Συνταξιούχοι εργαζόμενοι: Ανοίγει η πλατφόρμα - Τα «δώρα» και οι ποινές

 



Θέμα ωρών είναι το άνοιγμα της πλατφόρμας δήλωσης εργασίας για τους συνταξιούχους που εργάζονται.

Στην ειδική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ θα πρέπει να σπεύσουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι για να υποβάλουν ηλεκτρονικά τη δήλωση απασχόλησής τους.

Ειδικότερα, η πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία την μέχρι και την Παρασκευή ή το αργότερο αρχές της επόμενης εβδομάδας ενώ θα συνοδευτεί από σχετική υπουργική απόφαση.

Στη διαδικασία πρέπει να εστιάσουν οι συνταξιούχοι που ήδη απασχολούνται ή έχουν αναλάβει για πρώτη φορά εργασία με το νέο σύστημα που ισχύει από την 1 Ιανουαρίου του 2024. Όσοι υποβάλουν τις αιτήσεις, θα βγουν «κερδισμένοι», βάσει των εκτιμήσεων, κατά 141 έως και 292 ευρώ τον μήνα.

Προκειμένου λοιπόν να εξασφαλίσουν αυτά τα ποσά, με το νέο σύστημα οι συνταξιούχοι που παράλληλα απασχολούνται θα κληθούν να δηλώσουν τα προσωπικά τους στοιχεία, τον ΑΜΚΑ και τον ΑΦΜ.

Τέλος στο «πέναλτι» του 30%

Από 1/1/2024, τέλος στο «πέναλτι» του 30% της σύνταξης αλλά επιβολή εισφοράς υπέρ ΕΦΚΑ 10% στην αμοιβή τους

*Ήδη λαμβάνουν το 100% της σύνταξης από τον Δεκέμβριο (συντάξεις Ιανουαρίου)

Παράδειγμα:

Τέλος στο «πέναλτι» του 30%

Από 1/1/2024, τέλος στο «πέναλτι» του 30% της σύνταξης αλλά επιβολή εισφοράς υπέρ ΕΦΚΑ 10% στην αμοιβή τους

*Ήδη λαμβάνουν το 100% της σύνταξης από τον Δεκέμβριο (συντάξεις Ιανουαρίου)

Παράδειγμα:

• Συνταξιούχος με 1.200€ σύνταξη και μισθό 780€
• Πριν: παρακράτηση 360€
• Με νέο καθεστώς: φόρος 78€ από μισθό & ολόκληρη σύνταξη
• Όφελος: 282€ / μήνα

Καταβολή εισφοράς

Δεν εξαιρούνται:

• όσοι έχουν κάνει αίτηση συνταξιοδότησης και εκκρεμεί η σύνταξη

(Πληρώνουν κανονικά την εισφορά και αν η αίτηση απορριφθεί -> επιστροφή ποσού που τους έχει παρακρατηθεί)

Εξαιρούνται:

• συνταξιούχοι με αναπηρία, ορισμένες κατηγορίες πολυτέκνων και αγρότες κλπ
• συνταξιούχοι των οποίων η καταβολή της σύνταξης ανεστάλη για οποιονδήποτε λόγο

Τι αναφέρουν οι διατάξεις

Με τις διατάξεις του άρθρου 114 «Κίνητρα απασχόλησης συνταξιούχων Αντικατάσταση – άρθρου 20, ν. 4387/2016» του ν. 5078/2023, αντικαταστάθηκε το άρθρο 20 του ν. 4387/2016 και θεσπίστηκε νέο πλαίσιο για την απασχόληση των συνταξιούχων εξ ιδίου δικαιώματος, με έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων από την 1/1/2024.

Με τη νέα εγκύκλιο 10/2024, σε συνέχεια της 1/2024 εγκυκλίου οδηγίας της Γενικής Διεύθυνσης Συντάξεων του e-ΕΦΚΑ, κοινοποιούνται οι διατάξεις και παρέχονται οδηγίες για την εφαρμογή τους ως προς τις καταβαλλόμενες εισφορές και την θέσπιση πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ, μη ανταποδοτικού χαρακτήρα, που βαρύνει τους συνταξιούχους οι οποίοι παράλληλα ασκούν δραστηριότητα, ή έχουν ιδιότητα, υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση ως Μη Μισθωτοί (Ελ. Επαγγελματίες, Αυτοαπασχολούμενοι, Αγρότες).

Α. ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ – ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ (παρ. 1)

Στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης εμπίπτουν από 1/1/2024 οι κάτωθι, εξ ιδίου δικαιώματος, συνταξιούχοι e-ΕΦΚΑ

– λόγω γήρατος,

– λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο) και

– γήρατος λόγω αναπηρίας του ν.612/1977 (Α’ 164) και των νόμων που παραπέμπουν σε αυτόν, καθώς και

– του τρίτου εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 των άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (Α’ 210), και παράλληλα ασκούν δραστηριότητα, ή έχουν ιδιότητα, υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση ως Μη Μισθωτοί (Ελ. Επαγγελματίες, Αυτοαπασχολούμενοι, Αγρότες).

Επιπλέον, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των προβλεπομένων, τα πρόσωπα που υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης στον e-ΕΦΚΑ για τις ανωτέρω αναφερόμενες αιτίες, από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, εφόσον παράλληλα ασφαλίζονται ως Μη Μισθωτοί (παρ. 9).

Β. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ – ΠΟΡΟΣ υπέρ e-ΕΦΚΑ (παρ. 3 περ. β,γ,ζ)

Οι ανωτέρω απασχολούμενοι συνταξιούχοι ή αιτηθέντες σύνταξη, καταβάλλουν τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία ασφαλιστικές εισφορές, για την αναληφθείσα δραστηριότητα – απασχόληση – ιδιότητα, Μη Μισθωτού (Ελ. Επαγγελματία, Αυτοαπασχολούμενου ή Αγρότη) και επιπλέον πόρο, μη ανταποδοτικού χαρακτήρα, υπέρ e-ΕΦΚΑ, υπολογιζόμενο ανά κατηγορία ασφαλισμένων ως εξής:

α) Οι Μη Μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενοι)

Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 39, 41, 35 και 97 του ν.4387/2016, όπως ισχύουν, μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους πενήντα τοις εκατό (50%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών.

Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, καταβάλλουν επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον Κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.

β) Οι Αγρότες (πρόσωπα υπαγόμενα στην ασφάλιση σύμφωνα με τις διατάξεις π. ΟΓΑ)

Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 40 και 41 του ν.4387/2016, όπως ισχύουν, μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους πενήντα τοις εκατό (50%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών. Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, καταβάλλουν επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.

γ) Οι αμειβόμενοι με εργόσημο του π. ΟΓΑ

Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές της παρ. 2 του άρθρου 22 του ν. 3863/2010 μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους δέκα τοις εκατό (10%) επί της αξίας των καταβαλλόμενων αμοιβών, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.

Γ. ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΠΟΡΟΥ (παρ. 5)

Τα κάτωθι πρόσωπα εξαιρούνται της καταβολής πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ:

α) Άτομα με ψυχική αναπηρία του άρθρου 23, του ν. 4488/2017 (Α’ 176)

β) Συνταξιούχοι του ν. 612/1977 (Α’ 164) και των διατάξεων που παραπέμπουν σε αυτόν.

γ) Συνταξιούχοι του τρίτου εδαφίου της περ. α’, της παρ. 1, των άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (Α’ 210)

δ) Όσοι λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το αντίστοιχο επίδομα του άρθρου 54, του π.δ. 169/2007.

ε) Οι πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του εικοστού τετάρτου (24ου) έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.

στ) Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρ. 3, του άρθρου 4, του ν. 4387/2016.

ζ) Συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο).

Επιπλέον, δεν καταβάλλουν τον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, τα πρόσωπα που δικαιούνται – εξ ιδίου δικαιώματος – σύνταξη γήρατος (κύριας και επικουρικής) και αναλαμβάνουν απασχόληση σε Φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ, για όσο διάστημα συνεχίζει η απασχόλησή τους, εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό δεύτερο (62ο) έτος της ηλικίας τους καθώς σύμφωνα με παρ. 2, του άρθρου 114 του ν.5078/2023, αναστέλλεται η σύνταξή τους.

Δ. ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΟΥ (παρ. 6)

Εξαιρούνται από την υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ: – Οι συνταξιούχοι του π. ΟΓΑ, εφόσον ασκούν απασχόληση υπακτέα στην ασφάλιση του π.ΟΓΑ.

– Οι συνταξιούχοι των π. φορέων που έχουν ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, εφόσον το ετήσιο εισόδημά τους από απασχόληση στον αγροτικό τομέα ως αγροτών, μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων, πτηνοτρόφων και αλιέων δεν υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.

– Οι συνταξιούχοι που εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης και καταβολής εισφορών, σύμφωνα με την παρ. 7, του άρθρου 55, του ν. 4509/2017 και την παρ. 6, του άρθρου 243, του ν.4957/2022, υπέρ των οποίων εκδίδεται Παραστατικό Παρεχόμενων Υπηρεσιών.

Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΠΟΡΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ ΩΣ ΜΗ ΜΙΣΘΩΤΩΝ – ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ

Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις σχετικές διατάξεις:

1. Οι ασφαλιστικές εισφορές για τους απασχολούμενους συνταξιούχους που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα ή αυτοαπασχολούνται ή ασκούν δραστηριότητα υπακτέα στην ασφάλιση του π. ΟΓΑ καταβάλλονται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, όπως αυτή ισχύει για κάθε ασφαλιστέα δραστηριότητα.
2. Ο πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, των περ. β και γ της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν.4387/2016 όπως ισχύει, για τους απασχολούμενους συνταξιούχους του πεδίου εφαρμογής υπολογίζεται επί του ποσού της ασφαλιστικής κατηγορίας των άρθρων 39 και 40 του ν.4387/2016 για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και επί του ποσού της ασφαλιστικής κατηγορίας του άρθρου 97 του ν.4387/2016 για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, που υπάγεται ο ασφαλισμένος για κάθε κλάδο.
3. Ο πόρος συνεισπράττεται με τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές και καταβάλλεται εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών για την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής, ο πόρος επιβαρύνεται με τον προβλεπόμενο για τις ασφαλιστικές εισφορές τόκο καθυστέρησης, και βεβαιώνεται και εισπράττεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για τις ασφαλιστικές εισφορές.
4. Ειδικά για δικηγόρους, τα ποσά που έχουν εισπραχθεί από την ελάχιστη αμοιβή ανά δικηγορική πράξη ή παράσταση σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 39 του ν.4387/2016 συμψηφίζονται και με τον οφειλόμενο πόρο.

Η γνωστοποίηση του πόρου, στους συνταξιούχους ή αιτηθέντες σύνταξη, που ασφαλίζονται ως Μη Μισθωτοί, γίνεται με τα ειδοποιητήρια πληρωμής ασφαλιστικών εισφορών στα οποία απεικονίζεται διακριτά το ποσό του πόρου, υπέρ e-ΕΦΚΑ, για τους προβλεπόμενους κλάδους.

Ειδικότερα, στις περιπτώσεις Μη Μισθωτών με παράλληλη ασφάλιση λόγω μισθωτής απασχόλησης ή υπαγωγής στις διατάξεις της παρ. 9 του αρθ. 39 του ν. 4387/2016, που οι εισφορές Μη Μισθωτών προσδιορίζονται μετά από διαδικασία εκκαθάρισης, η γνωστοποίηση του πόρου θα γίνεται με τα ειδοποιητήρια εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών.

1. Έλεγχοι για τον υπολογισμό πόρου Μη Μισθωτών

Για τον προσδιορισμό των ασφαλιστικών εισφορών και του πόρου από 01.01.2024, κατά την μηνιαία επεξεργασία των στοιχείων ασφάλισης και εισφορών Μη Μισθωτών, τίθεται νέος έλεγχος διασταύρωσης των στοιχείων συνταξιούχων ή αιτούντων σύνταξης που τηρούνται στα πληροφοριακά συστήματα Συντάξεων και του Μητρώου Μη Μισθωτών Ασφαλισμένων e-ΕΦΚΑ, ώστε να εντοπίζονται αυτοματοποιημένα, από τα διαθέσιμα στοιχεία, οι ενεργοί Μη Μισθωτοί ασφαλισμένοι που υποχρεούνται στην καταβολή πόρου καθώς:

– λαμβάνουν κύρια σύνταξη γήρατος από τον e-ΕΦΚΑ την ίδια περίοδο (μήνας εισφορών) ή

– έχουν υποβάλλει αίτηση απονομής κύριας σύνταξης γήρατος η οποία εκκρεμεί, ανεξάρτητα από τον χρόνο υποβολής της.

1. Ειδοποιητήριο ασφαλιστικών εισφορών και πόρου Μη Μισθωτών

Για τις ανάγκες απεικόνισης και αναζήτησης πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ από 01/01/2024 πραγματοποιήθηκαν τροποποιήσεις στο έντυπο ειδοποιητηρίου πληρωμής ασφαλιστικών εισφορών. Ειδικότερα, προστέθηκαν πεδία με τα λεκτικά “Πόρος Σύνταξης ν.5078/2023” και “Πόρος Επικουρικής ν.5078/2023”, στα οποία απεικονίζονται διακριτά τα ποσά πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ του μήνα εισφοράς και αθροίζονται στο σύνολο της μηνιαίας εισφοράς.

