και πρόσωπα που έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία με βάση το προγενέστερο του ν.4387/2016 νομοθετικό πλαίσιο και αναλαμβάνουν την ασκούμενη δραστηριότητα μετά την ανωτέρω ημερομηνία.

Για παράδειγμα ασφαλισμένος του ΕΦΚΑ που παράλληλα παρέχει εξαρτημένη εργασία (υπαγόμενος στην ασφάλιση βάσει των σχετικών διατάξεων του πρώην ΙΚΑ - ΕΤΑΜ) και ασκεί ελεύθερο επάγγελμα (υπαγόμενος στην ασφάλιση βάσει των σχετικών διατάξεων του πρώην ΟΑΕΕ), υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης λόγω γήρατος εντός του 2017, συνεχίζει όμως να ασκεί το ελεύθερο επάγγελμα. Στην περίπτωση αυτή έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 20 του ν.4387/2016. Αντίστοιχα, συνταξιούχος του πρώην ΙΚΑ - ΕΤΑΜ από το 2010 ασκεί ελεύθερο επάγγελμα από 1.1.2017, υπαγόμενος στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ. Και στην περίπτωση αυτή έχουν εφαρμογή οι ρυθμίσεις του άρθρου 20 του ν.4387/2016.

Σημειώνουμε ότι, σε περίπτωση ανανέωσης σύμβασης που έχει συναφθεί πριν την 13.5.2016 εξακολουθεί να εφαρμόζεται το προγενέστερο νομοθετικό πλαίσιο ως προς την απασχόληση συνταξιούχων, εφόσον η σύμβαση αυτή εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ και μετά την 13.5.2016 ή ανανεώνεται μετά την 13.5.2016 χωρίς να μεσολαβεί κενό χρονικό διάστημα μεταξύ της λήξης της σύμβασης και της ανανέωσής της.

Επομένως εάν λήξει σύμβαση που έχει καταρτιστεί μέχρι και 12.5.2016 και συνάπτεται νέα σύμβαση με τον εργοδότη, χωρίς να προκύπτει χρονικό κενό μεταξύ των δύο συμβάσεων, εξακολουθεί και στην περίπτωση αυτή να εφαρμόζεται το προγενέστερο νομοθετικό πλαίσιο.

Παράδειγμα: συνταξιούχος από το 2012 του πρώην ΙΚΑ - ΕΤΑΜ είχε αναλάβει μισθωτή εργασία στον ιδιωτικό τομέα από 1.1.2014 έως 31.10.2017. Από 1.11.2017 αναλαμβάνει εργασία στον ίδιο (ή σε άλλον εργοδότη) καταρτίζοντας σύμβαση από 1.11.2017 έως 31.12.2019. Στην περίπτωση αυτή εξακολουθεί να εφαρμόζεται το προγενέστερο νομοθετικό πλαίσιο ως προς την απασχόληση συνταξιούχων. Εάν όμως η νέα σύμβαση ισχύει από 2.11.2017, θεωρείται ότι υπάρχει διακοπή και συνεπώς εφαρμόζεται από 2.11.2017 το άρθρο 20 του ν.4387/2016.
Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση ανάληψης υπηρεσίας σε φορέα γενικής κυβέρνησης πριν την 13.5.2016, αν επακολούθησε διορισμός στην ίδια ή άλλη θέση χωρίς χρονικό κενό, εφόσον η λήξη της υπηρεσίας και ο επαναδιορισμός συντελέστηκαν ταυτόχρονα, με επακόλουθο η υπηρεσία να είναι συνεχής. Εάν όμως προκύπτει διακοπή μεταξύ των αναληφθεισών υπηρεσιών, ανεξαρτήτως της χρονικής διάρκειας της διακοπής, έχουν εφαρμογή οι ρυθμίσεις του κοινοποιούμενου άρθρου.
Το άρθρο 20 του ν.4387/2016 εφαρμόζεται και στην περίπτωση συνταξιούχου του ΕΦΚΑ ο οποίος από 13.5.2016 και εφεξής αυτοαπασχολείται ή εργάζεται ως μισθωτός σε χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε χώρα με την οποία δεν έχει συναφθεί διμερής σύμβαση κοινωνικής ασφάλειας βάσει των διατάξεων του ν.2335/1995.
Δεν εφαρμόζονται οι περιορισμοί των διατάξεων του άρθρου 20 στην περίπτωση εργασίας συνταξιούχου, ο οποίος λαμβάνει είτε αυτοτελή σύνταξη από άλλο κράτος μέλος της ΕΕ είτε αναλογική σύνταξη με βάση τις διατάξεις περί συνυπολογισμού περιόδων ασφάλισης, των ΕΚ 883/04 και του Εφαρμοστικού του 987/09.

