ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΛΟΓΩ ΘΑΝΑΤΟΥ - ΧΗΡΕΙΑΣ. (Τι ισχύει - 2020)

 

Γενικά

Με τον Ν. 4387/2016 επανακαθορίστηκαν οι προϋποθέσεις χορήγησης σύνταξης λόγω θανάτου συνταξιούχου ή ασφαλισμένου, για τους θανάτους από 13/5/2016 και εφεξής, με την εφαρμογή ενιαίων κανόνων για όλους τους ασφαλισμένους. Σε γενικές γραμμές οι ρυθμίσεις αυτές έθεταν ηλιακούς περιορισμούς στη χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου μετά την πρώτη τριετία καταβολής της και μείωναν το ποσοστό της χορηγούμενης σύνταξης.

Με τις ρυθμίσεις του άρθρου 19 του N. 4611/2019 επήλθαν σημαντικές βελτιωτικές μεταβολές στις διατάξεις του άρθρου 12 του N. 4387/2016 που καθορίζουν του όρους και τις προϋποθέσεις χορήγησης της σύνταξης λόγω θανάτου.

Στο παρόν ενημερωτικό υλικό παρουσιάζονται οι μεταβολές αυτές, καθώς και οι ισχύουσες προϋποθέσεις χορήγησης σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου.

Χρονικές προϋποθέσεις χορήγησης σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου

Τα χρονικά όρια και οι προϋποθέσεις χορήγησης σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου δεν έχουν μεταβληθεί με τη νέα διάταξη του άρθρου 19 του Ν. 4611/2019 και εξακολουθούν να ισχύουν.

Έτσι, για την απονομή σύνταξης λόγω θανάτου διακρίνουμε, όπως προαναφέρθηκε, τον θάνατο συνταξιούχου από τον θάνατο ασφαλισμένου. Στην πρώτη περίπτωση, ο θάνατος συνταξιούχου λόγω γήρατος ή αναπηρίας παρέχει δικαίωμα σε σύνταξη των δικαιοδόχων προσώπων εφόσον πληρούνται για αυτά οι προϋποθέσεις που θέτει η νομοθεσία. Όταν έχουμε θάνατο ασφαλισμένου, δηλαδή προσώπου που δεν απόκτησε ιδιότητα συνταξιούχου, για να αποτελέσει αυτός το παράγωγο γεγονός της συνταξιοδότησης των δικαιοδόχων προσώπων θα πρέπει ο θανών κατά τον θάνατο να έχει συμπληρώσει τις χρονικές προϋποθέσεις για τη λήψη σύνταξης γήρατος ή αναπηρίας, πλήρους ή μειωμένης, και ειδικότερα ο ασφαλισμένος του ΙΚΑ να έχει πραγματοποιήσει:

•      4.500 τουλάχιστον ΗΑ ή

•      1.500 τουλάχιστον ΗΑ από τις οποίες 300 τουλάχιστον κατά τα τελευταία 5 έτη πριν από εκείνο στο οποίο επήλθε ο θάνατος, ή

• τις ημέρες ασφάλισης, ανάλογα με την ηλικία του, που αναφέρονται στον ακόλουθο πίνακα, από τις οποίες τουλάχιστον 300 την τελευταία πενταετία πριν από το έτος στο οποίο επήλθε ο θάνατος.

Μέχρι το 21ο έτος: 300 ΗΑ	Μέχρι το 33ο έτος: 1740 ΗΑ	Μέχρι το 45ο έτος: 3180 ΗΑ
Μέχρι το 22ο έτος: 420 ΗΑ	Μέχρι το 34ο έτος: 1860 ΗΑ	Μέχρι το 46ο έτος: 3300 ΗΑ
Μέχρι το 23ο έτος: 540 ΗΑ	Μέχρι το 35ο έτος: 1980 ΗΑ	Μέχρι το 47ο έτος: 3420 ΗΑ
Μέχρι το 24ο έτος: 660 ΗΑ	Μέχρι το 36ο έτος: 2100 ΗΑ	Μέχρι το 48ο έτος: 3540 ΗΑ
Μέχρι το 25ο έτος : 780 ΗΑ	Μέχρι το 37ο έτος: 2220 ΗΑ	Μέχρι το 49ο έτος: 3660 ΗΑ
Μέχρι το 26ο έτος : 900 ΗΑ	Μέχρι το 38ο έτος: 2340 ΗΑ	Μέχρι το 50ό έτος: 3780 ΗΑ
Μέχρι το 27ο έτος : 1020 ΗΑ	Μέχρι το 39ο έτος: 2460 ΗΑ	Μέχρι το 51ο έτος: 3900 ΗΑ
Μέχρι το 28ο έτος : 1140 ΗΑ	Μέχρι το 40ό έτος: 2580 ΗΑ	Μέχρι το 52ο έτος: 4020 ΗΑ
Μέχρι το 29ο έτος : 1260 ΗΑ	Μέχρι το 41ο έτος: 2700 ΗΑ	Μέχρι το 53ο έτος: 4140 ΗΑ
Μέχρι το 30ό έτος : 1380 ΗΑ	Μέχρι το 42ο έτος: 2820 ΗΑ	Μέχρι το 54ο έτος: 4200 ΗΑ
Μέχρι το 31ο έτος: 1500 ΗΑ	Μέχρι το 43ο έτος: 2940 ΗΑ
Μέχρι το 32ο έτος: 1620 ΗΑ	Μέχρι το 44ο έτος: 3060 ΗΑ

 

Οι παραπάνω κατά περίπτωση ΗΑ δεν απαιτούνται εάν ο θάνατος του ασφαλισμένου οφείλεται σε εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια, ενώ εάν οφείλεται σε ατύχημα εκτός εργασίας απαιτείται η συμπλήρωση των ημερών ασφάλισης που αναφέρονται ανωτέρω κατά περίπτωση.