1. Είσπραξη πόρου στις περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης (παρ. 3)

Σε περίπτωση παράλληλης απασχόλησης, εφαρμόζονται τα οριζόμενα στο άρθρο 36 του ν. 4387/2016 μόνο ως προς την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών. Το άρθρο 36 δεν εφαρμόζεται για την είσπραξη του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ. Ο προσδιορισμός του πόρου γίνεται αυτοτελώς για την ασφάλιση μη μισθωτού και δεν λαμβάνεται υπόψη το ποσό του πόρου που έχει καταβληθεί λόγω της μισθωτής απασχόλησης.

Για την είσπραξη του προβλεπόμενου πόρου στις περιπτώσεις παράλληλης απασχόλησης θα δοθούν σχετικές οδηγίες μετά την έκδοση της προβλεπόμενης, από το άρθρο 154 του ν. 5078/2023, Υπουργικής Απόφασης.

1. Είσπραξη πόρου στις περιπτώσεις εργατών γης (παρ. 3)

Για την είσπραξη του προβλεπόμενου πόρου, της περ. ζ της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 4387/2016, από εργάτες γης που αμείβονται με εργόσημο του πρώην ΟΓΑ, θα δοθούν σχετικές οδηγίες μετά την έκδοση της προβλεπόμενης, από το άρθρο 154 του ν. 5078/2023, Υπουργικής Απόφασης.

ΣΤ. ΑΝΩΤΑΤΟ ΟΡΙΟ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥ ΠΟΡΟΥ (παρ. 4)

Το συνολικό καταβαλλόμενο ετησίως (ανώτατο όριο), από τον συνταξιούχο, ποσό πόρου, για κάθε απασχόληση υποχρεωτικά υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ (μισθωτού και μη μισθωτού), δεν μπορεί να υπερβεί το δωδεκαπλάσιο του εκάστοτε ισχύοντος ποσού της εθνικής σύνταξης (άρθρο 7 του ν. 4387/2016, όπως ισχύει). Δεδομένου λοιπόν ότι, από 01.01.2024, το ποσό της εθνικής σύνταξης διαμορφώθηκε σε 426,17 € (σχετική η με αριθμ. Φ11321/οικ.104985/4.12.2023 Κ.Υ.Α. και το με αριθμ. πρωτ. 108117/08.12.2023 έγγραφο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης) το ανώτατο όριο του πόρου, σε ετήσια βάση για κάθε υπόχρεο απασχολούμενο συνταξιούχο, καθορίζεται αντιστοίχως σε 5.114,04 ευρώ (426,17 Χ12). Τυχόν επιπλέον καταβληθέντα ή παρακρατηθέντα ποσά επιστρέφονται στους ασφαλισμένους, σύμφωνα με το άρθρο 104 του ν.4387/16 όπως ισχύει, κατόπιν ετήσιας εκκαθάρισης.

Ζ. ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΧΡΕΩΣΤΗΤΩΣ ΚΑΤΑΒΛΗΘΕΝΤΟΣ ΠΟΡΟΥ (παρ. 9)

Σε κάθε περίπτωση διαπίστωσης αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού πόρου, υπέρ e-ΕΦΚΑ, αυτό επιστρέφεται στον δικαιούχο, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις ισχύουσες διατάξεις και την αριθ. Δ.15/Δ’/90598/11.11.2021 Υπουργική Απόφαση. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις περιπτώσεις που,

– λόγω υποβολής αίτησης συνταξιοδότησης, καταβάλλονται ποσά για πόρο, υπέρ e-ΕΦΚΑ, από την 1η του επόμενου μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης και ακολούθως εκδίδεται απορριπτική απόφαση ή η έναρξη της σύνταξης είναι μεταγενέστερη της 1ης του επόμενου μήνα της αίτησης. Τα καταβληθέντα ποσά πόρου για όλους τους μήνες ή αντίστοιχα για τους μήνες πριν την έναρξη συνταξιοδότησης θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθέντα και επιστρέφονται σύμφωνα με τα ανωτέρω.

– διαπιστωθεί αναδρομική εξαίρεση από την καταβολή πόρου. Τα καταβληθέντα ποσά πόρου για τους μήνες που προκύπτει εξαίρεση από την καταβολή πόρου θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθέντα και επιστρέφονται σύμφωνα με τα ανωτέρω.

Η. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΟΥ (παρ. 11)

Σε περίπτωση μη καταβολής των προβλεπομένων στις περ. (β) και (γ) της παρ. 3 ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ για διάστημα μεγαλύτερο των δύο (2) μηνών, τα ποσά παρακρατούνται από το σύνολο των καταβαλλόμενων συντάξεων, κύριων και επικουρικών.

Θ. ΔΗΛΩΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ – ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΠΟΡΟΥ Ή KAI ΕΙΣΦΟΡΩΝ (παρ. 10)

Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις σχετικές διατάξεις:

1. Τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης υποχρεούνται να δηλώσουν την έναρξη της απασχόλησης στον Φορέα, καθώς και τυχόν συνδρομή ιδιότητας που αποκλείει την επιβολή πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ ή και ασφαλιστικής εισφοράς.
2. Παράλειψη της δήλωσης επιφέρει χρηματική κύρωση ίση με δώδεκα (12) μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις.
3. Το ποσό της ανωτέρω χρηματικής κύρωσης – οφειλής δύναται να αποπληρωθεί με παρακράτηση έως ενός τετάρτου (1/4) από την κύρια σύνταξη και έως του ποσού του άρθρου 46 του ν.4670/2020 (Α’ 43) από την επικουρική. Άλλως, εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).

Ειδικότερες οδηγίες για τον τρόπο και την διαδικασία δήλωσης των ανωτέρω θα δοθούν μετά την έκδοση της προβλεπόμενης, από το άρθρο 154 του ν. 5078/2023, Υπουργικής Απόφασης.

Επισημαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση για την επιβολή πόρου πρέπει να συντρέχουν στο πρόσωπο οι κάτωθι προϋποθέσεις:

– είναι συνταξιούχος γήρατος ή έχει υποβάλει αίτηση σύνταξης λόγω γήρατος

– έχει υπόχρεος ασφάλισης και καταβολής εισφορών ως μη μισθωτός

– δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις εξαίρεσης από την καταβολή πόρου

Ενδεικτικές περιπτώσεις υποχρέωσης ή μη, καταβολής του πόρου

1ο: Συνταξιούχος, λόγω γήρατος, προ της 31ης 12.2023 και δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου, αναλαμβάνει στις 15.2.2024 απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός.

Από τον 2/2024 και για όσο συνεχίζει την απασχόληση αυτή, υποχρεούται, να καταβάλλει

– πόρο ποσοστού 50% επί της εισφοράς κλάδου σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία υπάγεται ή

– στην περίπτωση που καταβάλλει και εισφορές κλάδου επικουρικής ασφάλισης, πόρο ποσοστού 40% της εισφοράς κλάδου σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία υπάγεται και πόρο ποσοστού 40% της εισφοράς κλάδου επικουρικής ασφάλισης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία υπάγεται.

2ο: Συνταξιούχος, λόγω γήρατος, προ της 31ης 12.2023, που δεν εισπράττει την σύνταξή του (αναστολή καταβολής της) και αναλαμβάνει στις 15.01.2024 απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός, δεν υποχρεούται να καταβάλλει πόρο από τον 1/2024, λόγω της αναστολής καταβολής της σύνταξής του και για όσο διάστημα υφίσταται αυτή.

3ο: Συνταξιούχος, λόγω γήρατος, προ της 31ης 12.2023 και εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου και αναλαμβάνει στις 15.01.2024 απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός, δεν υποχρεούται να καταβάλει πόρο υπέρ e- ΕΦΚΑ, από τον 1/2024 και για όσο διάστημα εμπίπτει στις εξαιρέσεις.

4ο: Ασφαλισμένος που υπέβαλε στις 10.01.2024 αίτηση απονομής σύνταξης, λόγω γήρατος, χωρίς να διακόψει την ασφαλιστέα απασχόλησή του στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός και δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου, υποχρεούται, από τον 2/2024 να καταβάλλει, τον προβλεπόμενο πόρο. Στην περίπτωση που το συνταξιοδοτικό αίτημά του απορριφθεί ή η ημερομηνία έναρξης συνταξιοδότησής του είναι μεταγενέστερη του 2/2024, το συνολικό ποσό του πόρου που είχε καταβληθεί – εξοφληθεί ή αντίστοιχα το αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό θα του επιστραφεί σύμφωνα με τα ισχύοντα για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων εισφορών μη μισθωτών.

5ο: Ασφαλισμένος του φορέα, υπέβαλε στις 10.01.2024 αίτηση απονομής σύνταξης, λόγω γήρατος, έχοντας προηγουμένως διακόψει την απασχόλησή του. Την 10.02.2024 αναλαμβάνει νέα απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός. Επιπλέον, δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου. Υποχρεούται από τον 2/2024 να καταβάλλει τον προβλεπόμενο πόρο. Εάν τελικά το συνταξιοδοτικό αίτημα του απορριφθεί, το συνολικό ποσό του πόρου που καταβλήθηκε – εξοφλήθηκε θα του επιστραφεί σύμφωνα με τα ισχύοντα, ως αχρεωστήτως καταβληθέν.

6ο: Ασφαλισμένος του φορέα, υπέβαλε στις 30.11.2023 αίτηση απονομής σύνταξης, λόγω γήρατος και ανέλαβε στις 15.01.2024, απασχόληση ασφαλιστέα στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός. Επιπλέον, δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πόρου. Το συγκεκριμένο πρόσωπο υποχρεούται από τον 1/2024 να καταβάλλει στον e- ΕΦΚΑ, τον προβλεπόμενο πόρο. Στην περίπτωση που με την έκδοση απόφασης συνταξιοδότησης η έναρξη σύνταξης προσδιορισθεί μεταγενέστερα πχ από 1/3/2024, το ποσό του πόρου, που έχει καταβληθεί για τους μήνες 1/2024 και 2/2024 θα του επιστραφεί σύμφωνα με τα ισχύοντα ως αχρεωστήτως καταβληθέν.
newsbomb.gr

Αντισυνταγματική η νέα διάταξη για την απασχόληση των συνταξιούχων (ν. 5078/2023, άρθρο 114)

 Αλέξης Μητρόπουλος (Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ): Αντισυνταγματική η νέα διάταξη για την απασχόληση των συνταξιούχων (ν. 5078/2023, άρθρο 114)

Αντισυνταγματική η νέα διάταξη για την απασχόληση των συνταξιούχων (άρθρο 114 ν. 5078/2023).
Ειδικότερα:
–Είναι αντισυνταγματικός ο «μη ανταποδοτικός πόρος»-«χαράτσι» υπέρ ΕΦΚΑ,
–Είναι αντισυνταγματική η αναστολή ολόκληρης της σύνταξης για τους απασχολούμενους συνταξιούχους κάτω των 62 ετών!
–Είναι αντισυνταγματική η τεκμαρτή φορολόγηση των εργαζομένων συνταξιούχων!