ΙΙ. Παράγραφος 3 του άρθρου 20

Σύμφωνα με την παρ. 3 της κοινοποιούμενης ρύθμισης, το νέο νομοθετικό πλαίσιο περί απασχόλησης συνταξιούχων εφαρμόζεται σε συνταξιούχους λόγω γήρατος που διορίζονται σε θέσεις της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν.3833/2010 (αιρετά όργανα ΟΤΑ, διοικητές, υποδιοικητές, πρόεδροι, αντιπρόεδροι και τα μέλη συλλογικών οργάνων διοίκησης των ΝΠΔΔ, κ.λπ.), εφόσον ο διορισμός στις ανωτέρω θέσεις γίνει μετά την 13.5.2016, και εφόσον προκύπτει υποχρέωση ασφάλισής τους στον ΕΦΚΑ.

Σημειώνουμε ότι οι συνταξιούχοι που διορίζονται στις ανωτέρω θέσεις υπόκεινται σε αναστολή της σύνταξης κύριας και επικουρικής ή των συντάξεών τους σε περίπτωση συρροής, εφόσον διορίζονται σε φορείς της γενικής κυβέρνησης.

Σε περίπτωση, δε, που τα ανωτέρω πρόσωπα δεν δικαιούνται ή έχουν παραιτηθεί της προβλεπόμενης για τη θέση που κατέχουν αμοιβής, εφόσον προβλέπεται από το νόμο η σχετική δυνατότητα, δεν έχουν εφαρμογή οι κοινοποιούμενες ρυθμίσεις.

Ομοίως οι ρυθμίσεις του άρθρου 20 του ν.4387/2016 δεν έχουν εφαρμογή στην περίπτωση που τα πρόσωπα αυτά λαμβάνουν αποκλειστικά ποσά ως έξοδα αποζημίωσης ή έξοδα παράστασης, τα οποία εκ της φύσεώς τους καταβάλλονται για την κάλυψη των δαπανών στις οποίες υποβάλλεται ο αιρετός κατά την άσκηση του λειτουργήματός του.

Β. Περικοπή - Αναστολή Σύνταξης
Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 20 του ν.4387/2016, σε περίπτωση που, με βάση τα ανωτέρω, προκύπτει απασχόληση συνταξιούχου, το ποσό της ακαθάριστης σύνταξης ή συντάξεων σε περίπτωση συρροής, κύριας και επικουρικής, καταβάλλεται μειωμένο κατά 60% για όσο χρονικό διάστημα ο συνταξιούχος απασχολείται και έχει υποχρέωση ασφάλισης στον ΕΦΚΑ και στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του ΕΤΕΑΕΠ.

Ως εκ τούτου, το ποσό της σύνταξης που λαμβάνει ο συνταξιούχος που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 20, καταβάλλεται μειωμένο κατά 60% για όσες ημέρες αντιστοιχούν στην απασχόλησή του, για την οποία προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης. Ειδικά στις περιπτώσεις που ο συνταξιούχος αναλάβει εργασία σε φορείς της γενικής κυβέρνησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του ν.4270/2014, η καταβολή της σύνταξης ή των συντάξεων σε περίπτωση συρροής συντάξεων, κύριας και επικουρικής, αναστέλλεται για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η εργασία.

Έτσι, ο συνταξιούχος θα υφίσταται ανάλογη με τις ημέρες απασχόλησής του περικοπή ή αναστολή του δικαιούμενου ποσού σύνταξης, και μόνο για το διάστημα που αντιστοιχεί στις συγκεκριμένες ημέρες. Δεδομένου, δε, ότι και στην απασχόληση συνταξιούχων, οι ημέρες ασφάλισης υπολογίζονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις οικείες καταστατικές, γενικές ή ειδικές διατάξεις, και πάντως μέχρι 25 ημέρες ανά μήνα, προκειμένου να εξευρεθεί το ποσό της σύνταξης που αναλογεί σε κάθε ημέρα ανάληψης ασφαλιστέας εργασίας ή δραστηριότητας, αυτό θα επιμερίζεται στις 25 ως άνω ημέρες. Στη συνέχεια, θα περικόπτεται κατά 60% ή θα αναστέλλεται το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε ημέρα για την οποία απασχολήθηκε και ασφαλίστηκε ο απασχολούμενος συνταξιούχος. Σε κάθε περίπτωση, ως ημέρες απασχόλησης εκλαμβάνονται αυτές που αντιστοιχούν στην ασφάλιση της οικείας εργασίας ή δραστηριότητας.