 

Δικαιούχοι σύνταξης λόγω θανάτου - Προϋποθέσεις 

Παρότι με τη διάταξη του άρθρου 19 του Ν. 4611/2019 δεν τροποποιήθηκαν οι διατάξεις που όριζαν τους δικαιούχους λήψης της σύνταξης λόγω θανάτου, μεταβλήθηκαν προς το ευνοϊκότερο οι προϋποθέσεις χορήγησής της σε σχέση με το καθεστώς που ίσχυσε με το άρθρο 12 του Ν. 4387/2016. 
Έτσι, εξακολουθούν να δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου: 

1.      Ο επιζών σύζυγος/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης. 
2.      Τα τέκνα του θανόντος ασφαλισμένου. 
3.      Ο διαζευγμένος σύζυγος. 
3.1   Ο επιζών σύζυγος/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης 

(Α) Με την παράγραφο 1 του άρθρου 19 του Ν. 4611/2019 ΚΑΤΑΡΓΟΥΝΤΑΙ τα ηλικιακά κριτήρια που απαιτούνταν από το άρθρο 12 του Ν. 4387/2016 προκειμένου ο επιζών σύζυγος/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης να συνεχίσει να λαμβάνει τη σύνταξη θανάτου και μετά την πρώτη τριετία από την αρχική χορήγησή της. Επομένως, από την ημερομηνία ισχύος του άρθρου 19 του Ν. 4611/2019 (17/5/2019), ο επιζών σύζυγος/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης συνεχίζει να λαμβάνει τη σύνταξη λόγω θανάτου ανεξάρτητα από την ηλικία του.

        Προκειμένου να γίνει κατανοητή η έννοια της κατάργησης των ηλικιακών κριτηρίων, υπενθυμίζεται ότι υπό το καθεστώς του άρθρου 12 του Ν. 4387/2016 ο επιζών σύζυγος:

•     - Εάν είχε συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας του κατά τον χρόνο του θανάτου του συνταξιούχου ή ασφαλισμένου, λάμβανε τη σύνταξη χηρείας εφ’ όρου ζωής.

•     - Εάν ο θάνατος είχε επέλθει πριν από τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας του επιζώντος συζύγου, τότε ο τελευταίος, εάν είχε συμπληρώσει το 52ο έτος της ηλικίας του κατά τον χρόνο του θανάτου του συνταξιούχου ή ασφαλισμένου, λάμβανε τη σύνταξη χηρείας για μία τριετία και μετά την πάροδο αυτής διακοπτόταν η χορήγησή της και άρχιζε εκ νέου με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας.

•     - Εάν ο επιζών σύζυγος κατά τον χρόνο θανάτου του ασφαλισμένου ή συνταξιούχου δεν είχε συμπληρώσει το 52ο έτος της ηλικίας του, τότε λάμβανε τη σύνταξη χηρείας μόνο για μία τριετία.

(Β) Η νέα διάταξη του άρθρου 19 παρ. 3 του Ν. 4622/2019 καθορίζει πλέον τα τρία έτη ως ελάχιστη διάρκεια γάμου/συμφώνου συμβίωσης ως προϋπόθεση για την αναγνώριση δικαιώματος συνταξιοδότησης σε επιζώντα σύζυγο ή στο έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης. Με τη διάταξη αυτή ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΕ η απαίτηση για τη συμπλήρωση πέντε (5) ετών ελάχιστης διάρκειας γάμου/συμφώνου συμβίωσης που απαιτούσε το προηγούμενο καθεστώς του αρ. 12 του Ν. 4387/2016.

Η εν λόγω προϋπόθεση εξακολουθεί (και υπό την ισχύ του αρ. 19 του Ν. 4611/2019) να μην ελέγχεται στις εξής περιπτώσεις:

•        Ο θάνατος οφείλεται σε ατύχημα που προήλθε από εργατικό ατύχημα ή ανθρωποκτονία.

•       Κατά τη διάρκεια του γάμου γεννήθηκε ή με τον γάμο νομιμοποιήθηκε, αναγνωρίστηκε ή υιοθετήθηκε τέκνο.

•       Η χήρα κατά τον χρόνο του θανάτου τελούσε σε κατάσταση εγκυμοσύνης η οποία δεν διακόπηκε και γεννήθηκε ζων τέκνο.

•       Συντρέχει περίπτωση ανασύστασης προϋπάρξαντος γάμου. Και στην περίπτωση, όμως, αυτή ο αρχικός γάμος και ο εξ ανασυστάσεως γάμος θα πρέπει να έχει συνολική διάρκεια τρία (3) έτη.

3.2     Τέκνα

Τα νόμιμα τέκνα, τα νομιμοποιηθέντα, τα αναγνωρισθέντα, τα υιοθετημένα και όσα εξομοιώνονται με αυτά δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου εφόσον:

 Είναι άγαμα. Δεν έχουν συμπληρώσει το 24ο έτος της ηλικίας τους. Προς τα άγαμα τέκνα εξομοιώνονται και τα διαζευγμένα και επομένως αποτελούν δικαιοδόχα

Η σύνταξη εξακολουθεί να καταβάλλεται στα τέκνα και μετά τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας τους μόνο στην περίπτωση που κατά τον χρόνο του θανάτου του συνταξιούχου ή του ασφαλισμένου είναι άγαμα και ανίκανα για κάθε βιοποριστική εργασία, εφόσον η ανικανότητά τους επήλθε πριν από τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας τους.

Έτσι, με την παράγραφο 2 του άρθρου 19 του Ν. 4611/2019 ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΕ η προϋπόθεση του αρ. 12 του Ν. 4387/2016 φοίτησης των τέκνων ασφαλισμένου ή συνταξιούχου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ή σε Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάργησης μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους.

3.3    Διαζευγμένος σύζυγος

Για τη χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου στον διαζευγμένο σύζυγο θα πρέπει να συντρέχουν αθροιστικά οι εξής προϋποθέσεις:

•       Ο πρώην σύζυγος, κατά τη στιγμή του θανάτου του, να κατέβαλε σε αυτόν ή να υποχρεούνταν να του καταβάλλει διατροφή βάσει δικαστικής απόφασης ή μεταξύ τους σύμβασης.

•       Να είχαν συμπληρωθεί δέκα (10) χρόνια έγγαμου βίου μέχρι τη λύση του γάμου με αμετάκλητη δικαστική απόφαση.

•       Το διαζύγιο να μην οφείλεται σε ισχυρό κλονισμό της έγγαμης συμβίωσης λόγω υπαιτιότητας του αιτούντος τη σύνταξη.