Ειδικότερα :
Με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 (ΦΕΚ Α 211) με τίτλο «Αναμόρφωση
επαγγελματικής ασφάλισης, εξορθολογισμός ασφαλιστικής νομοθεσίας,
συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, σύστημα διορισμού και προσλήψεων των
εκπαιδευτικών της ΔΥΠΑ και λοιπές διατάξεις» νομοθετήθηκε νέο θεσμικό πλαίσιο
από 1-1-2024 για την απασχόληση των συνταξιούχων. Ειδικά η παρ. 7 του
άρθρου 114, που αναφέρεται στην ...αξιοποίηση του χρόνου απασχόλησης για
προσαύξηση της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης, ισχύει αναδρομικά από 13-5-
2016 (έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου 4387/2016)!
Σε υλοποίηση της ανωτέρω ρύθμισης εκδόθηκε με καθυστέρηση η
υπ’αριθ. 1/2024 Εγκύκλιος του ΕΦΚΑ (αριθ.πρωτ. οικ.61423/15-1-2024) για τη
σωστή εφαρμογή της νέας και πιο σύνθετης πράγματι διάταξης, η οποία ωστόσο
είναι ελλιπής και χωρίς παραδείγματα.
Η νέα ρύθμιση του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, κατά το μέρος που
επιβάλλει τον μη ανταποδοτικό πόρο υπέρ ΕΦΚΑ, είναι αντισυνταγματική όπως
και κατά το μέρος που στερεί πλήρως τη σύνταξη για όσους συνταξιούχους
απασχολούνται ή θα απασχοληθούν σε φορείς της γενικής κυβέρνησης και δεν
έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος ηλικίας. Τρίτη κραυγαλέα αντισυνταγματικότητα
είναι η ένταξη των εργαζομένων συνταξιούχων στο σύστημα τεκμαρτής
φορολόγησης του ν. 5073/2023.
2
Τα πιο σημαντικά σημεία τής νέας ρύθμισης για τους εργαζόμενους
συνταξιούχους είναι τα εξής:
1.Πεδίο εφαρμογής (παρ. 1-2 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση του άρθρου 114 (παρ. 1-2) του ν. 5078/2023,
οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι, που συνεχίζουν να λαμβάνουν το σύνολο της
κύριας και επικουρικής σύνταξης που δικαιούνται από τον Φορέα, είναι οι
συνταξιούχοι :
α) λόγω γήρατος. Όμως, η εξ ιδίου δικαιώματος κύρια και επικουρική
σύνταξη λόγω γήρατος αναστέλλεται, εάν ο συνταξιούχος παρέχει εργασία σε
φορέα τής Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχει συμπληρώσει το 62ο έτος ηλικίας. Το
ηλικιακό όριο για την αναστολή καταβολής τής σύνταξης μπορεί να
αναπροσαρμόζεται (παρ. 3 του άρθρου 11 του ν. 3863/2010). Η διάταξη αυτή είναι
απαράδεκτη και αντισυνταγματική και πρέπει άμεσα να καταργηθεί.
β) λόγω γήρατος, με αιτία την αναπηρία του ν. 612/1977 και των νόμων
που παραπέμπουν σε αυτόν.
γ)του τρίτου εδαφίου της περ. α΄ της παρ. 1 των άρθρων 1 και 26
(στρατιωτικοί) του π.δ. 169/2007.
δ) λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός
εργασίας και επαγγελματική νόσο. Ειδικά για την κατηγορία αυτή επισημαίνεται ότι:
1ον)Με τη νέα διάταξη καταργείται η παρ. 4 του άρθρου 63 του ν.
2676/1999 (που τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 3863/2010),
που όριζε ότι «Εάν οι συνταξιούχοι αναπηρίας φορέων κύριας ασφάλισης,
αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχολούνται, και κερδίζουν, ανάλογα με το βαθμό της
αναπηρίας τους, περισσότερα από όσα κερδίζει υγιής απασχολούμενος, σύμφωνα
με τους γενικούς όρους αμοιβής, διακόπτεται η σύνταξή τους ή οι συντάξεις τους,
κύριες και επικουρικές.».
Συνεπώς, από 1-1-2024 παύει πλέον ο έλεγχος των ασφαλιστικών
οργάνων σχετικά με το ύψος αποδοχών/εισοδήματος από την εργασία/
αυτοαπασχόληση των συνταξιούχων λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό
ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο) και οι συντάξεις
αναπηρίας καταβάλλονται ανεξάρτητα του ύψους τού εισοδήματος/αποδοχών και
της περιστασιακής ή μη μόνιμης εργασίας, υποχρεωτικώς υπακτέας στην
ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ.
2ον)Από τον συνδυασμό των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 114 και της
περ. η του άρθρου 156 του ν. 5078/2023 συνάγεται ότι η κατάργηση του ελέγχου
των αποδοχών/εισοδήματος για τους απασχολούμενους συνταξιούχους λόγω
αναπηρίας ισχύει από 1-1-2024 και καταλαμβάνει όλες τις περιπτώσεις των
συνταξιούχων λόγω αναπηρίας που εργάζονται από την ημερομηνία αυτή και
μετά, ανεξάρτητα του χρονικού σημείου ανάληψης της εργασίας (πριν ή μετά την
1-1-2024).
3ον)Η παρ. 1 του άρθρου 23 του ν. 4488/2017 (όπως ισχύει) περί της ΜΗ
εφαρμογής των γενικών και ειδικών διατάξεων που προβλέπουν τη διακοπή ή
περικοπή της σύνταξης αναπηρίας ή της σύνταξης λόγω θανάτου και των
προνοιακών ή άλλων επιδομάτων στους συνταξιούχους που αναλαμβάνουν
εργασία για λόγους ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και κοινωνικής επανένταξης,
εφαρμόζεται παράλληλα και ανεξάρτητα από τις διατάξεις του άρθρου 114 του ν.
5078/2023.
4ον) Σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 11Α του ν. 4387/2016 (που
προστέθηκε στο άρθρο 11 με το άρθρο 26 του ν. 4997/2022), για την απονομή
κύριας σύνταξης λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο απαιτείται –μεταξύ των άλλων
προϋποθέσεων- και η με οποιονδήποτε τρόπο διακοπή τής υπακτέας στην
ασφάλιση εργασίας.
2.Αξιοποίηση του χρόνου ασφάλισης εργαζόμενου συνταξιούχου
(παρ. 7-8 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Με τις διατάξεις των παρ. 7 και 8 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023
παρέχεται η δυνατότητα «αξιοποίησης» του χρόνου ασφάλισης απασχολουμένων
συνταξιούχων ως εξής:
α) Μετά τη διακοπή τής απασχόλησης, ο χρόνος ασφάλισης που
δημιουργείται από την απασχόληση του συνταξιούχου προσαυξάνει την ήδη
καταβαλλόμενη σύνταξη, μετά από αίτησή του. Το ποσό τής προσαύξησης για την
κύρια σύνταξη υπολογίζεται με βάση τα ποσοστά αναπλήρωσης και τις συντάξιμες
αποδοχές των άρθρων 8 και 28 του ν. 4387/2016 και μόνο για το χρονικό
διάστημα της απασχόλησης. Τα οικονομικά αποτελέσματα της προσαύξησης
εκκινούν από την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα υποβολής τής σχετικής αίτησης
του συνταξιούχου.
β)Ο πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ δεν είναι ανταποδοτικός και δεν αξιοποιείται για
την προσαύξηση της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης ή για τη χορήγηση δεύτερης
σύνταξης.
γ) Ομοίως, αξιοποιείται ο χρόνος εργασίας ή η αυτοαπασχόληση ή μέρος
αυτών, οποτεδήποτε και εάν διανύθηκε από τους απασχολούμενους
συνταξιούχους στις 12-5-2016 που συνέχισαν ανελλιπώς την εργασία ή την
αυτοαπασχόλησή τους κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016. Η αξιοποίηση
προϋποθέτει ότι οι προϊσχύουσες του ν. 4387/2016 διατάξεις προέβλεπαν
αξιοποίηση του χρόνου απασχόλησης, η οποία πλέον διενεργείται σύμφωνα με
την παρ. 7 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023.
3. Υποχρέωση δήλωσης εργαζόμενου συνταξιούχου στον e-ΕΦΚΑ
(παρ. 10 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, οι
συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ εξ ιδίου δικαιώματος (όπως αναφέρονται ανωτέρω στο
πεδίο εφαρμογής τού ν. 5078/2023) υποχρεούνται, πριν αναλάβουν υπακτέα στον
e-ΕΦΚΑ απασχόληση, να το δηλώσουν στον Φορέα.
Παράλειψη της δήλωσης επιφέρει χρηματική κύρωση ίση με δώδεκα (12)
μηνιαίες συντάξεις, κύριες και επικουρικές.
4.Καταβολή εισφορών για τη νέα εργασία και καταβολή τού μη
ανταποδοτικού πόρου υπέρ ΕΦΚΑ (παρ. 3-4 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, για την
ασφάλιση του απασχολούμενου συνταξιούχου καταβάλλονται οι προβλεπόμενες
από τη νομοθεσία ασφαλιστικές εισφορές, σύμφωνα με την ασφαλιστέα
απασχόληση και επιπλέον πόρος μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e-
ΕΦΚΑ. Για τη βεβαίωση και είσπραξη του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ εφαρμόζονται οι
κείμενες διατάξεις περί βεβαίωσης και είσπραξης ασφαλιστικών εισφορών.
Πιο συγκεκριμένα, στην παρ. 3 του άρθρου 114 ορίζεται ότι:
α) Οι μισθωτοί και οι καταβάλλοντες εισφορές σύμφωνα με την παρ. 9
του άρθρου 39, καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 38, 41, 35
και 97 μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην
ασφάλιση, επιμεριζομένων μεταξύ εργοδότη και ασφαλισμένου κατά την κείμενη
νομοθεσία και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7% επί των ασφαλιστέων
αποδοχών κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών
παροχών και ύψους 2,3% επί των ασφαλιστέων αποδοχών επικουρικής
ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά
τον ασφαλισμένο.
β) Οι μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοτελώς
απασχολούμενοι) καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 39, 41, 35
και 97 μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην
ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50% επί της επιλεγείσας
ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και
παροχών. Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, ύψους 40%
επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον Κλάδο
κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής
κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.
γ) Οι αγρότες που δεν εμπίπτουν στην παρ. 6 του άρθρου 114 του ν.
5078/2023, καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 40 και 41 μετά
τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση
και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής
κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών.
Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, ύψους 40% επί
της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας
ασφάλισης και λοιπών παροχών και 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής
κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.
δ) Οι μισθωτοί μηχανικοί και έμμισθοι δικηγόροι καταβάλλουν τις
ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 35, 38, 41 και 97 του ν. 5078/2023, μετά
τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση,
επιμεριζομένων μεταξύ εργοδότη και ασφαλισμένου κατά την κείμενη νομοθεσία
και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7% επί των ασφαλιστέων αποδοχών
κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και
ύψους 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης
6
για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον
ασφαλισμένο.
ε) Οι αμειβόμενοι με παραστατικά παρεχόμενων υπηρεσιών (ΠΠΥ),
εκτός των προσώπων της περ. γ’ της παρ. 6, καταβάλλουν τις ασφαλιστικές
εισφορές του άρθρου 55 του ν. 4509/2017, μετά τυχόν συνεισπραττομένων
εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-
ΕΦΚΑ ύψους 10% επί της καθαρής αξίας του παραστατικού για τον κλάδο κύριας
ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον
ασφαλισμένο.
στ) Οι αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ καταβάλλουν
τις ασφαλιστικές εισφορές της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 3863/2010, μετά τυχόν
συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και
επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7% επί της αναγραφόμενης τιμής τού
εργοσήμου για τον Κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών και ύψους 2,3% επί της
αναγραφόμενης τιμής του εργοσήμου για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο
οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.
ζ) Οι αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΟΓΑ καταβάλλουν τις
ασφαλιστικές εισφορές της παρ. 2 του άρθρου 22 του ν. 3863/2010, μετά τυχόν
συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και
επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% επί της αξίας των καταβαλλόμενων
αμοιβών για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει
αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.
η)Σε περίπτωση παράλληλης απασχόλησης, εφαρμόζονται τα
οριζόμενα στο άρθρο 36 μόνο ως προς την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών και
όχι για την είσπραξη του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ.
θ)Σε περίπτωση πολλαπλής ασφάλισης καταβάλλεται πόρος
αυτοτελώς για κάθε ασφαλιστέα απασχόληση.
Στην παράγραφο 4 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023 ορίζεται ότι το
συνολικό επιβαλλόμενο ποσό του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ σε ετήσια βάση δεν
μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της εθνικής σύνταξης του άρθρου 7, όπως
εκάστοτε ισχύει. Τυχόν επιπλέον ποσά επιστρέφονται στους ασφαλισμένους
κατόπιν εκκαθάρισης.
5.Εξαιρέσεις από την καταβολή τού πόρου υπέρ ΕΦΚΑ (παρ.5
άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με τη ρύθμιση της παρ. 5 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023,
από την καταβολή του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ εξαιρούνται οι εξής:
α)Τα άτομα με ψυχική αναπηρία του άρθρου 23 του ν. 4488/2017,
β)Οι συνταξιούχοι του ν. 612/1977 και των διατάξεων που παραπέμπουν
σε αυτόν.
γ)Οι συνταξιούχοι του γ’ εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 των άρθρων 1 και
26 του π.δ. 169/2007.
δ)Όσοι λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το αντίστοιχο επίδομα του
άρθρου 54 του π.δ. 169/2007.
ε)Οι πολύτεκνοι με ένα τουλάχιστον τέκνο ανήλικο ή σπουδαστή σε
ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας
του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.
στ)Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 4 του ν.
4387/2016.
ζ)Οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα,
ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο).
6.Εξαιρέσεις από ασφαλιστικές εισφορές ΚΑΙ πόρου υπέρ ΕΦΚΑ
(παρ. 6 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με την παρ.6 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, από
ασφαλιστικές εισφορές αλλά ΚΑΙ την καταβολή του πόρου υπέρ ΕΦΚΑ,
εξαιρούνται οι εξής:
α)Οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ, εάν ασκούν απασχόληση υπακτέα
στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ.
β)Οι συνταξιούχοι των ενταγμένων στον e-ΕΦΚΑ φορέων,
συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, εάν το ετήσιο εισόδημά τους από
απασχόληση στον αγροτικό τομέα ως αγροτών, μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων,
πτηνοτρόφων και αλιέων δεν υπερβαίνει το ποσό των 10.000 ευρώ.
γ)Οι συνταξιούχοι, υπέρ των οποίων εκδίδεται Παραστατικό Παρεχόμενων
Υπηρεσιών, οι οποίοι εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης και καταβολής
εισφορών σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 55 του ν. 4509/2017 και την παρ. 6
του άρθρου 243 του ν. 4957/2022.
Στις κατηγορίες αυτές εργαζομένων συνταξιούχων δεν αξιοποιείται ο
χρόνος απασχόλησής τους και επομένως δεν προσαυξάνεται η ήδη καταβληθείσα
σύνταξη.
7.Συνέπειες από τη μη πληρωμή ασφαλιστικών εισφορών και πόρου
υπέρ ΕΦΚΑ (παρ. 11 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, σε
περίπτωση μη καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ
(όπου προβλέπεται, ως ανωτέρω) για διάστημα μεγαλύτερο των δύο (2) μηνών,
τότε οι οφειλές αυτές παρακρατούνται από τις καταβαλλόμενες συντάξεις.
8.Αντισυνταγματικός ο πόρος-«χαράτσι» υπέρ ΕΦΚΑ σε βάρος των
εργαζομένων συνταξιούχων (παρ. 4, 7 και 11 άρθρου 114 ν. 5078/2023)
Παρά την κατάργηση της περικοπής 30% από τις συντάξεις των
εργαζομένων συνταξιούχων για την περίοδο 2020-2023 με τον ν. 4070/2020, η
κυβέρνηση εφηύρε την καταβολή τού πόρου υπέρ ΕΦΚΑ. Πρόκειται μάλιστα για
εισφορά-«πόρο»-«χαράτσι» που δεν έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα, δηλαδή χωρίς
να προσαυξάνεται η σύνταξη ή οι παροχές τού εργαζόμενου συνταξιούχου, όταν
αυτός σταματήσει να εργάζεται με το καθεστώς τού «απασχολουμένου
συνταξιούχου» του ν. 5078/2023.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 114 «Ο πόρος υπέρ e-
ΕΦΚΑ δεν είναι ανταποδοτικός και δεν αξιοποιείται για την προσαύξηση της ήδη
καταβαλλόμενης σύνταξης ή για τη χορήγηση δεύτερης σύνταξης με το άρθρο 30 ή
αντίστοιχες διατάξεις.».
Εξάλλου σύμφωνα με την παρ. 4 του ιδίου άρθρου «Το συνολικό
επιβαλλόμενο ποσό του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ σε ετήσια βάση δεν μπορεί να
υπερβαίνει το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης του άρθρου 7, όπως εκάστοτε
ισχύει. Τυχόν επιπλέον ποσά επιστρέφονται στους ασφαλισμένους κατόπιν
εκκαθάρισης σύμφωνα με το άρθρο 104», ενώ σύμφωνα με την παρ. 11 «Σε
περίπτωση μη καταβολής των προβλεπομένων στις περ. (β) και (γ) της παρ. 3
ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ για διάστημα μεγαλύτερο των
δύο (2) μηνών, οι οφειλές παρακρατούνται από το σύνολο των καταβαλλόμενων
συντάξεων.».
Ο μη ανταποδοτικός αυτός πόρος (που για τους μισθωτούς εργαζόμενους
συνταξιούχους ανέρχεται στο 10% ενώ για τους μη μισθωτούς στο 50% της
εισφοράς στην επιλεγείσα ασφαλιστική κλάση) είναι παντελώς αδικαιολόγητος,
παράνομος και αντίθετος στο Σύνταγμα και τις αρχές τής Κοινωνικής Ασφάλισης,
ενώ αντίκειται και σε όλα τα διεθνή κείμενα που δεσμεύουν τη χώρα και απαιτούν
οποιαδήποτε πληρωμή ένεκεν της εργασίας που καταβάλλει ο εργαζόμενος να
έχει και την αναλογούσα ανταποδοτικότητα.
Η κυβέρνηση, που αυθαίρετα και επομένως παράνομα επέβαλε το νέο
αυτό «χαράτσι», πρέπει άμεσα να το καταργήσει. Αν δεν προβεί στην άμεση
κατάργησή του, θα σημαίνει ότι έχει επιλέξει την ακύρωση της συγκεκριμένης
διάταξης από τα Δικαστήρια.
9.Αντισυνταγματική η αναστολή τής σύνταξης για εργαζόμενους
συνταξιούχους στη γενική κυβέρνηση κάτω των 62 ετών
Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 114 «Η εξ ιδίου
δικαιώματος σύνταξη γήρατος, κύρια και επικουρική, προσώπων που
αναλαμβάνουν υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ απασχόληση
σε Φορέα της Γενικής Κυβέρνησης αναστέλλεται για όσο διάστημα συνεχίζει αυτή,
εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό δεύτερο (62ο) έτος της ηλικίας τους.
Για το διάστημα της αναστολής δεν καταβάλλεται ο πόρος της παρ. 3. Το ηλικιακό
όριο της αναστολής δύναται να αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με την παρ. 3 του
άρθρου 11 του ν. 3863/2010 (Α’ 115).».
Η διάταξη αυτή είναι ευθέως αντισυνταγματική αφού στερεί το σύνολο της
σύνταξης σε εργαζομένους συνταξιούχους που αναλαμβάνουν εργασία σε φορείς
της Γενικής Κυβέρνησης και έχουν ηλικία κάτω των 62 ετών. Και η διάταξη αυτή
πρέπει άμεσα να καταργηθεί.
10.Αντισυνταγματική η τεκμαρτή φορολόγηση των εργαζομένων
συνταξιούχων (ν. 5073/2023 και 5078/2023)
Η κυβέρνηση, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις της ότι η
απασχόληση των συνταξιούχων μετά τη συνταξιοδότησή τους δεν θα υπαχθεί στην τεκμαρτή φορολόγηση του νόμου Χατζηδάκη 5073/2023 (ΦΕΚ Α 204), τελικά
τούς υπήγαγε. Έτσι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι, αν προκύψει να έχουν κάποια
ωφέλεια από την κατάργηση της περικοπής του 30% της σύνταξής του, θα
απωλέσουν μεγάλο τμήμα του εισοδήματός τους από το νέο σύστημα
εισφοροδότησης (πόρος υπέρ ΕΦΚΑ) και τεκμαρτής φορολόγησης.
Γι’αυτό καλούμε την κυβέρνηση, όπως έκανε και σε άλλες περιπτώσεις, να
εξαιρέσει τους εργαζόμενους συνταξιούχους από την τεκμαρτή φορολόγηση, αφού
είναι πρωτίστως συνταξιούχοι και δευτερευόντως εργαζόμενοι. Όπως έχουν ήδη
αποφανθεί κορυφαίοι συνταγματολόγοι , η συγκεκριμένη διάταξη προσκρούει τόσο
στη Νομολογία των Ανωτάτων Δικαστηρίων όσο και στις αρχές τής σύγχρονης
δίκαιης και αντικειμενικής φορολόγησης.
----------
Από όσα εκτέθηκαν παραπάνω, η νέα ρύθμιση του άρθρου 114 του ν.
5078/2023 για την απασχόληση των συνταξιούχων είναι ευθέως αντισυνταγματική,
κυρίως κατά το μέρος που επιβάλλεται ο μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ ΕΦΚΑ και
κατά το μέρος που στερεί ολόκληρη τη σύνταξη σε εργαζόμενους συνταξιούχους
που απασχολούνται σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχουν
συμπληρώσει το 62ο ηλικίας.
Η τρίτη κραυγαλέα αντισυνταγματικότητα είναι αυτή που προκύπτει από
τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων του ν. 5078/2023 και των ρυθμίσεων του
νέου φορολογικού νόμου (5073/2023), με τις οποίες οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι
φορολογούνται άδικα και αντισυνταγματικά, θεωρώντας τους προεχόντως ως
εργαζόμενους και δευτερευόντως ως συνταξιούχους.
Η συγκεκριμένη διάταξη του άρθρου 114 του ν. 5078/2023, τουλάχιστον
κατά τα ανωτέρω σημεία του, πρέπει άμεσα να καταργηθεί για να αποφευχθούν
άσκοπες και χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες ενώπιον των Ελληνικών και
Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων.