Σημειώνουμε ότι σε περίπτωση άσκησης ελεύθερου επαγγέλματος (υπαγωγή στην ασφάλιση βάσει των σχετικών διατάξεων του πρώην ΟΑΕΕ) ή αυτοαπασχόλησης (υπαγωγή στην ασφάλιση βάσει των σχετικών διατάξεων του πρώην ΕΤΑΑ), όπου η ασφάλιση γίνεται με βάση τον μήνα, η σύνταξη περικόπτεται κατά 60% για το σύνολο του μήνα που ασκείται επαγγελματική δραστηριότητα.

Παράδειγμα 1: Συνταξιούχος του ΕΦΚΑ λαμβάνει κύρια σύνταξη ύψους €800,00 και επικουρική σύνταξη από το ΕΤΕΑΕΠ ύψους €100,00, και αναλαμβάνει εργασία στον ιδιωτικό τομέα, με πλήρη απασχόληση (25 ημέρες ασφάλισης). Ο εν λόγω συνταξιούχος θα λάβει μειωμένη κύρια και επικουρική σύνταξη κατά 60%, δηλαδή η μηνιαία κύρια σύνταξη θα ανέρχεται σε €320,00 [(€800,00 - (60% x €800,00)] και η μηνιαία επικουρική σύνταξη θα ανέρχεται σε €40,00 [€100,00 - (60% x €100,00)].

Παράδειγμα 2: Συνταξιούχος του ΕΦΚΑ λαμβάνει κύρια σύνταξη ύψους €800,00, και επικουρική σύνταξη από το ΕΤΕΑΕΠ ύψους €100,00 και εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα για 2 ημέρες τον μήνα, με πλήρες ωράριο. Στην περίπτωση αυτή, το ποσό της κύριας σύνταξης για κάθε ημέρα ανέρχεται σε €32,00 (€800,00/25) και για κάθε ημέρα απασχόλησης το ποσό της κύριας σύνταξης μειώνεται κατά €19,20 (60% x €32,00). Συνολικά, ο συνταξιούχος απασχολείται 2 ημέρες το μήνα και, συνεπώς, θα λάβει κύρια σύνταξη ύψους €761,60 [€800,00 - (2 x €19,20)].
Αντίστοιχα, το ποσό της επικουρικής σύνταξης για κάθε ημέρα ανέρχεται σε €4,00 (€100,00/25) και για κάθε ημέρα απασχόλησης το ποσό της επικουρικής σύνταξης μειώνεται κατά €2,40 (60% x €4,00). Συνολικά, ο συνταξιούχος που απασχολείται 2 ημέρες το μήνα, θα λάβει επικουρική σύνταξη
ύψους €95,20 [€100,00 - (2 x €2,40)].

Παράδειγμα 3: Συνταξιούχος του ΕΦΚΑ λαμβάνει κύρια σύνταξη, ύψους €800,00, και επικουρική σύνταξη από το ΕΤΕΑΕΠ, ύψους €100,00, και εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα για 5 ημέρες τον μήνα, με μειωμένο ωράριο. Στην απασχόλησή του αυτή έστω ότι αντιστοιχούν 3 ημέρες ασφάλισης ανά μήνα. Επομένως, θα έχει την ίδια αντιμετώπιση με τον συνταξιούχο του προηγούμενου παραδείγματος, δηλαδή θα του καταβληθεί μειωμένο κατά 60% το ποσό που αντιστοιχεί στα 3/25 της κύριας και επικουρικής σύνταξής του.

Παράδειγμα 4: Συνταξιούχος του ΕΦΚΑ λαμβάνει κύρια σύνταξη ύψους €800,00, και επικουρική σύνταξη από το ΕΤΕΑΕΠ, ύψους €100,00, και παρέχει υπηρεσίες σε ΝΠΔΔ, που είναι φορέας γενικής κυβέρνησης, για 2 ημέρες τον μήνα, με πλήρες ωράριο. Το ποσό της κύριας σύνταξης για κάθε ημέρα ανέρχεται σε €32,00 (€800,00/25). Συνολικά, ο συνταξιούχος απασχολείται 2 ημέρες το μήνα και, συνεπώς, θα λάβει κύρια σύνταξη ύψους €736,00 [€800,00 - (2 x €32,00)]. Αντίστοιχα, το ποσό της επικουρικής σύνταξης για κάθε ημέρα ανέρχεται σε €4,00 (€100,00/25). Συνολικά, ο συνταξιούχος που απασχολείται 2 ημέρες το μήνα, θα λάβει επικουρική σύνταξη ύψους €92,00 [€100,00 - (2 x €4,00)].