•       Το μέσο μηνιαίο ατομικό φορολογητέο εισόδημα διαζευγμένου επιζώντος συζύγου να μην υπερβαίνει το διπλάσιο του ποσού του επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων, δηλαδή τα 720 ευρώ.

•       Να μην έχει τελεστεί άλλος γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης.

Παύση δικαιώματος

Το δικαίωμα στη σύνταξη λόγω θανάτου παύει να ισχύει:

1.     Με τον θάνατο του δικαιούχου.

2.     Με την τέλεση από αυτόν γάμου ή τη σύναψη συμφώνου συμβίωσης.

3.     Με τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας του τέκνου.

4.     Με νεότερη κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής ότι δεν υφίσταται πλέον ανικανότητα του επιζώντα συζύγου για την άσκηση κάθε βιοποριστικής εργασίας κατά 67% και άνω.

5.     Με νεότερη κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής ότι δεν υφίσταται πλέον ανικανότητα του τέκνου για την άσκηση κάθε βιοποριστικής εργασίας.

 Ποσό σύνταξης

Το ποσό της σύνταξης των δικαιούχων υπολογίζεται επί του ποσού της σύνταξης που δικαιούται ή έχει δικαιωθεί ο θανών επιμεριζόμενο ως κατωτέρω:

5.1 Σύζυγος/έτερο μέρος συμφώνου συμβίωσης

(Α) Πλέον, με τη διάταξη του αρ. 19 παρ. 4 του Ν. 4611/2019 για τον επιζώντα σύζυγο/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης το ποσοστό της σύνταξης που δικαιούται καθορίζεται στο 70% επί του ποσού της σύνταξης το οποίο δικαιούνταν ή έχει χορηγηθεί στον σύζυγο που απεβίωσε.

Σε περίπτωση που πέραν του χήρου επιζώντος συζύγου υπάρχει και διαζευγμένος σύζυγος δικαιούμενος και αυτός σύνταξη λόγω θανάτου, τότε το ποσό που θα λάμβανε ως σύνταξη λόγω θανάτου ο χήρος επιζών σύζυγος εάν δεν υπήρχε διαζευγμένος σύζυγος, δηλαδή το 70% της σύνταξης που δικαιούται ή έχει δικαιωθεί ο θανών, επιμερίζεται σε ποσοστό 75% για τον χήρο και 25% για τον διαζευγμένο.

Για κάθε δε επιπλέον έτος έγγαμου βίου του διαζευγμένου, πέραν του 10ου και μέχρι και του 35ου, η σύνταξη του διαζευγμένου αυξάνεται κατά 1% και μειώνεται αναλόγως κατά 1% η σύνταξη του χήρου, και σε περίπτωση διάρκειας του έγγαμου βίου του διαζευγμένου πέραν των 35 ετών, η σύνταξη λόγω θανάτου επιμερίζεται κατά ποσοστό 50% στον καθέναν. Τα παραπάνω ισχύουν και ως προς το ποσό της σύνταξης διαζευγμένου συζύγου δικαιούμενου σύνταξης λόγω θανάτου και όταν δεν υπάρχει χήρος επιζών σύζυγος, δηλαδή αυτός δικαιούται το 25% του 70% του ποσού που δικαιούται ή έχει δικαιωθεί ο θανών και η σύνταξη που προκύπτει αυξάνεται περαιτέρω κατά ποσοστό 1% για κάθε έτος έγγαμου βίου του διαζευγμένου πέραν του 10ου και μέχρι του 35ου.

Σε περίπτωση που ο γάμος πραγματοποιήθηκε μετά την απονομή σύνταξης γήρατος στον θανόντα και η διαφορά ηλικίας μεταξύ του αποβιώσαντος και του επιζώντος συζύγου, αφού αφαιρεθεί το διάστημα του γάμου τους, είναι μεγαλύτερη από 10 έτη, τότε το ποσό της σύνταξης που δικαιούται ο επιζών σύζυγος, δηλαδή ποσοστό 50% ή το ποσοστό το οποίο αντιστοιχεί σε αυτόν εάν υπάρχει και διαζευγμένος σύζυγος δικαιούμενος σύνταξη χηρείας, μειώνεται ως ακολούθως:

•       Κατά   1% για κάθε πλήρες έτος διαφοράς για τα έτη    από το 10ο έως και το 20ό.

•       Κατά   2% για κάθε πλήρες έτος διαφοράς για τα έτη    από το 21ο έως και το 25ο.

•       Κατά   3% για κάθε πλήρες έτος διαφοράς για τα έτη    από το 26ο έως και το 30ό.

•       Κατά   4% για κάθε πλήρες έτος διαφοράς για τα έτη    από το 31ο έως και το 35ο.

•       Κατά   5% για κάθε πλήρες έτος διαφοράς για τα έτη    από το 36ο και άνω.

Τα ανωτέρω ισχύουν και για τον διαζευγμένο σύζυγο που δικαιούται σύνταξη λόγω θανάτου. Η παραπάνω μείωση λόγω διαφοράς ηλικίας δεν ισχύει στην περίπτωση που ο θανών λάμβανε σύνταξη αναπηρίας και ο γάμος τελέστηκε μετά την απονομή αυτής στον θανόντα.

Συμπερασματικά σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς του αρ. 12 του Ν. 4387/2016 ΑΥΞΗΘΗΚΕ το ποσοστό της χορηγούμενης σύνταξης στον επιζώντα σύζυγο/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης από 50% σε 70%.

(Β) Ο επιζών σύζυγος/έτερο μέρος συμφώνου συμβίωσης/διαζευγμένος δικαιούται από την πρώτη του επομένου του θανάτου μήνα για μια τριετία ολόκληρη τη σύνταξη που έχει υπολογιστεί σύμφωνα με τα ανωτέρω.

Μετά τη συμπλήρωση της τριετίας, αν οι δικαιούχοι εργάζονται ή αυτοαπασχολούνται ή λαμβάνουν σύνταξη από οποιαδήποτε άλλη πηγή (π.χ. σύνταξη από ίδιο δικαίωμα), χορηγείται το 50% της σύνταξής τους λόγω θανάτου.