Αλέξης Π. Μητρόπουλος
Καθηγητής ΕΚΠΑ-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ

https://enypekk.gr/2024/01/28/alexis-mitropoulos-proedros-enypekk-antisyntagmatiki-i-nea-diataxi-gia-tin-apascholisi-ton-syntaxiouchon/

Η ΝΕΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΠΟ 1-1-2024

Η ΝΕΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΠΟ 1-1-2024
Η νέα εθνική σύνταξη για εννέα (9) ειδικές κατηγορίες συντάξεων
Ι.Στα 426,17 € και 383,55 € με 20 και 15 χρόνια ασφάλισης αντίστοιχα, θα
ανέλθει η εθνική σύνταξη από 1-1-2024
Με τον νόμο Κατρούγκαλου 4387/2016 (άρθρο 7 παρ.6), το ύψος τής εθνικής
σύνταξης ορίστηκε σε 384 € (μεικτά) για 20 έτη ασφάλισης (ή 6.000 ΗΑ) και σε 345,60
€ (μεικτά) για 15 έτη ασφάλισης (ή 4.500 ΗΑ). Τα ίδια ποσά διατήρησε και ο νόμος
Βρούτση 4670/2020 μέχρι 31-12-2022. Έτσι, η «παγωμένη» από το έτος 2016 εθνική
σύνταξη ανερχόταν μέχρι 31-12-2022 στα παρακάτω ποσά ανάλογα με τα έτη
ασφάλισης:



Από 1-1-2023 αυξήθηκαν όλες οι κύριες συντάξεις («παλαιές» και «νέες»)
κατά 7,75%. Ο μαθηματικός τύπος για τον ετήσιο συντελεστή αύξησης των συντάξεων
ορίζεται στο άρθρο 25 (παρ. 4α) του ν. 4670/2020, σύμφωνα με το οποίο «Το
συνολικό ποσό της σύνταξης αυξάνεται από την 1.1.2023 κατ’ έτος, με κοινή απόφαση
των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων με βάση
συντελεστή που προκύπτει από το άθροισμα του ετήσιου ποσοστού μεταβολής του
ΑΕΠ συν το ποσοστό μεταβολής του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή 2
του προηγούμενου έτους διαιρούμενου διά του δύο (2) και δεν υπερβαίνει το ποσοστό
μεταβολής του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή.».
Για όλους τους «παλαιούς» συνταξιούχους και όσους είχαν έναρξη καταβολής
της σύνταξής τους έως 31-12-2022 (υπέβαλαν αίτηση έως 30-11-2022) δόθηκε
ολόκληρη η αύξηση τόσο στην εθνική όσο και στην ανταποδοτική σύνταξη. Η αύξηση
της εθνικής σύνταξης αφορά όλες τις κύριες συντάξεις, τόσο αυτές με έναρξη
καταβολής την 31-12-2022 όσο και τις «νέες» κύριες συντάξεις με έναρξη καταβολής
από 1-1-2023 και μετά.
Έτσι από 1-1-2023 η εθνική σύνταξη από 384 ευρώ αυξήθηκε στα 413,76
ευρώ (για 20 χρόνια ασφάλισης ή 6.000 ΗΑ) και από 345,60 ευρώ στα 372,38 ευρώ
(για 15 έτη ασφάλισης ή 4.500 ΗΑ). Για λιγότερα από 20 έτη ασφάλισης, η εθνική
σύνταξη μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Σε εφαρμογή τής ανωτέρω διάταξης του άρθρου 25 του ν. 4670/2020, η
κυβέρνηση ψήφισε τη διάταξη του άρθρου 18 του ν. 4997/2022 που προβλέπει την
αύξηση μόνο των κύριων συντάξεων κατά 7,75% και όχι των επικουρικών συντάξεων.
Προς υλοποίηση της ρύθμισης αυτής εκδόθηκε και η υπ’αριθ. 126331/30-12-2022 ΚΥΑ
(ΦΕΚ Β 6949) των υπουργών Οικονομίας και Εργασίας που εξειδίκευσε τις
λεπτομέρειες εφαρμογής της ανωτέρω διάταξης και καθόρισε αφενός μεν την αύξηση
κατά 7,75% μόνο για τις κύριες συντάξεις με έναρξη καταβολής έως 31-12-2022 και
αφετέρου τον συντελεστή τής αύξησης της παρ. 4 του άρθρου 14 του ν. 4387/2016.
Επίσης, το αρμόδιο υπουργείο (υφυπουργός Παναγιώτης Τσακλόγλου) εξέδωσε
έγγραφο με οδηγίες για την εφαρμογή του συντελεστή αύξησης συντάξεων της παρ. 4
του άρθρου 14 του ν. 4387/2016 από 1-1-2023 και μετά.