Παράδειγμα 5: Ομοίως συνταξιούχος του ΕΦΚΑ συμμετέχει ως ηθοποιός/τραγουδιστής σε δύο παραστάσεις ανά εβδομάδα. Θα περικοπεί μόνο το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στην απασχόλησή του για τις δύο παραστάσεις ανά εβδομάδα σύμφωνα με τα παραπάνω παραδείγματα.
Κατά τη διάρκεια περικοπής ή αναστολής της σύνταξης, σύμφωνα με τα ανωτέρω, ο συνταξιούχος καταβάλλει τις προβλεπόμενες κατά περίπτωση ασφαλιστικές εισφορές κύριας, επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας (όπου οι τελευταίες προβλέπονται) καθώς και όποιες εισφορές ο ΕΦΚΑ συνεισπράττει. Συνεπώς, σε ό,τι αφορά τους αυτοαπασχολούμενους καταργείται η προβλεπόμενη από το προϊσχύον καθεστώς προσαύξηση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 50%.
Σημειώνεται, επίσης, ότι η καταβαλλόμενη στον απασχολούμενο συνταξιούχο επικουρική σύνταξη του ΕΤΕΑΕΠ αναστέλλεται ή περικόπτεται μόνο εφόσον προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του ΕΤΕΑΕΠ για την αναληφθείσα εργασία ή αυτοαπασχόληση.
Όσον αφορά την εισφορά ασθένειας επισημαίνεται ότι, ο απασχολούμενος συνταξιούχος υποχρεούται στην καταβολή εισφοράς για ασθένεια επί του μισθού ή του/των ημερομισθίου/ων ή του εισοδήματος που προκύπτει από την άσκηση της απασχόλησης, αλλά γίνεται και παρακράτηση εισφοράς ασθένειας επί της σύνταξης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 44 του ν.4387/2016.
Η προβλεπόμενη εισφορά ασθένειας επί της σύνταξης βάσει των ανωτέρω διατάξεων σε περίπτωση περικοπής της σύνταξης υπολογίζεται επί του ποσού της σύνταξης που καταβάλλεται μετά την περικοπή της κύριας και επικουρικής σύνταξης. Σε περίπτωση που προκύπτει πλήρης αναστολή της σύνταξης, εξυπακούεται ότι ο απασχολούμενος συνταξιούχος δεν υποχρεούται στην καταβολή εισφοράς επί της ανασταλείσας σύνταξης.
Οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι που υπάγονται για παροχή υγειονομικής περίθαλψης εκτός ΕΟΠΥΥ, λόγω της απασχόλησης ή της σύνταξης, δεν καταβάλλουν διπλή εισφορά συνταξιούχου και απασχολούμενου, αλλά εξακολουθούν να ισχύουν τα προβλεπόμενα από τους κανονισμούς των φορέων ασθένειας που έχουν διατηρήσει την αυτοτέλειά τους. 

Γ. Αξιοποίηση του χρόνου ασφάλισης για την κύρια σύνταξη

Ο χρόνος ασφάλισης που πραγματοποιείται από τους απασχολούμενους συνταξιούχους μπορεί να αξιοποιηθεί για προσαύξηση της καταβαλλόμενης κύριας σύνταξης, χωρίς περαιτέρω περιορισμούς τόσο στις περιπτώσεις που γίνεται περικοπή όσο και στις περιπτώσεις που γίνεται αναστολή της σύνταξης.

Συγκεκριμένα, ο απασχολούμενος συνταξιούχος, μετά τη διακοπή της αναληφθείσας εργασίας ή αυτοαπασχόλησης, δικαιούται να προσαυξήσει το ανταποδοτικό μέρος της κύριας σύνταξής του κατά 60% του ποσού που υπολογίζεται κατ' αναλογική εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 30 του ν.4387/2016.

Με βάση την πρόβλεψη αυτή, το ύψος της προσαύξησης υπολογίζεται για κάθε έτος απασχόλησης με ετήσιο συντελεστή αναπλήρωσης 0,075% για κάθε μία ποσοστιαία μονάδα (1%) επιπλέον εισφοράς, επί των συντάξιμων αποδοχών που προκύπτουν βάσει του άρθρου 28 του ν.4387/2016 για το χρονικό διάστημα που διαρκεί η απασχόληση του συνταξιούχου, ενώ ο συνταξιούχος θα λάβει τελικά το 60% του ποσού που προκύπτει σύμφωνα με τα ανωτέρω.