Κριτήριο για την εφαρμογή της μείωσης είναι η χρονική διάρκεια της εργασίας ή της αυτοαπασχόλησης. Ετσι, εάν ο συνταξιούχος λόγω θανάτου δεν εργάζεται με πλήρη ασφάλιση, η σύνταξη θα μειώνεται κατά 50% μόνο για τις συγκεκριμένες ημέρες που εργάζεται και μόνο για το σύνολο του μήνα που αυτοαπασχολείται.

Η παραπάνω μείωση εφαρμόζεται και στην περίπτωση συνταξιοδότησης από το εξωτερικό. Ωστόσο, όταν πρόκειται για χώρα της ΕΕ ή κράτος με το οποίο έχει συναφθεί Διμερής Σύμβαση Κοινωνικής Ασφάλειας (π.χ. Καναδάς, Κεμπέκ, ΗΠΑ, Ν. Ζηλανδία, Αυστραλία, Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Βενεζουέλα κ.λπ.), η εν λόγω μείωση εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις που το άλλο κράτος χορηγεί σύνταξη από άλλη αιτία (π.χ. γήρατος-αναπηρίας) και όχι σύνταξη λόγω θανάτου.

Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και στους συνταξιούχους λόγω θανάτου δημόσιου υπαλλήλου ή συνταξιούχου που υπηρετούν σε θέση δημόσιου ή ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Και οι δημόσιοι υπάλληλοι που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου από το δημόσιο εμπίπτουν στο ανωτέρω θεσμικό πλαίσιο, δηλαδή στη μείωση του ποσού της σύνταξης λόγω θανάτου μετά τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας χορήγησής της και ο χρόνος κατά τον οποίο λαμβάνουν αποδοχές και μέρος της σύνταξης θεωρείται συντάξιμος.

5.2 Τέκνα

Εάν ο θανών καταλείπει ένα τέκνο, αυτό λαμβάνει το 25% του ποσού της σύνταξής του. Εάν το τέκνο είναι αμφιπλεύρως ορφανό και δεν δικαιούται σύνταξη από τους δύο γονείς, τότε λαμβάνει ποσοστό 50%.

Εάν ο θανών καταλείπει περισσότερα του ενός τέκνα, τότε:

• Εάν υπάρχει επιζών σύζυγος ή/και διαζευγμένος, στα τέκνα θα επιμεριστεί ισόποσα το ποσοστό

 σύνταξης που απομένει μετά την αφαίρεση του 70% που δικαιούται ο επιζών/ή και ο διαζευγμένος - δηλαδή στα τέκνα επιμερίζεται το 30%.

• Τα αμφοτεροπλεύρως ορφανά παιδιά που πάσχουν από νοητική υστέρηση ή αυτισμό ή από πολλαπλές βαριές αναπηρίες ή από χρόνιες ψυχικές διαταραχές που επιφέρουν μόνιμο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω δικαιούνται το σύνολο του ποσού της σύνταξης που λάμβανε ο θανών συνταξιούχος ή δικαιούνταν ο θανών ασφαλισμένος, με την προϋπόθεση να μην εργάζονται, να μην ασκούν κάποιο επάγγελμα ή να μη λαμβάνουν σύνταξη από δική τους εργασία.

Σε περίπτωση που εκλείψουν οι προϋποθέσεις για χορήγηση ποσοστού σύνταξης λόγω θανάτου στα τέκνα, το ποσό της σύνταξης που περικόπτεται δεν καταβάλλεται στον επιζώντα σύζυγο.

5.3     Κατώτερο ποσό

Ως κατώτατο ποσό σύνταξης λόγω θανάτου ορίζεται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης του άρθρου 7 του Ν. 4387/2016 για είκοσι (20) χρόνια ασφάλισης, δηλαδή το ποσό των 384,00 ευρώ.

Εάν ο θανών είχε λιγότερα από είκοσι (20) χρόνια ασφάλισης, το ποσό των 384,00 ευρώ μειώνεται κατά 1,25% για κάθε έτος που υπολείπεται των είκοσι (20) ετών και μέχρι τα δεκαπέντε (15) έτη ασφάλισης. Εάν ο χρόνος ασφάλισης του θανόντα είναι μικρότερος των δεκαπέντε (15), ετών χορηγείται ως κατώτατο ποσό τα 360 ευρώ, που αντιστοιχεί στα δεκαπέντε (15) χρόνια ασφάλισης. Συνεπώς, το κατώτατο ποσό σύνταξης λόγω θανάτου ανάλογα με τον χρόνο ασφάλισης διαμορφώνεται ως εξής:

Μέχρι και 15 έτη ασφάλισης: 360 ευρώ

Για 16 έτη ασφάλισης: 364,80 ευρώ

Για 17 έτη ασφάλισης: 369,60 ευρώ

Για 18 έτη ασφάλισης: 374,40 ευρώ

Για 19 έτη ασφάλισης: 379,20 ευρώ

Για 20 έτη ασφάλισης και άνω: 384,00 ευρώ.

Για να εξευρεθεί ο χρόνος ασφάλισης από τον οποίο και συναρτάται το κατώτατο ποσό, λαμβάνεται υπόψη μόνο κάθε πλήρες έτος ασφάλισης που είχε πραγματοποιήσει ο θανών.

Αναλυτικά, ο υπολογισµός του (νέου) ποσού έχει ως εξής:

• Εάν υπάρχει µόνο επιζών σύζυγος (ή µέρος συµφώνου συµβίωσης) αποδίδεται το 70%.
• Εάν υπάρχει εκτός από τον επιζώντα και διαζευγµένος (µε 10ετή γάµο) το ποσοστό του διαζευγµένου ορίζεται στο 25% του ποσού που δικαιούται ο επιζών, ήτοι 17,5% του ποσού της σύνταξης που δικαιούνταν ο θανών ασφαλισµένος ή ελάµβανε ο θανών συνταξιούχος.
• Εάν ο θανών αφήνει ένα ορφανό παιδί, αυτό λαµβάνει το 25% της σύνταξής του. Εάν το παιδί είναι και από τις δυο πλευρές ορφανό, τότε λαµβάνει 50%.
• Εάν ο θανών αφήνει πίσω του πάνω από δύο παιδιά, τότε:

Α) αν υπάρχει επιζών σύζυγος ή και διαζευγµένος, στα παιδιά θα επιµεριστεί ισόποσα το ποσοστό σύνταξης που αποµένει, δηλαδή το 30%.