Με βάση την παρ. 4 του άρθρου 14, την παρ. 1 του άρθρου 27 και το εδάφιο
α’ της παρ. 1 του άρθρου 33 του ν. 4387/2016, ο συντελεστής αύξησης (ως προς το
είδος σύνταξης) επηρεάζει κάθε είδους κύρια σύνταξη που καταβάλλεται από τον e-
ΕΦΚΑ, δηλαδή κύριες συντάξεις λόγω γήρατος, γήρατος λόγω αναπηρίας, λόγω
αναπηρίας και λόγω θανάτου.
Ως προς την προέλευση της σύνταξης, επηρεάζει όλες τις κύριες συντάξεις
που καταβάλλονται από τον e-ΕΦΚΑ, ανεξαρτήτως του πρώην φορέα, τομέα, κλάδου,
λογαριασμού κ.ά., με τις διατάξεις του οποίου απονεμήθηκε αυτή
(συμπεριλαμβανομένων του Δημοσίου, του πρώην ΟΓΑ και του πρώην ΝΑΤ).
Ως προς την ημερομηνία έναρξης καταβολής της σύνταξης, η αύξηση κατά
7,75% επηρεάζει επίσης όλες τις κύριες συντάξεις που καταβάλλονται από τον e-
ΕΦΚΑ, με έναρξη καταβολής μέχρι και την 31-12-2022.
Με το σχέδιο κρατικού προϋπολογισμού για το 2024 που κατέθεσε η
κυβέρνηση στη Βουλή στις 2-10-2023 προβλέπεται αύξηση όλων των κύριων
συντάξεων κατά 3% από 1-1-2024 (σελ. 117 και 124). Δεν προβλέπεται αντίστοιχη
αύξηση των επικουρικών συντάξεων που παραμένουν χωρίς αύξηση (μόνο με
περικοπές) από το 2010!!
Έτσι η νέα εθνική σύνταξη, από 1-1-2024, θα διαμορφωθεί ως εξής:

4
Με τους ίδιους παραπάνω νόμους (4387/2016, 4670/2020), το ύψος τής
σύνταξης χιλιάδων συνταξιούχων («παλαιών» και «νέων»), που αφορούν εννέα (9)
ειδικές περιπτώσεις συντάξεων, έχει εξαρτηθεί από το εκάστοτε ύψος τής εθνικής
σύνταξης.
Έτσι, μετά την αύξηση της εθνικής σύνταξης από 372,38 € και 413,76 €
(μεικτά) σε 383,55 € και 426,17 € αντίστοιχα (ως ανωτέρω), σύμφωνα με τα στοιχεία
τού κρατικού προϋπολογισμού που κατατέθηκαν στη Βουλή, δηλαδή με αύξηση των
συντάξεων κατά 3%, οι παρακάτω ειδικές κατηγορίες συντάξεων-συνταξιούχων
αναπροσαρμόζονται από 1-1-2024 ως εξής:

1)Η εθνική σύνταξη στις συντάξεις αναπηρίας από 1-1-2024 (από 170,46
€ έως 426,17 € μεικτά)

Ως γνωστόν, ο ν. 4387/2016 (άρθρο 7 παρ. 4) επιφύλαξε σκληρή θεσμική
συμπεριφορά στις συντάξεις αναπηρίας εξαρτώντας το ύψος τους από το ποσοστό
αναπηρίας τού δικαιούχου συνταξιούχου. Έτσι, σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου:
-συνταξιούχοι που είχαν αναπηρικό ποσοστό από 80% και άνω λαμβάνουν
ολόκληρη την εθνική σύνταξη, ήτοι 426,17 € (μεικτά),
-συνταξιούχοι με ποσοστό αναπηρίας από 67% έως 79,99% λαμβάνουν το
75% της εθνικής σύνταξης, ήτοι 319,62 € (=426,17 € Χ 75%),
-συνταξιούχοι με ποσοστό αναπηρίας από 50% έως 66,99% λαμβάνουν το
50% της εθνικής σύνταξης, ήτοι 213,08 € (=426,17 € Χ 50%) και

-συνταξιούχοι με ποσοστό αναπηρίας έως 49,99% λαμβάνουν το 40% της
εθνικής σύνταξης, ήτοι 170,46 € (=426,17 € Χ 40%).
67%-79,99% (75% εθν. σύνταξης) 288,00 309,60 319,62
80% και άνω (πλήρης εθν. σύνταξη) 384,00 413,76 426,17
Ωστόσο, το ορθό είναι -αντί της οριακής αύξησης από 1-1-2024 σε όλες τις
κλίμακες των αναπηρικών συντάξεων λόγω της νέας αυξημένης εθνικής σύνταξης- να
καταργηθεί η αντικοινωνική διάταξη της διάκρισης των αναπήρων συνταξιούχων
ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας τους.

Η διαφοροποίηση του ύψους τής Εθνικής Σύνταξης ανάλογα με το ποσοστό
αναπηρίας είναι μία από τις πιο σκληρές αντικοινωνικές διατάξεις του ν. 4387/2016
(άρθρο 7 παρ. 4) που διατηρήθηκε δυστυχώς σε ισχύ και με τον ν. 4670/2020. Είναι
απαράδεκτο για το ελληνικό κοινοβουλευτικό σύστημα, μέσα στη βαθιά απαξίωση και
ανυποληψία του, να μην μπορεί να αντιληφθεί το βαθιά αντικοινωνικό περιεχόμενο
αυτής της ρύθμισης που πρέπει άμεσα και αναδρομικά να εξαλειφθεί από το ελληνικό
Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ).

2)Η εθνική σύνταξη στις συντάξεις χηρείας (λόγω θανάτου) από 1-1-2024
(426,17 € και 383,55 € μεικτά)
Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 4β του ν. 4387/2016, το συνολικό ποσό τής
σύνταξης λόγω θανάτου τού επιζώντος ή και του διαζευγμένου συζύγου δεν μπορεί να
υπολείπεται («κατώτατο όριο») του ποσού τής εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20
έτη ασφάλισης (384 € μεικτά για το 2022 και 413,76 € μεικτά για το 2023).
Αν ο χρόνος ασφάλισης του θανόντος ήταν μικρότερος των 20 ετών, το ως
άνω ποσό βαίνει μειούμενο κατά 1,25% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται
μέχρι την 20ετία. Για χρόνο ασφάλισης μικρότερο των 15 ετών, το ποσό που
δικαιούται ο επιζών ή και ο διαζευγμένος σύζυγος δεν μπορεί να υπολείπεται τού
ποσού των 360 € μεικτά (κατώτατο όριο).
Από 1-1-2023, με την αύξηση της εθνικής σύνταξης, σε 413,76 € (μεικτά)
για 20 έτη ασφάλισης και σε 372,38 € (μεικτά) για 15 έτη ασφάλισης,
αναπροσαρμόστηκαν αναλογικά και οι συντάξεις χηρείας ενώ, από 1-1-2024, το
συνολικό ποσό τής σύνταξης λόγω θανάτου τού επιζώντος ή και του
διαζευγμένου συζύγου δεν μπορεί να υπολείπεται («κατώτατο όριο») του ποσού
τής εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης, δηλαδή 426,17 €
(μεικτά). Η κατώτατη σύνταξη χηρείας με 15 ή λιγότερα χρόνια ασφάλισης θα
αυξηθεί από 1-1-2024 στα 383,55 ευρώ.

3)Η εθνική σύνταξη στις συντάξεις-επιδόματα ανασφαλίστων
υπερηλίκων από 1-1-2024 (383,46 € μεικτά)

Σύμφωνα με το άρθρο 93 παρ. 4 του νόμου Κατρούγκαλου 4387/2016 (που
διατηρήθηκε και με τον νόμο Βρούτση 4670/2020), το πλήρες ποσό του μηνιαίου
επιδόματος ανασφαλίστων υπερηλίκων ανέρχεται στο ύψος τής «μικρής» εθνικής
σύνταξης (360 € μεικτά), αναπροσαρμοζόμενο σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3
του άρθρου 14.
Με τον ν. 4997/2022 που αύξησε την εθνική σύνταξη από 1-1-2023, οι
συντάξεις-επιδόματα ανασφαλίστων υπερηλίκων που καταβάλλονται από τον ΟΠΕΚΑ
αναπροσαρμόστηκαν σε 372,30 € λόγω της αναπροσαρμογής του ποσού της βασικής
σύνταξης του πρώην ΟΓΑ με το άρθρο 19 του ν. 4997/2022. Από 1-1-2024, θα
φτάσουν στα 383,46 € (μεικτά).
Είναι ανάγκη η σύνταξη (τώρα «επίδομα») των ανασφάλιστων υπερηλίκων να
αυξηθεί σημαντικά και να καταργηθεί η αντικοινωνική προϋπόθεση του τεκμαρτού
εισοδήματος που ισχύει και αποκλείει αρκετές χιλιάδες ευάλωτων ηλικιωμένων από τη
χορήγησή του.

4)Η εθνική σύνταξη στις συντάξεις των ομογενών από 1-1-2024 (426,17 €
μεικτά)

Σύμφωνα με το άρθρο 73 του ν. 4915/2022 (ΦΕΚ Α 63), η πλήρης εθνική
σύνταξη ομογενών (384 €) χορηγείται μόνο σε όσους έχουν 30 έτη νόμιμης και
μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα με αφετηρία το 1992. Μετά την αύξηση της εθνικής
σύνταξης από 1-1-2023, οι συντάξεις των ομογενών αναπροσαρμόστηκαν σε 413,76 €
και από 1-1-2024 σε 426,17 € (μεικτά).
Όπως έχουμε υποστηρίξει, η ανωτέρω προϋπόθεση (30 έτη νόμιμης και
μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα) για τη χορήγηση πλήρους εθνικής σύνταξης στους
ομογενείς μας, πρέπει άμεσα να καταργηθεί.

5)Η εθνική σύνταξη στις προσωρινές συντάξεις από 1-1-2024 (426,17 €
μεικτά)

Σύμφωνα με το άρθρο 262 του ν. 4798/2021 (ΦΕΚ Α 68), το ύψος της
προσωρινής σύνταξης, που καταβάλλεται σε όλες τις κατηγορίες των συνταξιούχων,
εξαρτάται από το ύψος τής εθνικής σύνταξης για 20 έτη ασφάλισης, δηλαδή 384 €
(μεικτά).
Από 1-1-2023 το ύψος τής προσωρινής σύνταξης αναπροσαρμόστηκε προς
τα πάνω, κατά το μέρος τής εθνικής (όχι της ανταποδοτικής), κατά 7,75% και έφτασε
στα 413,76 € (μεικτά) ενώ, από 1-1-2024, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον κρατικό
προϋπολογισμό για το 2024, θα ανέλθει από 1-1-2024 στα 426,17 €.

6)Η εθνική σύνταξη στις συντάξεις υψηλοσυνταξιούχων ή
πολυσυνταξιούχων από 1-1-2024. Πλαφόν συντάξεων (12 Χ 426,17=5.114,04 €)

Σύμφωνα με άρθρο 120 του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α 134), το συνολικό
ακαθάριστο ποσό κάθε μηνιαίας κύριας σύνταξης ή περισσοτέρων της μίας συντάξεων
λόγω γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της
εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 χρόνια ασφάλισης, ήτοι το ποσό των 4.608 €
μεικτά (384 € επί 12).
Μετά την αύξηση της εθνικής σύνταξης από 1-1-2023, το πλαφόν για τις
υψηλές ή τις πολλές συντάξεις ανέρχεται σε 4.965,12 € μεικτά (413,76 € επί 12) ενώ,
από 1-1-2024, θα φτάσει στο ύψος των 5.114,04 € μεικτά (426,17 € επί 12).

7)Η εθνική σύνταξη στις πρόωρες (μειωμένες) εθνικές συντάξεις από 1-5
έτη από 1-1-2024 (από 268,49 € έως 298,31 € μεικτά)

Από 1-1-2023 η μειωμένη εθνική σύνταξη με 20 χρόνια ασφάλισης αυξήθηκε
από 268,80 € σε 289,63 €, ενώ η μειωμένη με 15 χρόνια ασφάλισης από 241,92 € σε
260,67 €.

8)Η εθνική σύνταξη στις συντάξεις των υπηρετούντων στην αλλοδαπή
δημοσίων υπαλλήλων από 1-1-2024 (426,17 € μεικτά)

Με το άρθρο 25 του ν. 4997/2022 τροποποιήθηκε το άρθρο 7 (παρ. 2) του ν.
4387/2016 και χορηγήθηκε πλήρως η νέα εθνική σύνταξη των 413,76 € και στους
υπηρετούντες υπαλλήλους του Ελληνικού Δημοσίου στην αλλοδαπή, αφού ο χρόνος
διαμονής του υπαλλήλου που υπηρετεί στην αλλοδαπή εξομοιώνεται με διαμονή του
στην Ελλάδα. Έτσι αποκαταστάθηκε η απαράδεκτη διάκριση σε βάρος όσων
εργάζονταν στο εξωτερικό για υπηρεσιακούς λόγους και είχαν μείωση στο ύψος τής
εθνικής τους σύνταξης.
Από 1-1-2024, το τελικό ποσό τής σύνταξής τους αναπροσαρμόζεται,
σύμφωνα με τα ανωτέρω και φτάνει στο ποσό των (413,76 + 3%=) 426,17 ευρώ.

9)Η εθνική σύνταξη και το κατώτατο όριο σύνταξης λόγω εργατικού
ατυχήματος και λόγω επαγγελματικής νόσου από 1-1-2024 (852,34 € μεικτά)

Από 1-1-2023 η κατώτατη σύνταξη λόγω εργατικού ατυχήματος ανέρχεται στα
827,52 € (από 768 € που ήταν μέχρι 31-12-2022) (768 € επί 7,75%).
Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 31 του ν.4387/2016 «2. Επί αναπηρίας
που οφείλεται σε εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια, το ποσό της σύνταξης
υπολογίζεται βάσει των άρθρων 7, 8 και 28. Σε καμία περίπτωση το ποσό της σύνταξης
9
του δικαιούχου δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού που αντιστοιχεί στο διπλάσιο
ποσό της εθνικής σύνταξης, για είκοσι (20) έτη ασφάλισης, στο ύψος που εκάστοτε
διαμορφώνεται, σύμφωνα με το άρθρο 7».
Συνεπώς, με βάση τα ανωτέρω, λόγω της αύξησης που προβλέπεται στον
κρατικό προϋπολογισμό, το κατώτατο όριο σύνταξης λόγω εργατικού ατυχήματος (το
οποίο έως 31-12-2022 ανερχόταν σε 768 € και από 1-1-2023 ανερχόταν στο ποσό των
827,52 €) από 1-1-2024 θα φτάσει στο ποσό των 852,34 € (μεικτά), όπως και το
κατώτατο όριο σύνταξης λόγω επαγγελματικής νόσου που προβλέπεται από το ίδιο
νομοθετικό πλαίσιο.
Συμπερασματικά, από όλα τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η προβλεπόμενη
με τον κρατικό προϋπολογισμό για το 2024 αύξηση τού τμήματος τής εθνικής
σύνταξης κατά 3% από 1-1-2024 (από 413,76 € σε 426,17 € με 20 χρόνια ασφάλισης
και από 372,38 € σε 383,55 € με 15 χρόνια ασφάλισης), που αφορά το σύνολο
σχεδόν των συνταξιούχων τής χώρας μας («παλαιών» και «νέων»), θα επηρεάσει
επιπρόσθετα και τις παραπάνω εννέα (9) σημαντικές κατηγορίες συντάξεων.