Σημειώνουμε ότι ο ανωτέρω υπολογισμός της προσαύξησης για τον χρόνο ασφάλισης έχει εφαρμογή και στις περιπτώσεις συνταξιούχων φορέων κύριας ασφάλισης, που έχουν λάβει σύνταξη με βάση το προγενέστερο του ν.4387/2016 νομοθετικό πλαίσιο, αλλά απασχολούνται από 13.5.2016, το δε ποσό που προκύπτει, σύμφωνα με τα ανωτέρω, θα προσαυξήσει την καταβαλλόμενη σύνταξη.

Δ. Δήλωση ανάληψης απασχόλησης

Οι συνταξιούχοι που αναλαμβάνουν εργασία ή αυτοαπασχόληση οφείλουν να γνωρίσουν στον ΕΦΚΑ και στο ΕΤΕΑΕΠ την ανάληψη της δραστηριότητας και τη διάρκεια της (προκειμένου περί μειωμένης κατά μήνα απασχόλησης), ενώ η σχετική δήλωση υποβάλλεται υποχρεωτικά με την ανάληψη της δραστηριότητας.

Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί η σχετική δήλωση και συνεπώς οι φορείς δεν προβούν σε περικοπή ή αναστολή της σύνταξης, γίνεται καταλογισμός σε βάρος του συνταξιούχου του ποσού που έπρεπε να παρακρατηθεί σύμφωνα με τα ανωτέρω, ενώ το καταλογισθέν ποσό επιβαρύνεται με ετήσιο επιτόκιο 4,56%.

Το οφειλόμενο ποσό μπορεί να παρακρατείται από τις καταβαλλόμενες κύριες και επικουρικές συντάξεις σε περίπτωση που προκύπτει περικοπή των συντάξεων, και από τις μελλοντικές συντάξεις, και μέχρι το 1/4 του ποσού της μηνιαίας κύριας και επικουρικής σύνταξης έως την εξόφληση της οφειλής.

Ε. Πρόσωπα που εξαιρούνται από τη ρύθμιση - Διατήρηση προγενέστερου νομοθετικού πλαισίου

Από το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης εξαιρούνται ρητά, σύμφωνα με τις παρ. 6 και 7, οι μέχρι 12.5.2016 συνταξιούχοι λόγω γήρατος που έχουν αναλάβει εργασία ή αυτοαπασχόληση μέχρι την ημερομηνία αυτή και συνεχίζουν την απασχόλησή τους.

Για τα ανωτέρω πρόσωπα εξακολουθεί να εφαρμόζεται το προγενέστερο του ν.4387/2016 νομοθετικό πλαίσιο για την απασχόληση συνταξιούχων, όπως ισχύει κατά περίπτωση, με βάση τον φορέα συνταξιοδότησης και την παρασχεθείσα εργασία στο δημόσιο ή τον ευρύτερο δημόσιο τομέα ή τον ιδιωτικό τομέα ή την αυτοαπασχόληση πριν και μετά τη συνταξιοδότηση.
(άρθρο 63 ν.2676/1999, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.3863/2010, άρθρο 10 του ν.3865/2010, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 5γ του άρθρου 4 του ν.4151/2013, άρθρο 8 παρ. 14 του ν.2592/1998, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο πρώτο, παράγραφος Β, υποπαράγραφος Β, περίπτωση 1β του ν.4093/2012 και επεκτάθηκε στους φορείς κύριας ασφάλισης με το άρθρο 4 παρ. 2α του ν.4151/2013, οι καταστατικές διατάξεις των φορέων κύριας ασφάλισης αυτοαπασχολουμένων που προβλέπουν αναστολή σύνταξης σε περίπτωση συνταξιούχων τους που αναλαμβάνουν εκ νέου εργασία ή αυτοαπασχόληση υπαγόμενοι στην ασφάλιση των εν λόγω φορέων, καθώς και οι καταστατικές διατάξεις των ενταχθέντων στο ΕΤΕΑΕΠ φορέων επικουρικής ασφάλισης που προβλέπουν αναστολή της επικουρικής σύνταξης κατ' εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 42 του ν.3996/2011).

Εξαιρούνται, επίσης, από την περικοπή ή την πλήρη αναστολή της σύνταξης, οι συνταξιούχοι της Τράπεζας της Ελλάδας οι οποίοι, ανεξάρτητα από το χρονικό σημείο ανάληψης εργασίας μετά την συνταξιοδότηση, καταλαμβάνονται από τις προϊσχύουσες του άρθρου 20 του ν.4387/2016 ρυθμίσεις για την απασχόληση συνταξιούχων. Εξυπακούεται ότι σε περίπτωση ανάληψης εργασίας ή αυτοαπασχόλησης υπακτέας στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ και του ΕΤΕΑΕΠ καταβάλλονται οι προβλεπόμενες από τις διατάξεις του ν.4387/2016 εισφορές.