Β) αν δεν υπάρχουν άλλα δικαιοδόχα πρόσωπα εκτός των παιδιών, τότε κάθε παιδί θα λάβει το 25% της σύνταξης, αρκεί το άθροισµα να µην υπερβαίνει το 100% της σύνταξης του θανόντος.

Για όλα τα δικαιοδόχα µέλη ισχύουν τα κατώτατα όρια των 360 – 384 ευρώ. Υπενθυμίζεται πως τα προστατευόµενα τέκνα δικαιούνται σύνταξη µέχρι τα 24 ακόµη κι αν δεν σπουδάζουν.

Αν ο θανών ήταν συνταξιούχος πριν τον νόµο Κατρούγκαλου και πέθανε µετά τις 13 Μαΐου του 2016, τότε η νέα σύνταξη υπολογίζεται επί του συµφερότερου ποσού όπως αυτό προκύπτει από τη σύγκριση τριών ποσών:

• της σύνταξης που καταβαλλόταν στον θανόντα στις 12.5.2016
• της επανυπολογισµένης σύνταξης όπως προκύπτει µε τους κανόνες του νόµου Κατρούγκαλου
• των κατωτάτων ορίων 360-384 ευρώ

Πηγές I.N.E Ινστιτιούτο Εργασίας ΓΣΕΕ

•       Αρ. 19 Ν. 4611/2019

•       Εγκ. Σ50/22/905880/25.7.2019

•       Εγκ. Σ36/1.7.2019

Η ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 4734/20 ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ-ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ, ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ ΠΟΥ ΘΑ ΚΑΤΑΒΛΗΘΟΥΝ

 

Με τηv προσφάτως ψηφισθείσα τροπολογία (συμπεριλήφθηκε στο ν. ν. 4734/2020 (ΦΕΚ Α 196) , και δη στο άρθρο 33 του νέου νόμου 4734/2020 που προβλέπει και την καταβολή του 11μήνου στους συνταξιούχους του Δημοσίου και τους απόστρατους μόνο για τις περικοπές από τον ν. 4093/2012), προβλέπεται η καταβολή ποσών και στους συνταξιούχους του Δημοσίου κατ' αντιστοιχία με τη νομοθετική πρόβλεψη για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, προς αποκατάσταση των μειώσεων που επιβλήθηκαν στις κύριες συντάξεις ωυς κατ' εφαρμογή του άρθρου πρώτου υποπαρ. 83 του v. 4093/2012 (Α' 222), λαμβανομένων παράλληλα υπόψιν των Πρακτικών της 5ης Γενικής Συνεδρίασης της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου της 29ης.03.2017, σύμφωνα με τα οποία οι μειώσεις των κύριων συντάξεων δυνάμει του άρθρου 1 παρ. 1 του v. 4051/2012 (Α' 40) κpίθηκαν σύμφωvες με το Σύνταγμα.

Τα αναδρομικά θα πληρωθούν στους συνταξιούχους στο τέλος Οκτωβρίου και στις ίδιες ημερομηνίες με την καταβολή των τακτικών συντάξεων Νοεμβρίου. Το ημερολόγιο των πληρωμών που κρατά στα χέρια του ο διοικητής του e-ΕΦΚΑέχει ως αρχική ημερομηνία την 22α Οκτωβρίου και ως εφεδρική την 23η για την έναρξη της πληρωμής-γίγας ύψους 3,7 δισ. Ευρώ (συνολικα).
Ειδικότερα, στην παρ. 1 της τροπολογίας που ψηφίστηκε  ορίζεται ότι τα ποσά που αντιστοιχούν σε περικοπές και μειώσεις κύριων συντάξεων συνταξιούχων του Δημοσίου δυνάμει του άρθρου πρώτου παρ. Β υποπαρ. Β3 του άρθρου πρώτου του v. 4093/2012 και αφορούν το χρονικό διάστημα από 11.6.2015 και μέχρι τη δημοσίευση του v. 4387/2016 (Α' 85), θα καταβληθούν άτοκα στους δικαιούχους, έτσι ώστε να αρθεί το σωρευτικό αποτέλεσμα των αvωϊέpω μειώσεων και περικοπών στο βιοτικό επίπεδο των θιγομένων και για τους συνταξιούχους του Δημοσίου.
Σύμφωνα λοιπόν με τα προβλεπόμενα στην τροπολογία οι συνταξιούχοι του Δημοσίου και οι Απόστρατοι,  θα λάβουν αναδρομικά 11 μηνών μόνον από τη μείωση του νόμου 4093 γιατί το Ελεγκτικό Συνέδριο που έχει δικαιοδοσία για το Δημόσιο είπε ότι η μείωση του νόμου 4051 είναι συνταγματική στις συντάξεις του Δημοσίου !!! Οι συνταξιούχοι λοιπόν αυτοί, θα εισπράξουν μειωμένο κατά 35% το ποσό των αναδρομικών σε σχέση με τους άλλους συνταξιούχους, του ιδιωτικού τομέα!
Τα καταβαλλόμενα ανωτέρω ποσά είναι ανεκχώρητα και ακατάσχετα στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής και ειδικής διάταξης, δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένα χρέη προς τη Φορολογική Διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τους Δήμους, τις Περιφέρειες, τα Ασφαλιστικά Ταμεία ή τα Πιστωτικά Ιδρύματα. Κατά την καταβολή των ποσών της παρ. 1 δεν διενεργείται παρακράτηση φόρου, σύμφωνα με το άρθρο 60 του ν. 4172/2013 (Α’ 167), ούτε παρακράτηση ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 43Α του ν. 4172/2013. Εν κατακλείδι, τα αναδρομικά 11μήνου θα έχουν μόνον την κράτηση για ασθένεια, που θα είναι με 4% ως τον Ιούνιο του 2015 και με 6% από Ιούλιο του 2015 και μετά. Τα ποσά που θα πληρωθούν οι συνταξιούχοι δεν θα φορολογηθούν με 20%, αλλά ο αναλογούν φόρος θα υπολογιστεί την άνοιξη του 2021 με τροποποιητικές δηλώσεις για τα έτη 2015 και 2016, που ανάγονται τα αναδρομικά του 11μήνου. ΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΕ, ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ, ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ Η ΕΚΔΟΣΗ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΚΥΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΥΠΟΟΥΡΓΟΥΣ ,η οποία και δυναται να προσβληθει μεσω ενδικων μεσων (ΚΥΑ Υπουργών  Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων με την οποια θα ρυθμίζονται ο τρόπος, η διαδικασία και οι λεπτομέρειες καταβολής των προς επιστροφή ποσών & η οποία ολοκληρώνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2020).
Με την καταβολή τέλος, των ποσών της παρ. 1 οι αξιώσεις των συνταξιούχων του Δημοσίου για ποσά που αντιστοιχούν σε περικοπές, μειώσεις και καταργήσεις κύριων, επικουρικών συντάξεων, επιδομάτων αδείας και εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα, για το χρονικό διάστημα από 11.6.2015 έως τη δημοσίευση του ν. 4387/2016, δυνάμει του ν. 4093/2012, αποσβένονται !!! Η δέσμευση αυτή όμως, ΔΕΝ  καταλαμβάνει τις εκκρεμείς ενώπιον των δικαστηρίων δίκες κατά τον χρόνο της δημοσίευσης του παρόντος, ως προς τις αξιώσεις που υπερβαίνουν το ΑΝΩΤΕΡΩ καταβαλλόμενο ποσό.
ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ
-Συνταξιούχοι λόγω γήρατος, χηρείας και αναπηρίας, με δύο ή και περισσότερες κύριες συντάξεις πάνω από τα 1.000 ευρώ που είχαν τις μειώσεις των νόμων 4051 και 4093 στο επίμαχο 11μηνο
- Συνταξιούχοι που έπαιρναν προσωρινή σύνταξη στο 11μηνο αυτό και στη συνέχεια, όταν τους απονεμήθηκε η οριστική σύνταξη, τους κρατήθηκαν από τα αναδρομικά της σύνταξης οι περικοπές των δύο νόμων.
- Οι κληρονόμοι συνταξιούχων. Σε αντίθεση με τους κληρονόμους που έχουν μερίδιο από τη σύνταξη (π.χ. χήρες και παιδιά θανόντων), οι κληρονόμοι που δεν λαμβάνουν μερίδιο από τη σύνταξη θα μπορέσουν να εισπράξουν αναδρομικά με αίτηση και πιστοποιητικό αποδοχής κληρονομιάς που κατέλιπε ο θανών (ίσως και με πιστοποιητικά περί μη διαθήκης του από τα Ειρηνοδικεία-Πρωτοδικεία).
Ο κανόνας είναι ότι τα αναδρομικά θα πληρωθούν σε όσους είχαν είτε μία είτε και τις δύο μειώσεις των νόμων 4051 και 4093 και για όσους μήνες επιβλήθηκαν οι εν λόγω μειώσεις στο διάστημα Ιουνίου 2015-Μαΐου 2016.

 ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑΣ
-Η νομοθετική αυτή ρύθμιση παρεμβαίνει σε γεννημένα περιουσιακά δικαιώματα
- Ασύμβατη η ρύθμιση της τροπολογίας με το άρθρο 1 του ΠΠΠ της ΕΣΔΑ
-Το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν έχει ακόμα αποφανθεί για το ύψος των αναδρομικών και τα Δώρα
- Αντισυνταγματική η απαγόρευση τής δικαστικής διεκδίκησης αναδρομικών και Δώρων και πέραν του 11μήνου, με την τροπολογία αυτή. Εδω, σημειώνουμε ότι η καταβολή των ανωτερω ποσών , στο μέτρο που δεν περιλαμβάνει και τα καταργηθέντα με τη διάταξη της υποπαραγράφου Β4 του ν.4093/2012 επιδόματα αδείας και δώρα εορτών, επί  της αντισυνταγματικότητας της οποίας δεν έχει ακόμη αποφανθεί η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεν δύναται να οδηγήσει σε απόσβεση των αντίστοιχων απαιτήσεων για το ίδιο χρονικό διάστημα και, συνεπώς, αυτές, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν υποκύψει σε παραγραφή, εξακολουθούν να είναι ενεργές.
-Υπάρχει ακομη θέμα ερμηνείας της παραγραφής των αξιώσεων (εάν 5ετης ή 2ετής), καθόσον η διάρκεια, της παραγραφής στην οποία υπόκεινται οι συγκεκριμένες αξιώσεις, συνιστά, με τη σειρά του, εριζόμεvο ζήτημα. Διότι, ενώ, υπό την εκδοχή που έχει προκριθεί από τους πρωτοβάθμιους δικαστικούς σχηματισμούς (βλ. ενδεικτικώς την 1093/2020 απόφαση ΙΙ Τμ. ΕλΣ), χωρίς, όμως, να έχει εισέτι επικυρωθεί από τηv Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι αξιώσεις από την κριθείσα ως αντισυνταγματική περικοπή των συντάξεων του Δημοσίου, κατ' εφαρμογή της υποπαρ. Β.3 της παρ. Β του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, υπόκεινται, ως αποζημιωτικές, με έρεισμα το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ, στην πενταετή παραγραφή της παρ. 1 του άρθρου 140 του ν. 4270/2014, εξ ίσου υποστηρίξιμο θα ήταν οι αγωγές για την ικανοποίηση των ανωτέρω αξιώσεων να χαρακτηρισθούν ως ευθείες - όπως σε ανάλογες περιπτώσεις αγωγών, με αντικείμενο την καταβολή στο ακέραιο της κανονισμένης cruνταξης, έχει γίνει δεκτό (βλ. ΕλΣ Ολ. 3097/2010 και 1388/2018) - πράγμα που θα σήμαινε ότι πρόκειται για αξιώσεις υποκείμενες στη βραχυχρόνια (διετή) παραγραφή της παρ. 5 του ιδίου άρθρου του ν. 4270/2014).
- Το Ελεγκτικό Συνέδριο, έχει, σε πρότυπες δίκες, επιληφθεί και άλλων ρυθμίσεων του ν. 4093/2012 και αποφανθεί για αντισυνταγματικότητά τους. Ειδικότερα, με τις 7412/2015, 1506/2016,1854/2019 και 738/2020 αποφάσεις της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, έχουν κριθεί αντίθετες προς τις συνταγματικές διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 5 και 25 παρ. 1, καθώς και προς το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου ΠρωτοκόΛλσυ της ΕΣΔΑ, οι από 1.8.2012 μειωτικές αναπροσαρμογές των συντάξεων των συνταξιούχων ιατρών του ΕΣΥ, μελών ΔΕΠ ΑΕΙ, μελών ΕΠ ΤΕΙ και διπλωματικών υπαλλήλων, συνεπεία της, κατά τις περιπτ. 17, 21, 27 και 28 της υποπαρ. Γ.l της παρ. Γ του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, μείωσης των αποδοχών ενέργειας των λόγω κατηγοριών λειτουργών και υπαλλήλων. Σε όλες, μάλιστα, τις ανωτέρω περιπτώσεις, δοθέντος ότι οι απορρέουσες από τη διάγνωση της αντισυνταγματικότητας και, κατ' επέκταση, το παράνομο της αναπροσαρμοyής των συντάξεων αξιώσεις είναι αναμφισβήτητα αποζημιωτικές, για τις εξ αυτών αναγόμενες στο χρονικό διάστημα από 11.6.2015 έως 12.5.2016, βέβαιο είναι ότι δεν έχουν υποπέσει στην πενταετή παραγραφή της εφαρμοστέας εν προκειμένω παρ. 1 του άρθρου 140 του ν. 4270/2014.