Αλέξης Π. Μητρόπουλος (Καθηγητής ΕΚΠΑ-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ)
Αγγελική Α. Μητροπούλου (Διδάκτωρ-Δικηγόρος)

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://enypekk.gr/2023/12/03/i-nea-ethniki-syntaxi-apo-1-1-2024

Οι 22 αλλαγές στη φορολογία από 1η Ιανουαρίου - Τι πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι

 

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται στην φορολογία το 2024, σε μία σειρά από ζητήματα, τα οποία αμέσως ή εμμέσως αφορούν το σύνολο των φορολογουμένων και για αυτόν τον λόγο από την πρώτη κιόλας ημέρα του νέου έτους, χρήσιμο θα ήταν η καλή ενημέρωση ή μία επίσκεψη στον λογιστή και στον φοροτεχνικό.

Σήμερα θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε τις σημαντικότερες αλλαγές και έχουν ήδη δρομολογηθεί, με προγενέστερα νομοθετήματα αλλά και με βάση το νομοσχέδιο που ήδη βρίσκεται προς ψήφιση στη Βουλή.

Η μεγαλύτερη αλλαγή συντελείται στον νέο τρόπο φορολόγησης των περίπου 730.000 ελευθέρων επαγγελματιών, η φορολόγηση των οποίων για τα εισοδήματα που απέκτησαν εφέτος θα γίνει με τεκμαρτό τρόπο. Επίσης πάνω 1,3 εκατομμύρια φορολογούμενοι που έχουν παιδιά θα δουν από τον τρέχοντα μήνα - αν είναι δημόσιοι υπάλληλοι ή συνταξιούχοι - και από τον επόμενο αν είναι ιδιωτικοί υπάλληλοι, αύξηση στις αποδοχές τους χάρις στην αύξηση του αφορολόγητου, κατά 1.000 ευρώ, εξέλιξη που οδηγεί σε χαμηλότερη παρακράτηση φόρου.

Αλλαγές έρχονται και στο φορολογικό καθεστώς εκείνων που διαχειρίζονται ακίνητα τα οποία διαθέτουν για βραχυχρόνιες μισθώσεις. Εκείνοι οι ιδιοκτήτες ή διαχειριστές που έχουν στην κατοχή τους, πάνω από 3 ακίνητα, θεωρούνται από την Εφορία επιχειρηματίες και θα πρέπει να ανοίξουν βιβλία.

Μία άλλη σημαντική αλλαγή είναι ότι πλέον όλες οι αγοραπωλησίες ακινήτων θα πρέπει να γίνονται μέσα από το τραπεζικό σύστημα και όχι με μετρητά. Παράλληλα ελάφρυνση 10% θα έχουν όλοι εκείνοι οι ιδιοκτήτες κατοικιών οι οποίοι θα τις ασφαλίζουν για φυσικές καταστροφές. Επίσης όλοι οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις θα είναι υποχρεωμένοι να διαβιβάζουν τα έσοδα και τα έξοδα τους στην πλατφόρμα myDATA της ΑΑΔΕ.

Ας δούμε τις βασικότερες αλλαγές που έρχονται στο φορολογικό σύστημα από την 1.1.2024:

1. Η φορολόγηση των ελευθέρων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και ατομικών επιχειρήσεων θα γίνει το 2024, για τα εισοδήματα που απέκτησαν το 2023, με τεκμαρτό τρόπο. Ωστόσο προβλέπονται εξαιρέσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων εστιάζονται στους νέους επαγγελματίες, σε όσους έχουν δραστηριότητα σε περιοχές με μικρό πληθυσμό, τους πολύτεκνους κ.λπ.

Το ανώτερο τεκμαρτό εισόδημα καθορίζεται στις 50.000 ευρώ. Παράλληλα προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από το τεκμήριο όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι, όπως ασθένεια, εκπλήρωση της στρατιωτικής θητείας, φυσικές καταστροφές, λόγοι ανωτέρας βίας κ.λπ., για τους αυτοαπασχολούμενους με Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (ΑΠΥ) έως 3 εργοδότες, ενώ η απαλλαγή αφορά και τους αγρότες. Βασικό κριτήριο για το ύψους του τεκμηρίου είναι ο βασικός μισθός. Το τεκμήριο μεταβάλλεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης σε σχέση με το μέσο όρο του κλάδου.

2.  Οριζόντια μείωση κατά 50% του τέλους επιτηδεύματος που σήμερα είναι 650 ευρώ και πλέον θα διαμορφωθεί στα 325 ευρώ για όλους τους επαγγελματίες. Για κάθε επιπλέον υποκατάστημα το Τέλος μειώνεται στα 300 ευρώ από 600 ευρώ.

3. Αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ το αφορολόγητο για μισθωτούς, συνταξιούχους και κατά κύριο επάγγελμα αγρότες με παιδιά. Σε ετήσια βάση η ελάφρυνση κυμαίνεται από 90 ευρώ έως 220 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών.

4. Οι μεταβιβάσεις ακινήτων θα γίνονται πλέον υποχρεωτικά με την χρήση τραπεζικών εργαλείων. Κάθε συμβόλαιο που καταγράφει προκαταβολή, μερική ή ολική εξόφληση με μετρητά θα θεωρείται άκυρο και θα απαγορεύεται η μεταγραφή του.

5. Η καταβολή κοινωνικών και προνοιακών επιδομάτων (επιδόματα τέκνων, επίδομα γέννησης, επιδόματα ανεργίας) θα γίνεται πλέον αποκλειστικά με χρεωστική κάρτα.

6. Αυξάνεται το πρόστιμο για συναλλαγές με μετρητά. Για αγορές αξίας πάνω από 500 ευρώ με μετρητά, από 100 ευρώ που είναι σήμερα, θα διαμορφωθεί στο διπλάσιο της αξίας της απόδειξης.

7.  Υποχρεωτική διαβίβαση στην πλατφόρμα myDATA, όλων των εσόδων και εξόδων. Τα έσοδα που θα δηλώνονται από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν θα μπορεί να είναι μικρότερα από τα έσοδα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα. Επίσης, οι δαπάνες μιας επιχείρησης που δεν έχουν διαβιβαστεί δεν θα εκπίπτουν.

8. Ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις υποχρεώνονται πλέον σε ηλεκτρονική έκδοση τιμολογίων.

9. Διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS τον Μάρτιο του 2024

10. Επέκταση των POS στους υπόλοιπους κλάδους της λιανικής αγοράς που σήμερα δεν έχουν.

11. Ενεργοποίηση του ψηφιακού δελτίου αποστολής, πιλοτικά από τις αρχές του 2024 και πλήρως έως το τέλος του έτους.

12. Αμοιβή από 100 μέχρι 3.000 ευρώ στους πολίτες που καταγγέλλουν, μέσω της εφαρμογής «Appodixi», περιστατικά εκδόσεως αποδείξεων από παραποιημένες ή παραβιασμένες ταμειακές μηχανές.

13. Μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ. Μονιμοποιούνται οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ σε μεταφορές, τουριστικό πακέτο, γυμναστήρια, σχολές χορού, εισιτήρια στους κινηματογράφους, τα θέατρα και ζωολογικούς κήπους, αγαθά σχετιζόμενα με τη δημόσια υγεία. Παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2024 ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στον καφέ και τα ροφήματα στην εστίαση καθώς και στα κόμιστρα στα ταξί. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 επανέρχεται στο 24% ο συντελεστής ΦΠΑ στα σερβιριζόμενα μη αλκοολούχα ποτά (αναψυκτικά, μπύρες χωρίς αλκοόλ, αεριούχα νερά).

14. Μεγαλύτερη θα είναι στο εξής η μείωση φόρου για ανακαίνιση ακινήτων. Οι δαπάνες για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων, μειώνουν, ισόποσα κατανεμημένες σε περίοδο πέντε ετών, τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων, μέχρι του αναλογούντος για κάθε έτος φόρου, με ανώτατο συνολικά όριο δαπάνης τις 16.000 ευρώ. Οι δαπάνες για υλικά λαμβάνονται υπόψη μέχρι ποσού που αντιστοιχεί στο 1/3 του ποσού για δαπάνες υπηρεσιών. Όλες οι δαπάνες θα πρέπει να προκύπτουν από τιμολόγια τα οποία έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και διαβιβαστεί στην ΑΑΔΕ από τον προμηθευτή μέσω του συστήματος myDATA.

15. Όπως κάθε χρόνο έτσι και εφέτος οι αιτήσεις για χωριστές φορολογικές δηλώσεις από τους συζύγους θα πρέπει να υποβάλλονται μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου και αυτές θα είναι δεσμευτικές και για τους δύο και δεν θα μπορούν να αναιρεθούν μετά το πέρας της εν λόγω ημερομηνίας.

16. Αλλαγές στον τρόπο φορολόγησης των μακροχρόνιων μισθώσεων, με τα φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν τρία ή περισσότερα ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση θα υποχρεούνται να κάνουν έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας, να τηρούν βιβλία και να εκδίδουν φορολογικά στοιχεία. Επίσης όπως είναι φυσικό για όλους τους επιτηδευματίες θα επιβαρύνονται με τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές, τέλος επιτηδεύματος και ΦΠΑ από το πρώτο ακίνητο.

17. Καταργείται ο φόρος διαμονής και επιβάλλεται «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση» το οποίο θα επιβαρύνει επιπλέον και όλες τις βραχυχρόνιες μισθώσεις με 1,5 ευρώ την ημέρα. 

18. Επεκτείνεται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων, που είναι 0,5 % επί των εσόδων.

19. Αύξηση προστίμων για μη εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης: Τα πρόστιμο για μη εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, το οποίο σήμερα είναι οριζόντιο, ανέρχεται σε 5.000 ευρώ και επιβάλλεται στον διαχειριστή, είτε είναι κύριος ή επικαρπωτής ή τρίτος, θα ορίζεται πλέον στο 50% των ακαθαρίστων εσόδων του εκάστοτε τελευταίου φορολογικού έτους και κατ' ελάχιστο στα 5.000 ευρώ. 

20. Θέσπιση ανώτατου ορίου διάρκειας 60 ημερών σε κάθε βραχυχρόνια μίσθωση: Το όριο των 60 ημερών αφορά στη διάρκεια κάθε μίσθωσης ξεχωριστά. 

21. Αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για νοθεία, λαθρεμπόριο καυσίμων ή παρεμπόδιση του ελέγχου: προβλέπεται σφράγιση της εγκατάστασης για δύο χρόνια, ενώ ορίζεται ότι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα των οποίων η εγκατάσταση σφραγίστηκε, δεν μπορούν να δραστηριοποιηθούν στη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων επίσης για δύο χρόνια από τη διαπίστωση της παράβασης.

22. Μειώνονται οι φόροι συγκέντρωσης κεφαλαίου (από 0,5% σε 0,2%) και χρηματιστηριακών συναλλαγών κατά 50%, σε 1 τοις χιλίοις

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ποιοι συνταξιούχοι θα λάβουν 150 ευρώ επιπλέον τα Χριστούγεννα

 

Οι συνταξιούχοι που θα λάβουν το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης θα είναι οι χαμηλοσυνταξιούχοι, που δεν είχαν προσωπική διαφορά

Επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης θα λάβουν τα Χριστούγεννα και οι συνταξιούχοι, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ .

Οι συνταξιούχοι που θα λάβουν την επιταγή ακρίβειας θα είναι οι χαμηλοσυνταξιούχοι, που δεν είχαν προσωπική διαφορά. Όπως τόνισε συγκεκριμένα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αυτοί οι συνταξιούχοι θα λάβουν ως βοήθεια για τα Χριστούγεννα 150 ευρώ επιπλέον.

Επίσης, θα ενισχυθούν οικονομικά και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες.

Φορολογικό νομοσχέδιο: Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 27 Νοεμβρίου

Skip to main content

Τι περιλαμβάνει- Τα βασικά σημεία

Σε δημόσια διαβούλευση έθεσε την Τρίτη 14 Νοεμβρίου ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης το σχέδιο νόμου «Μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής». Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι τη Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου.

Το κείμενο του σχεδίου νόμου έχει αναρτηθεί στη διεύθυνση http://www.opengov.gr/minfin/?p=12178.