Για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας, τους συνταξιοδοτούμενους με βάση τις διατάξεις του ν. 612/1977, καθώς και με διατάξεις που παραπέμπουν σ' αυτόν και σε όσους λαμβάνουν μόνο το επίδομα παρα-τετραπληγίας εφαρμόζεται το προϊσχύον του άρθρου 20 του ν.4387/2016 νομοθετικό πλαίσιο.

Τέλος, υπενθυμίζουμε ότι όσον αφορά στην εφαρμογή του άρθρου 20 του ν.4387/2016 σε συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ από 1.1.2017 και μετά, που συνεχίζουν να ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα για την οποία υφίσταται υποχρέωση ασφάλισης στον ΕΦΚΑ βάσει των σχετικών διατάξεων υπαγωγής στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ, οι ρυθμίσεις του άρθρου 20 του ν. 4387/2016έχουν εφαρμογή σε όσους συνταξιοδοτούνται από 1.1.2025 σύμφωνα με την α.π. Φ. 10034/18282/566/20.4.2017 εγκύκλιο.

Για τους συνταξιούχους των λοιπών - πλην του πρώην ΟΓΑ- φορέων κύριας ασφάλισης ή του δημοσίου μέχρι 12.5.2016 καθώς και για εκείνους στους οποίους η έναρξη καταβολής σύνταξης ανατρέχει μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία, οι οποίοι έχουν εισόδημα από άσκηση αγροτικής δραστηριότητας, δεν ήταν υπόχρεοι καταβολής ασφαλιστικών εισφορών στον πρώην ΟΓΑ μέχρι 31.12.2016 και εξακολουθούν να μην είναι υπόχρεοι καταβολής ασφαλιστικών εισφορών στον ΕΦΚΑ από 1.1.2017, δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 20 του ν.4387/2016 σύμφωνα με τις οδηγίες της εγκυκλίου α.π. Φ.10043/οικ. /27751/824/16.6.2017.

Στις κοινοποιούμενες ρυθμίσεις του άρθρου 20 εμπίπτουν οι συνταξιούχοι λοιπών φορέων κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου (μετά την 13.5.2016) που έχουν εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα και υπό την προϋπόθεση ότι αυτό ξεπερνά το ελάχιστο ασφαλιστέο εισόδημα του άρθρου 40 του ν. 4387/2016 σε ετήσια βάση, ήτοι 410,26 Χ12= 4.923,12 ευρώ.

Σε περίπτωση που το εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα δεν ξεπερνά το ανωτέρω όριο δεν δύναται να θεωρηθεί ως επανένταξη στην αγορά εργασίας του συνταξιούχου, αλλά μόνο ως διατήρηση της αγροτικής περιουσίας.



Το δελτίο τύπου του Υπ. Εργασίας:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δελτίο Τύπου
                                        
Αθήνα, 19-03-2018

Την εγκύκλιο εφαρμογής του άρθρου 20 του Ν.4387/2016, για την απασχόληση συνταξιούχων λόγω γήρατος, υπέγραψε σήμερα ο Υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, Αναστάσιος Πετρόπουλος.

Μεταξύ άλλων, προβλέπει ότι δεν θα επέρχεται καμία περικοπή στη σύνταξη για τη συντριπτική πλειονότητα των συνταξιούχων που ασκούν αγροτική δραστηριότητα. Παράλληλα, περιλαμβάνει δικαιότερες ρυθμίσεις για τους απασχολούμενους συνταξιούχους  σε σχέση με το προγενέστερο καθεστώς (πριν από τη ψήφιση του Ν. 4387/2016), όπως την περικοπή ή αναστολή της σύνταξης μόνο για το διάστημα το οποίο αντιστοιχεί στις ημέρες απασχόλησης και όχι για ολόκληρο τον μήνα, εφόσον η διάρκειά της είναι μικρότερη των 25 ημερών

Συγκεκριμένα, με βάση την εγκύκλιο η οποία εφαρμόζεται για συνταξιούχους λόγω γήρατος, που αναλαμβάνουν εργασία ή αυτοαπασχόληση από 13/5/2016 και έχουν υποχρέωση ασφάλισης στον ΕΦΚΑ: 

-Δεν περικόπτεται η σύνταξη των συνταξιούχων από 1/1/2017 του πρώην ΟΓΑ που συνεχίζουν να ασκούν αγροτική δραστηριότητα για την οποία υφίσταται υποχρέωση ασφάλισης στον ΕΦΚΑ. Το νέο πλαίσιο  του Ν.4387/2016 θα ισχύσει για όσους συνταξιοδοτηθούν από 1/1/2025. 