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ & ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΛΑΒΟΥΝ ΧΩΡΑ 
-Ατομικες αγωγες (σε ομαδικούς φακέλους αγωγων και όχι απομονωμένες ατομικες για λόγους οικονομίας κλίμακος) εως την ημερα ισχύος της ανωτερω ρύθμισης (για τους συνταξιούχους του Δημοσίου που, έως τη δημοσίευση του νόμου, δεν θα έχουν ασκήσει σχετικά ένδικα βοηθήματα, με την επιστροφή των, αναγόμενων στο χρονικό διάστημα από 11.6.2015 έως 12.5.2016, ποσών της περικοπής της σύνταξής τους, κατ' εφαρμογή των αντισυνταγματικών διατάξεων της υποπαρ. Β.3 της παρ. Β του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, αποσβένονται οι αξιώσεις τους, για το ως άνω χρονικό διάστημα, όχι μόνον από τη συγκεκριμένη περικοπή αλλά. και απ’. όλες ανεξαιρέτως τις περικοπές και μειώσεις των συντάξεών τους που προεβλεπε ο ν. 4093/2012. Ήτοι και εκείνες από τις  κριθείσες ως αντισυνταγματικές μειωτικές αναπροσαρμογές των συντάξεων των αμειβόμενων με ειδικά μισθολόγια δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων, ΑΡΑ ομιλούμε και γράφουμε πως  θα μπορούσε να τεθεί  ζήτημα επέμβασης του νομοθέτη σε γεννημένα περιουσιακά δικαιώματα) με τον όποιο κινδυνο, να τεθεί θεμα παραγραφης λογω παρελευσης 2ετίας ή ακομη και 5ετίας.  
-Ασκηση Προσφυγής-Αγωγης από το Συντονιστικό Ε.Α.Α.  κατά της ΚΥΑ που θα εκδοθει, για τους λογους που αναφερονται παραπάνω
-Εφοσον ζητηθεί να υπογραφουν δηλώσεις για αποσβεση περαιτερω απαιτησεων κλπ, αυτή να γινει με επιφυλαξη παντος νόμιου δικαιωματος μας.

                                                                    ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ
                                                                    Απόστρατος Αξκος Π.Ν.
                                                                 Εργατολόγος-Οικονομολόγος

Βουλή: Ψηφίστηκαν τα αναδρομικά στους συνταξιούχους – Καταβάλλονται με τις συντάξεις Νοεμβρίου

 

Ψηφίστηκαν στη Βουλή το νομοσχέδιο ενάντια στο “ξέπλυμα μαύρου χρήματος” και η τροπολογία για τα αναδρομικά των συνταξιούχων.

Σχετικά με τα αναδρομικά υπέρ της τροπολογίας του υπουργείου Εργασίας με τίτλο “Καταβολή ποσών μειώσεων συντάξεων Δημοσίου, ν.π.δ.δ. και Ιδιωτικού τομέα” τάχθηκαν από τη ΝΔ, την Ελληνική Λύση και το ΜέΡΑ25, ενώ καταψηφίστηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ, το Κίνημα Αλλαγής και το ΚΚΕ.

Επί της αρχής του νομοσχεδίου με τίτλο “Τροποποίηση του ν. 4557/2018 (Α΄ 139) για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας-Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/843 (L 156) και του άρθρου 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/2177 (L 334)”, ψήφισαν ΝΑΙ η ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το Κίνημα Αλλαγής, κατά το ΚΚΕ και η Ελληνική Λύση, ενώ “παρών” δήλωσε το ΜέΡΑ25.

Υπερψηφίστηκαν, επίσης, κατά πλειοψηφία, οι τροπολογίες του υφυπουργείου Αθλητισμού για την “Παράταση προθεσμίας προσκόμισης της φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας Α.Α.Ε.”, του υπουργείου Οικονομικών με τίτλο “Παράταση προθεσμίας υποβολής αίτησης για τη χορήγηση συνεισφοράς του Δημοσίου στην αποπληρωμή δανείων (Πρόγραμμα “Γέφυρα”)» και του υπουργείου Εθνικής Άμυνας με τίτλο “Ρύθμιση για τη ναυπήγηση δύο ταχέων περιπολικών κατευθυνόμενων βλημάτων (ΤΠΚ) και ολοκλήρωση εργασιών σε υποβρύχια (Υ/Β) του Πολεμικού Ναυτικού”.

Μέσα στον μήνα, μαζί με τις τακτικές συντάξεις, θα καταβληθούν τα αναδρομικά στους συνταξιούχους, ανακοίνωσε ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Γιάννης Βρούτσης, στη Βουλή σήμερα, Τρίτη (06.10.2020).

Παρουσιάζοντας ο κ. Βρούτσης την τροπολογία του για την αντιστοίχιση της καταβολής αναδρομικών στους συνταξιούχους του Δημοσίου με αυτή των αναδρομικών του ιδιωτικού τομέα. Η τροπολογία εντάσσεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για το “ξέπλυμα” μαύρου χρήματος, που αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στην ημέρα.