Σύμφωνα με τον Κωστή Χατζηδάκη, το υπουργείο θα εξετάσει όλα τα σχόλια, ειλικρινά και αποκάλυπτα.

Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο χρονικό διάστημα στελέχη του οικονομικού επιτελείου είχαν αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο για τροποποιήσεις στις τελικές διατάξεις του νομοσχεδίου όπως θα κατατεθεί στη Βουλή στα τέλη του μήνα, ειδικά στο σκέλος της αλλαγής του συστήματος φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων.

Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει:

• Την υποχρεωτική ανάρτηση εσόδων και δαπανών στο MyData εντός του 2024.
• Την απαγόρευση της χρήσης μετρητών στις αγοραπωλησίες ακινήτων.
• Το νέο δίκαιο σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.
• Την αύξηση του προστίμου για χρήση μετρητών σε συναλλαγές άνω των 500 ευρώ, σε ποσό διπλάσιο της συναλλαγής.
• Τη ρύθμιση της αγοράς των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
• Την διακοπή συνεργασίας των εταιριών εμπορίας καυσίμων με παραβάτες λαθρεμπορίας.

Επιπλέον, τη μεταρρύθμιση συμπληρώνουν οι εξής παρεμβάσεις που δεν απαιτούν νομοθετική ρύθμιση και θα υλοποιηθούν με διοικητικές πράξεις:

• Η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των ταμειακών μηχανών με τα POS τους πρώτους μήνες του 2024.
• Η επέκταση της υποχρέωσης κατοχής συστήματος ηλεκτρονικών πληρωμών (EFT/POS) στους υπόλοιπους κλάδους της λιανικής αγοράς που σήμερα δεν έχουν.
• Η ενεργοποίηση του ψηφιακού δελτίου αποστολής, πιλοτικά από τις αρχές του 2024 και πλήρως έως το τέλος του έτους.
• Τα υποχρεωτικά ηλεκτρονικά τιμολόγια εντός του 2024 για τα οποία έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα στην ΕΕ.

ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

Κωστής Χατζηδάκης: Η κυβέρνηση παρεμβαίνει σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Το νομοσχέδιο αυτό είναι μια σοβαρή μεταρρυθμιστική προσπάθεια για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Η κυβέρνηση παρεμβαίνει σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα προκειμένου να υπάρξουν χειροπιαστά αποτελέσματα για το μεγάλο αυτό πρόβλημα: Διεύρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, περιορισμός της χρήσης των μετρητών, αυστηρά μέτρα για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου, εκσυγχρονισμός του πλαισίου για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, δικαιότερος τρόπος φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, ώστε οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι να μην αισθάνονται θύματα της φορολογικής πολιτικής.

Με όλες αυτές τις πρωτοβουλίες θα μπορέσουμε να περιορίσουμε την φοροδιαφυγή και να στηρίξουμε ανάλογα την κοινωνική μας πολιτική, ξεκινώντας από την υγεία και την παιδεία, όπως θα φανεί στον προϋπολογισμό του 2024. Χωρίς να αυξάνουμε τους φόρους, μέσω όλων αυτών των πρωτοβουλιών που περιορίζουν την παραβατικότητα και τη φοροδιαφυγή, η κοινωνική πολιτική στην Ελλάδα θα αποκτήσει πιο ουσιαστικό περιεχόμενο. Ενώ στο τέλος της διαδρομής φυσικά, με το δημοσιονομικό περιθώριο που θα προκύψει, υπάρχει πάντοτε ο στόχος για περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών.

Θέτουμε σήμερα σε διαβούλευση το νομοσχέδιο αυτό περιμένοντας παρατηρήσεις, σχόλια, αντιρρήσεις, αντιπροτάσεις. Δεσμευόμαστε ότι θα εξετάσουμε όλα τα σχόλια ειλικρινά και απροκατάληπτα. Αυτή άλλωστε είναι η προστιθέμενη αξία της διαβούλευσης.

Σε κάθε περίπτωση όμως θα ήταν λάθος για την ίδια την κοινωνία να αλλάξει η φιλοσοφία αυτού του νομοσχεδίου και να διατηρηθούν γνωστές παθογένειες. Διότι βασική επιδίωξή μας μέσω αυτής της νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι να υπάρξει μία εντονότερη αίσθηση κοινωνικής δικαιοσύνης. Και αυτό είναι φαντάζομαι κοινή επιδίωξη όλων μας».

Τα σημαντικότερα σημεία του σχεδίου νόμου

Ειδικότερα, τα σημαντικότερα σημεία του σχεδίου νόμου είναι τα εξής:

Περιορισμός της χρήσης μετρητών

• Οι αγοραπωλησίες ακινήτων θα γίνονται αποκλειστικά με χρήση τραπεζικών μέσων πληρωμής. Συμβόλαια που αναφέρουν μερική ή ολική εξόφληση του τιμήματος με μετρητά είναι άκυρα.
• Τα πρόστιμα για αγορές άνω των 500 ευρώ με μετρητά, που είναι σήμερα 100 ευρώ, αυξάνονται στο διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής.

Διαφάνεια στους ελέγχους

• Θεσπίζεται υποχρεωτική ηλεκτρονική διαβίβαση των λογιστικών αρχείων στην ΑΑΔΕ. Ορίζεται ότι εκπτώσεις φόρων και δαπάνες προς έκπτωση δεν λαμβάνονται υπόψη, αν τα παραστατικά στα οποία στηρίζονται δεν έχουν διαβιβασθεί ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ, καθώς και ότι τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μπορεί να είναι μικρότερα από τα έξοδα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα.
• Επεκτείνονται οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου για τον προσδιορισμό του εισοδήματος (οι τεχνικές αυτές βασίζονται σε στοιχεία, όπως οι τραπεζικές καταθέσεις, οι δαπάνες σε μετρητά, η ρευστότητα του φορολογούμενου, κ.ά.). Με τη διάταξη ορίζεται ότι οι έμμεσες τεχνικές θα χρησιμοποιούνται σε τρεις ακόμη περιπτώσεις (πέρα από αυτές που ισχύουν ήδη), που είναι οι εξής:

1. όταν δηλώνεται ζημία σε τρία τουλάχιστον συνεχόμενα έτη και δεν προκύπτει ο τρόπος χρηματοδότησης της επιχείρησης, με τον οποίο καλύπτονται οι υποχρεώσεις της,
2. όταν υπάρχει σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ αγορών, πωλήσεων και αποθεμάτων,
3. όταν ο συντελεστής μικτού κέρδους που προκύπτει από τα δηλούμενα αποτελέσματα είναι διαφορετικός από αυτόν που προκύπτει βάσει των παραστατικών αγορών και πωλήσεων.

Οι έμμεσες τεχνικές εφαρμόζονται ήδη στις περιπτώσεις που δεν εφαρμόζονται τα λογιστικά πρότυπα ή ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, καθώς και αν τα φορολογικά στοιχεία δεν προσκομισθούν στη Φορολογική Διοίκηση μετά από δύο προσκλήσεις (αντί για μια που ισχύει τώρα).

• Προβλέπεται χρηματικό μπόνους ίσο με το δεκαπλάσιο της αξίας της συναλλαγής (με ελάχιστο 100 ευρώ και μέγιστο 3.000 ευρώ) για τους πολίτες που κάνουν καταγγελίες για παραποιημένες ταμειακές μηχανές μέσω της εφαρμογής «Appodixi», οι οποίες καταλήγουν σε έλεγχο και επιβολή προστίμου.
• Θεσπίζεται η δυνατότητα καταγραφής ήχου ή και εικόνας με κάμερες κατά τη διάρκεια των φορολογικών/ τελωνειακών ελέγχων.
• Αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για νοθεία, λαθρεμπόριο καυσίμων ή παρεμπόδιση του ελέγχου: προβλέπεται σφράγιση της εγκατάστασης για δύο χρόνια, ενώ ορίζεται ότι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα των οποίων η εγκατάσταση σφραγίστηκε, δεν μπορούν να δραστηριοποιηθούν στη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων επίσης για δύο χρόνια από τη διαπίστωση της παράβασης.
• Θεσπίζονται υποχρεώσεις για τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων να λαμβάνουν μέτρα πρόληψης («δέουσας επιμέλειας») για τη νοθεία και το λαθρεμπόριο καυσίμων στα πρατήρια με τα οποία συνεργάζονται. Μεταξύ άλλων, υποχρεούνται να ελέγχουν αν τα πρατήρια διαθέτουν το σύστημα ελέγχου εισροών – εκροών, καθώς και τις απαιτούμενες άδειες και πιστοποιητικά. Επίσης, υποχρεούνται να κάνουν έναν τουλάχιστον έλεγχο ποιότητας καυσίμου το χρόνο. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν παραβάσεις οι εταιρείες θα διακόπτουν τη συνεργασία, θα αποσύρουν το σήμα τους από τα παραβατικά πρατήρια και θα ενημερώνουν την ΑΑΔΕ.

Βραχυχρόνιες μισθώσεις

Εισάγονται ρυθμίσεις για τη διασφάλιση ισότιμου ανταγωνισμού στην τουριστική αγορά, τη διασταύρωση των εισοδημάτων και την ενίσχυση του κλάδου της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι:

• Φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν τρία ή περισσότερα ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση υποχρεούνται να κάνουν έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας. Το εισόδημα που αποκτάται από νομικά πρόσωπα, από τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτου, θεωρείται εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και υπόκειται σε ΦΠΑ.
• Αυξάνονται τα πρόστιμα για μη εγγραφή στο «Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής», στο 50% των ακαθαρίστων εσόδων του τελευταίου φορολογικού έτους και κατ’ ελάχιστο 5.000 ευρώ (σήμερα το πρόστιμο είναι 5.000 ευρώ).
• Ορίζεται ως βραχυχρόνια η μίσθωση ακινήτου, ανεξάρτητα αν είναι αναρτημένο σε ψηφιακή πλατφόρμα ή όχι, για χρονική διάρκεια μικρότερη των εξήντα ημερών κάθε φορά και εφόσον δεν παρέχονται άλλες υπηρεσίες, πλην της διαμονής και της παροχής κλινοσκεπασμάτων.
• Επεκτείνεται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων, που είναι 0,5 % επί των εσόδων.
• Καταργείται ο φόρος διαμονής και θεσπίζεται το «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση», σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, τουριστικές επαύλεις, βραχυχρόνιες μισθώσεις και τουριστικές επαύλεις. Το τέλος κλιμακώνεται κατά τους μήνες Μάρτιο έως Οκτώβριο από 1,5 έως 10 ευρώ την ημέρα και από Νοέμβριο έως Φεβρουάριο από 0,5 έως 4 ευρώ την ημέρα.

Δίκαιο σύστημα φορολόγησης για τους ελεύθερους επαγγελματίες

Θεσπίζεται το ελάχιστο τεκμαιρόμενο κέρδος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, καθώς και η μείωση κατά 50% του τέλος επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, που δηλώνουν εισοδήματα υψηλότερα από το τεκμήριο, ενώ για όσους δηλώνουν χαμηλότερα εισοδήματα, το τέλος μειώνεται κατά 25%. Βασική φιλοσοφία του νομοσχεδίου είναι ότι η προσωπική συνεισφορά κάθε ελεύθερου επαγγελματία στην ατομική του επιχείρηση δεν μπορεί να αποτιμάται σε επίπεδο χαμηλότερο από το εισόδημα του μισθωτού που πληρώνεται με τον κατώτατο μισθό. Προκειμένου να μην υπάρχει εξισωτική αντίληψη, το ύψος της προσωπικής αυτής συνεισφοράς προσαυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, για τον υπολογισμό της φορολογίας λαμβάνονται υπόψιν:

1. Ο εκάστοτε ισχύων κατώτατος μισθός προσαυξημένος κατά 10% για κάθε 3 χρόνια επαγγελματικής δραστηριότητας μετά την πρώτη εξαετία ή ο ανώτερος ετήσιος μισθός που ο ελεύθερος επαγγελματίας καταβάλλει σε υπάλληλό του. Λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο από τα δύο ποσά με ανώτατο όριο σε κάθε περίπτωση τις 30.000 ευρώ.
2. Συντελεστής προσαύξησης του ποσού που προκύπτει από το προηγούμενο κριτήριο, στις περιπτώσεις που ο ετήσιος τζίρος είναι υψηλότερος από το μέσο όρο του εκάστοτε κλάδου. Η προσαύξηση είναι 35 % για όσους πραγματοποιούν τζίρο μεγαλύτερο του μέσου όρου, 70% για τζίρο μεγαλύτερο του 150% του μέσου όρου και 100% για τζίρο που υπερβαίνει το διπλάσιο του μέσου όρου.
3. Το 10 % του κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού με όριο τις 15.000 ευρώ.

Το ελάχιστο τεκμαιρόμενο κέρδος ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο 50.000 ευρώ και είναι το άθροισμα τριών συντελεστών.

Ορίζεται ότι το τεκμήριο δεν εφαρμόζεται κατά τα τρία πρώτα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, για το τέταρτο έτος μειώνεται κατά 67 % και για το πέμπτο έτος κατά 33 %.