-Δεν περικόπτεται η σύνταξη των συνταξιούχων μέχρι  12/5/2016 των λοιπών πρώην φορέων κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου, που αποκτούν εισόδημα από άσκηση αγροτικής δραστηριότητας.

-Δεν περικόπτεται η σύνταξη των συνταξιούχων πρώην φορέων κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου μετά την 13/5/2016, που αποκτούν ετήσιο εισόδημα από άσκηση αγροτικής δραστηριότητας ύψους έως τις 4.923,12 ευρώ. Το ελάχιστο ασφαλιστέο μηνιαίο εισόδημα των 410,26 ευρώ (4.923,12 ευρώ σε ετήσια βάση) που ισχύει για τους αγρότες, τίθεται ως όριο για τη διατήρηση της αγροτικής περιουσίας και δεν θεωρείται ως "επανένταξη"  στην αγορά εργασίας. 

-Δεν  περικόπτονται, επίσης,  οι συντάξεις των συνταξιούχων που λαμβάνουν αμοιβές από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλα συγγενικά δικαιώματα ούτε και  οι συντάξεις των συνταξιούχων για αμοιβές που δεν υπόκεινται, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, σε ασφαλιστικές εισφορές ή λαμβάνουν αποδοχές για τις οποίες υφίσταται δυνατότητα παραίτησης και παραιτούνται του δικαιώματος είσπραξής τους. 

Επιπλέον: 

-Εφόσον δεν υπάρχει απασχόληση ολόκληρο τον μήνα, οι περιορισμοί του νόμου (περικοπή κατά 60%  ή αναστολή καταβολής της σύνταξης) εφαρμόζονται μόνο για το διάστημα που αντιστοιχεί στις ημέρες κατά τις οποίες απασχολείται και ασφαλίζεται ο συνταξιούχος.

-Ο χρόνος ασφάλισης των απασχολουμένων συνταξιούχων αξιοποιείται  για την προσαύξηση του ανταποδοτικού μέρους της κύριας σύνταξης. Το ύψος της προσαύξησης υπολογίζεται για κάθε έτος απασχόλησης με ετήσιο συντελεστή αναπλήρωσης 0,075% για κάθε μια ποσοστιαία μονάδα επιπλέον εισφοράς. Δικαίωμα προσαύξησης της σύνταξης δίνεται και σε συνταξιούχους που έχουν λάβει σύνταξη πριν από την εφαρμογή του Ν. 4387/2016 και απασχολούνται από 13/5/2016 και μετά.

-Καταργείται για τους αυτοαπασχολούμενους συνταξιούχους η υποχρέωση καταβολής προσαυξημένων κατά 50% ασφαλιστικών εισφορών.

Τι ισχύει τελικά με την έκπτωση φόρου στις νέες φορολογικές δηλώσεις

Αμέσως μετά τις γιορτές του Πάσχα αναμένεται να ανοίξει η ηλεκτρονική πύλη του Τaxisnet για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων των εισοδημάτων που αποκτήθηκαν το 2017 και η οποία θα κλείσει στα τέλη Ιουνίου.

Με απόφαση που υπέγραψε ο διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Γιώργος Πιτσιλής δίνεται προθεσμία έως τις 30 Μαρτίου στις επιχειρήσεις και τα ασφαλιστικά ταμεία προκειμένου να υποβάλουν ηλεκτρονικά στο Τaxisnet τις βεβαιώσεις αποδοχών ή συντάξεων, καθώς και τις βεβαιώσεις αμοιβών από επιχειρηματική δραστηριότητα του 2017.ε

Για τις βεβαιώσεις εισοδημάτων από μερίσματα, τόκους, δικαιώματα, ως καταληκτική ημερομηνία εμπρόθεσμης υποβολής ορίστηκε η 29η Ιουνίου.

Για όσα αρχεία υποβληθούν μετά τις 30.3.2018 και 29.6.2018 αντίστοιχα, αλλά μέχρι και τις 31.12.2018, δεν θα επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 54 του Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών.

Οι φορολογούμενοι θα δουν για τις φορολογικές δηλώσεις 2018 στο βασικό έντυπο Ε1 της φορολογικής δήλωσης προσυμπληρωμένα τα στοιχεία που αφορούν τις αποδοχές τους, τους φόρους που παρακρατήθηκαν και αναλογούν, τους τόκους καταθέσεων, τις δόσεις των δανείων που κατέβαλαν το 2017 καθώς και τα στοιχεία για τα αυτοκίνητα και τις κατοικίες τους και τα τεκμήρια.

Οι διατάξεις με βάση τις οποίες θα υπολογιστούν οι τελικές φορολογικές επιβαρύνσεις παρουσιάζουν ελάχιστες αλλαγές σε σύγκριση με αυτές που ίσχυσαν πέρυσι.