Υπενθυμίζεται ότι το τεκμήριο είναι μαχητό. Με το νομοσχέδιο εξειδικεύονται οι προϋποθέσεις προκειμένου ο φορολογούμενος να αμφισβητήσει το τεκμήριο

Πιο αναλυτικά:

Οι φορολογούμενοι μπορούν να αμφισβητήσουν το τεκμήριο στις περιπτώσεις ιδίως που:

1. υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία,
2. είναι φυλακισμένοι,
3. νοσηλεύονται σε νοσοκομείο ή κλινική,
4. βρίσκονται σε αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή λοχείας με βάση την εργατική νομοθεσία,
5. έχουν αποδεδειγμένα πληγεί από εκτεταμένες φυσικές καταστροφές που κατέστησαν αδύνατη, συνολικά ή μερικά, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας,
6. τελούν υπό ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής τους επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός τους,
7. τελούν υπό απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας σε εφαρμογή απόφασης δημόσιας αρχής για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή άλλου λόγου που υπαγορεύει το δημόσιο συμφέρον,
8. προσκομίζουν στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι για λόγους ανωτέρας βίας δεν ασκούσαν επιχειρηματική δραστηριότητα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Σε κάθε περίπτωση ο φορολογούμενος οφείλει να προσκομίσει τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών του.

Στο νομοσχέδιο ορίζεται ότι από την εφαρμογή του τεκμηρίου απαλλάσσονται οι επαγγελματίες που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%. Το τεκμήριο μειώνεται κατά 50 % για τους επαγγελματίες που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100.

Τυχόν εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις ή από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Για παράδειγμα αν το τεκμήριο για έναν επαγγελματία προσδιορίζεται στις 12.000 ευρώ και ο ίδιος έχει εισόδημα από μισθούς ύψους 7.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται στις 5.000 ευρώ (12.000-5.000).

Ορίζεται μεταβατική διάταξη με την οποία οι επαγγελματίες που θα φορολογηθούν για τα φετινά (2023) εισοδήματα με το τεκμήριο, θα πληρώσουν το 2024 μειωμένη κατά 50 % προκαταβολή φόρου.

Για την αντιμετώπιση καταχρηστικών ενεργειών ορίζεται ότι φορολογούμενος που διακόπτει το ελεύθερο επάγγελμα και συμμετέχει ως μοναδικός μέτοχος ή εταίρος σε μονοπρόσωπη εταιρεία που ασκεί την ίδια επιχειρηματική δραστηριότητα , μπορεί να φορολογείται με το τεκμήριο αν από τη σύγκριση των φόρων στις δυο περιπτώσεις προκύπτει μικρότερη φορολογική επιβάρυνση.

Προβλέπεται ότι η προσαύξηση λόγω ΚΑΔ δεν ισχύει όταν ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου Κ.Α.Δ. δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ή όταν το πλήθος των επιτηδευματιών που υπάγονται στον συγκεκριμένο Κ.Α.Δ. δεν υπερβαίνει τους 30. Διευκρινίζεται επίσης ότι για τον υπολογισμό του μέσου όρου του κύκλου εργασιών δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό τζίρο.

Για τους επαγγελματίες που δηλώνουν ζημιές και φορολογούνται με το τεκμήριο, προβλέπεται ότι οι ζημιές δεν μεταφέρονται για να συμψηφιστούν με τα κέρδη επομένων ετών.

Άλλες ρυθμίσεις

Εισάγεται σειρά νέων ρυθμίσεων που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

• Μεγαλύτερη μείωση φόρου για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων. Οι δαπάνες για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων, τα οποία δεν έχουν ήδη ενταχθεί ή δεν θα ενταχθούν σε πρόγραμμα αναβάθμισης κτιρίων, μειώνουν, ισόποσα κατανεμημένες σε περίοδο πέντε ετών, τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων, μέχρι του αναλογούντος για κάθε έτος φόρου, με ανώτατο συνολικά όριο δαπάνης τις 16.000 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι με το σημερινό καθεστώς εκπίπτει το 40% της δαπάνης (το όριο αυτό καταργείται με το νομοσχέδιο) ενώ λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες μόνο για τις εργασίες κι όχι για τα υλικά (οι οποίες περιλαμβάνονται με το νομοσχέδιο).
• Μειώνονται όπως είχε ήδη γίνει γνωστό οι φόροι συγκέντρωσης κεφαλαίου (από 0,5 σε 0,2%) και χρηματιστηριακών συναλλαγών κατά 50%, σε 1 τοις χιλίοις.
• Για τις φορολογικές δηλώσεις συζύγων, προβλέπεται ότι η δήλωση μπορεί να υποβάλλεται χωριστά, εφόσον ένας τουλάχιστον εκ των συζύγων το επιλέξει με δήλωσή του μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του έτους υποβολής της δήλωσης. Η επιλογή της χωριστής δήλωσης είναι δεσμευτική και για τον άλλο σύζυγο, είναι ανέκκλητη για το πρώτο έτος που αφορά και ισχύει για κάθε επόμενο φορολογικό έτος, αν δεν ανακληθεί μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του αντίστοιχου έτους.

Δικαίωση και για συνταξιούχους πανεπιστημιακούς

 

Εκδόθηκε απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ανάλογη με αυτήν για τους δικαστικούς λειτουργούς, που χαρακτηρίζει αντισυνταγματικές τις περικοπές στις συντάξεις μετά το 2012 ● Αποδέχεται προσφυγή 17 καθηγητών ΑΕΙ που άσκησαν έφεση σε σχετική απόφαση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και ζητούν προσαρμογή των συντάξεών τους στα επίπεδα του 2012

Φαίνεται ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν είπε την τελευταία λέξη του δικαιώνοντας με πρόσφατη απόφασή του τρεις ανώτατους δικαστικούς που είχαν προσφύγει κατά των μνημονιακών περικοπών στις συντάξεις τους. Επί αυτής της απόφασης, υπενθυμίζεται, η κυβέρνηση –και ο υπουργός Εργασίας Αδωνις Γεωργιάδης προσωπικά– είχε επιχειρήσει να ερεθίσει τα ανακλαστικά κοινωνικού αυτοματισμού στην κοινή γνώμη, με το γνωστό (και σε μεγάλο βαθμό βάσιμο) επιχείρημα ότι τα ανώτατα δικαστήρια της χώρας, που με ευκολία έχουν απορρίψει αντίστοιχες προσφυγές άλλων συνταξιούχων, δημοσίων υπαλλήλων ή μισθωτών του ιδιωτικού τομέα, δείχνουν επιλεκτική ευαισθησία όταν πρόκειται για προσφυγές δικαστικών.

Μάλιστα, ειδικό στόχο αυτής της ρητορικής της κυβέρνησης αποτέλεσε ο πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), κ. Ράμμος, που ήταν ανάμεσα στους προσφεύγοντες δικαστικούς που δικαιώθηκαν, με προφανή επιδίωξη την ηθική απαξίωση του ίδιου και της ΑΔΑΕ για τη στάση που έχει δείξει στην προσπάθεια αποκάλυψης του σκανδάλου των υποκλοπών.

Προσφυγή 17 καθηγητών

Φαίνεται όμως ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο, που έχει την αρμοδιότητα για θέματα μισθών του Δημοσίου και συντάξεων, δεν ακολουθεί τον υπονοούμενο από την παραπάνω ρητορική κανόνα «Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει». Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Κυριακάτικης Δημοκρατίας», με νεότερη απόφασή του (176/2023) αποδέχεται προσφυγή 17 καθηγητών ΑΕΙ που άσκησαν έφεση σε σχετική απόφαση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και ζητούν προσαρμογή των συντάξεών τους στα επίπεδα του 2012, καθώς οι μεταγενέστερες μνημονιακές περικοπές κρίνονται αντισυνταγματικές.

Υπενθυμίζεται ότι, τα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας, προκειμένου να αποτρέψουν ένα νέο κύμα προσφυγών από συνταξιούχους δικαστικούς και πατώντας στο «γράμμα» της απόφασης του Ελεγκτικού ότι καλύπτει μόνο τους προσφεύγοντες, προωθεί αύξηση περίπου 10% στις συντάξεις των δικαστικών λειτουργών, χωρίς να είναι βέβαιο ότι αυτό θα ικανοποιήσει εν ενεργεία και συνταξιούχους δικαστικούς, όπως τουλάχιστον έχουν δείξει οι αντιδράσεις των ενώσεών τους.

Στην πιο χαρακτηριστική από αυτές ο πρόεδρος της Ενωσης Συνταξιούχων Δικαστών ανέφερε: «Οταν δεν αρέσουν οι αποφάσεις των δικαστηρίων στην κυβέρνηση και ψάχνουμε τρόπους να τις καταργήσουμε, δεν θα μιλάμε για “κυβερνώσα Δικαιοσύνη” αλλά για “κυβερνώμενη Δικαιοσύνη”».

Σημειώνεται ότι κατά τις προηγούμενες αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου (1330, 1331, 1332/2023) η υπαγωγή των δικαστικών λειτουργών στις διατάξεις του ν. 4387/16 (νόμος Κατρούγκαλου) αντίκειται στις διατάξεις των άρθρων 26, 87 παρ. 1 και 88 παρ. 2 του Συντάγματος, με τις οποίες κατοχυρώνεται ειδικό μισθολογικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς για τους δικαστικούς λειτουργούς. Επομένως, επαναφέρεται σε ισχύ το ειδικό μισθολόγιο για το δικαστικό σώμα και συνακόλουθα το ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων που παίρνουν οι δικαστικοί λειτουργοί πρέπει να φτάνει και ενδεχομένως να υπερβαίνει το 60% του μισθού. Επομένως, αύξηση 10%-12% στις συντάξεις μπορεί να θεωρηθεί συμμόρφωση στις αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Δεν είναι σαφές σε ποιο βαθμό μπορεί να ισχύσει το ίδιο και με τη νεότερη απόφαση του Ελεγκτικού, που αφορά τις συντάξεις των πανεπιστημιακών. Η απόφαση που επικαλούνται οι πληροφορίες της «Κυριακάτικης Δημοκρατίας» δεν είναι ακόμη αναρτημένη στην ιστοσελίδα του ανώτατου δικαστηρίου, ούτε έχει αναρτηθεί συνοπτικό δελτίο Τύπου.

Τα ειδικά μισθολόγια

Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση που η απόφαση περιλαμβάνει τους ίδιους περιορισμούς ισχύος, δηλαδή αφορά μόνο τους προσφυγόντες, είναι απίθανο να μην αφήνει παράθυρο αναλογικής εφαρμογής της συνταγματικής εξαίρεσης των ειδικών μισθολογίων του Δημοσίου (για πανεπιστημιακούς, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥΣ, γιατρούς ΕΣΥ και δικαστικούς), για την οποία μάλιστα πολλές αποφάσεις του ΣτΕ έχουν δικαιώσει πανεπιστημιακούς, μέλη ΔΕΠ και ερευνητές ιδρυμάτων.

Η εφαρμογή των αποφάσεων αυτών στις αποδοχές των εν ενεργεία πανεπιστημιακών υπαλλήλων μοιραία επηρεάζει και τις συντάξεις, με βάση τα ελάχιστα ποσοστά αναπλήρωσης. Επομένως, εφόσον και η τελευταία απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου βασίζεται στο ίδιο σκεπτικό, η κυβέρνηση είναι αναγκασμένη να προσφύγει στον συμβιβασμό της έμμεσης εφαρμογής της με αύξηση σε μισθούς και συντάξεις των πανεπιστημιακών, με άγνωστη δημοσιονομική επιβάρυνση. Φυσικά, καθοριστική είναι η γνωστοποίηση της πλήρους απόφασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

► Οπως αποσαφηνίζεται σήμερα, με δελτίο τύπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η απόφαση 176/2023 του Τρίτου Τμήματος Ανωτάτου δικαστηρίου «δεν αποτελεί νέα νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αφορά στο νομικό ζήτημα της μείωσης του μισθολογίου των καθηγητών Α.Ε.Ι. που επέβαλε ο νόμος 4093/2012 και τη συνακόλουθη μείωση των συντάξεων της ίδιας κατηγορίας δημοσίων λειτουργών. Η μείωση αυτή συντάξεων κρίθηκε, με την 1506/2016 απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αντισυνταγματική και, βάσει της κρίσης αυτής, έχουν εκδοθεί, μετά το έτος 2016 και μέχρι σήμερα, από το αρμόδιο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με τη διαδικασία της ταχείας δίκης, εκατοντάδες αποφάσεις που αφορούν αυτή την κατηγορία συνταξιούχων και το συγκεκριμένο ζήτημα».

Με λίγα λόγια το Ελεγκτικό λέει ότι και αυτή η τελευταία απόφασή του που δικαιώνει τους τελευταίους 17 πανεπιστημιακούς που είχαν προσφύγει εφαρμόζει την απόφαση της ολομέλειάς του που από το 2016 είχε χαρακτηρίσει αντισυνταγματικές τις περικοπές. Στην ανακοίνωση του Ελεγκτικού πάντως υπογραμμίζεται με έμφαση ότι «η δικαστική αυτή απόφαση ουδεμία σχέση έχει με τις προσφάτως εκδοθείσες 1330, 1331 και 1332/2023 αποφάσεις της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αφορούν στην αναπροσαρμογή και στον κανονισμό της σύνταξης των δικαστικών λειτουργών».