Τα νέα φορολογικά έντυπα έχουν ήδη σχεδιαστεί με τη βασικότερη αλλαγή στον έντυπο Ε1 να αφορά στους κωδικούς 049-050 όπου οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι αγρότες θα δηλώνουν τις δαπάνες για αγορές ή παροχής υπηρεσιών που πραγματοποίησαν με πλαστικό χρήμα ή μέσω e-banking.

Αναλυτικά τι αλλάζει

Οι φορολογούμενοι κατά την συμπλήρωση του εντύπου Ε1 θα δουν ότι δίπλα στον κωδικό 049 έχει προστεθεί και ο κωδικός 050 ο οποίος αφορά τις δαπάνες με ηλεκτρονικό χρήμα που πραγματοποίησε το 2017 η σύζυγος ή το μέλος του σύμφωνου συμβίωσης.

Ο κωδικός 049 του πίνακα 7 του Ε1, αφορά τις δαπάνες που έγιναν το 2017 με ηλεκτρονικό χρήμα (κάρτες, e-banking) που εξασφαλίζουν σε μισθωτούς, συνταξιούχους και κατ’ επάγγελμα αγρότες την έκπτωση φόρου 1.900 – 2.100 ευρώ που οδηγεί σε έμμεσο αφορολόγητο 8.636 – 9.550 ευρώ, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του φορολογούμενου.

Για να δικαιούται έκπτωσης φόρου, ο φορολογούμενος θα πρέπει κατά τη διάρκεια του 2017 να έχει εξοφλήσει με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή μέσω e-banking) δαπάνες για αγορές αγαθών ή υπηρεσιών συνολικού ύψους ίσου με ποσοστό:

• 10% του ετήσιου εισοδήματός του, πραγματικού ή τεκμαρτού, εφόσον το εισόδημα αυτό ανέρχεται έως 10.000 ευρώ,
• 10% επί των πρώτων 10.000 ευρώ και 15% επί του υπερβάλλοντος ποσού, εφόσον το ετήσιο -πραγματικό ή τεκμαρτό- ατομικό του εισόδημα ανέρχεται σε 10.001 έως και 30.000 ευρώ και
• 10% επί των πρώτων 10.000 ευρώ, 15% επί των επόμενων 20.000 ευρώ και 20% επί του υπερβάλλοντος ποσού, εφόσον το ετήσιο – πραγματικό ή τεκμαρτό- εισόδημά του ξεπερνά τις 30.000 ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση κατά την οποία ο φορολογούμενος δεν κατάφερε να καλύψει το απαιτούμενο ποσό δαπάνης με πληρωμές μέσω καρτών ή μέσω e-banking, το «ακάλυπτο» ποσό φορολογείται με 22%.

Πάντως, ο κωδικός 049-050 δεν θα είναι κλειδωμένος, πράγμα που σημαίνει ότι οι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να παρέμβουν και να προσθέσουν δαπάνες οι οποίες ενδεχομένως να μην εμφανίζονται, όπως για παράδειγμα πληρωμές που έχουν γίνει με μεταφορά χρηματικών ποσών από τον λογαριασμό τους σε λογαριασμό ελεύθερου επαγγελματία, π.χ. γιατρού, ο οποίος δεν έχει δηλωθεί μέχρι σήμερα ως επαγγελματικός. Στην περίπτωση αυτή ο φορολογούμενος μπορεί να επικαλεστεί τα ενημερωτικά (statements) των τραπεζών.

Ποιοι εξαιρούνται

Πλήρης εξαίρεση από την υποχρέωση κατοχύρωσης της έκπτωσης φόρου με πληρωμές δαπανών είτε με ηλεκτρονικά μέσα είτε με μετρητά προβλέπεται για τις παρακάτω κατηγορίες:

– Υπάλληλοι του υπουργείου Εξωτερικών.

– Ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών και συνταξιούχων.

– Φορολογούμενοι που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους.

– Φορολογούμενοι που δεν έχουν εισόδημα από καμία κατηγορία ή έχουν εισόδημα μόνο από κεφάλαιο ή/και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ.

– Φορολογούμενοι που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ, για τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ του τεκμαρτού και του συνολικού εισοδήματός τους.

– Φορολογούμενοι που είναι δικαιούχοι Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ).

– Υπηρετούντες την υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία.

– Φορολογούμενοι που βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας νοσηλείας (πέραν των 6 μηνών).

– Οσοι διαμένουν σε οίκους ευγηρίας και σε ψυχιατρικά καταστήματα καθώς και οι φυλακισμένοι.