Όπως είπε ο κ. Βρούτσης, τα αναδρομικά θα αναφέρονται σε διακριτή γραμμή, ώστε να είναι εμφανές σε κάθε συνταξιούχο το τι θα πάρει.

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Ευκλείδης Τσακαλώτος είπε ότι η κυβέρνηση περικόπτει τα αναδρομικά των συνταξιούχων του Δημοσίου, προκαταλαμβάνει την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενώ η τροπολογία της είναι κατάφωρα αντισυνταγματική, καθώς προσβάλλει το δικαίωμα όλων των συνταξιούχων να προσφύγουν για τις διεκδικήσεις τους στα δικαστήρια.

Σχολιάζοντας την τροπολογία, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Κινήματος Αλλαγής Ανδρέας Λοβέρδος αναρωτήθηκε για το πώς ακούγεται το “έλα πάρε αυτό που σου δίνω, επειδή έχεις ανάγκη, αλλά θα παραιτηθείς από κάθε αξίωσή σου έναντι του ελληνικού Δημοσίου”. Με την κίνησή σας αυτή, ολοκληρώνεται μια περίοδος ανεκπλήρωτων υποσχέσεων, είπε ο κ. Λοβέρδος.

πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Γνωμοδότηση-«βόμβα» του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα αναδρομικά των δημοσίων υπαλλήλων-αποστράτων!

 

Η Ολομέλειά του Ε.Σ. ενημερωνει & προειδοποιεί:

● Η κυβέρνηση επεμβαίνει σε γεννημένα περιουσιακά δικαιώματα
● Ασύμβατη η ρύθμιση της τροπολογίας με το άρθρο 1 του ΠΠΠ της ΕΣΔΑ
● Το Δικαστήριό μας δεν έχει ακόμα αποφανθεί για το ύψος των αναδρομικών και τα Δώρα
● Αντισυνταγματική η απαγόρευση τής δικαστικής διεκδίκησης αναδρομικών και Δώρων και πέραν του 11μήνου, με την προωθούμενη τροπολογία

Με μία γνωμοδότηση-«βόμβα» που κοινοποίησε προχθές στην κυβέρνηση, το Ελεγκτικό Συνέδριο τοποθετείται απολύτως αρνητικά στην προωθούμενη τροπολογία για τα αναδρομικά των 11 μηνών προς τους συνταξιούχους δημοσίους υπαλλήλους και απόστρατους όλων των κλάδων των Σωμάτων Ασφαλείας.

Πιο συγκεκριμένα, με τα Πρακτικά της 3ης Ειδικής Συνεδρίασης της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 23-9-2020 που συντάχθηκαν μετά από συζήτηση και απόφαση από την Ολομέλειά του βάσει του άρθρου 73 παρ. 2 του Συντάγματος, οι δικαστές του Ανώτατου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου της χώρας, σε πολλά σημεία και με αυστηρή διατύπωση, προειδοποιούν την κυβέρνηση ότι:

● Η κυβέρνηση επεμβαίνει σε γεννημένα περιουσιακά δικαιώματα

● Η ρύθμιση της τροπολογίας είναι ασύμβατη με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ

● Το Δικαστήριό μας δεν έχει ακόμα αποφανθεί για το ύψος των αναδρομικών και τα Δώρα

● Η προωθούμενη τροπολογία περί απαγόρευσης δικαστικής διεκδίκησης αναδρομικών και Δώρων και πέραν του 11μήνου είναι αντισυνταγματική

Ιδιαίτερα σκληρή τοποθέτηση και πάντα στα πλαίσια του Συντάγματος και της λειτουργίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων, υπήρξε αυτή τού Γενικού Επίτροπου της Επικρατείας κ.Αντωνίου Νικητάκη, ενώ ιδιαιτέρως επικριτική, με επιμονή στην τήρηση του Συντάγματος και τη θεσμική ιδιαιτερότητα δημοσίων υπαλλήλων και δημοσίων λειτουργών, υπήρξε και η διατύπωση από το μέλος της Ολομέλειας κυρία Βασιλική Σοφιανού.

Χαρακτηριστικά η Γνωμοδότηση (Πρακτικά) αναφέρει ότι:

«IV.Συνέπειες των διαφορών στην νομολογία των δύο ανωτάτων δικαστηρίων ως προς το αλυσιτελές των προτεινόμενων ρυθμίσεων

13.Από την ανάλυση που προηγήθηκε καθίσταται προφανές το διαφορετικό νομολογιακό περιβάλλον εντός του οποίου κυοφορήθηκαν οι διατάξεις του άρθρου 114 του ν. 4714/2020 για τους συνταξιούχους των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης, σε σχέση με εκείνο στο οποίο, με το άρθρο 1 του προτεινόμενου σχεδίου νόμου, επιχειρείται οι ανωτέρω ρυθμίσεις να μεταφερθούν και να ισχύουν για τους συνταξιούχους του Δημοσίου και τις λοιπές εξομοιούμενες με αυτούς κατηγορίες.

14. Η 11η.6.2015, ημερομηνία δημοσίευσης της κατά τα ανωτέρω απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν εμφανίζεται κρίσιμη στο νομολογιακό περιβάλλον του Ελεγκτικού συνεδρίου αναφορικά με τις αξιώσεις των συνταξιούχων του Δημοσίου και των εξομοιουμένων με αυτούς από αντισυνταγματικές περικοπές.

15.Στο δε παρόν στάδιο εξέλιξης της νομολογίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οποιαδήποτε εκ των προτέρων εκτίμηση, ως προς το εάν οι αξιώσεις των συνταξιούχων του Δημοσίου από την αντισυνταγματική περικοπή της υποπαρ. Β.3 της παρ Β του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 παραμένουν, για το χρονικό διάστημα μετά την 12η.5.2016 είναι αδύνατη.

16.Επομένως, με τα μέχρι τώρα νομολογιακά δεδομένα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τόσο το εάν οι συνταξιούχου του Δημοσίου είχαν προσφύγει στο Δικαστήριο τούτο πριν ή μετά τη δημοσίευση της 1277/2018 απόφασης –ή, κατά μείζονα λόγο, πριν ή μετά την 10.6.2015-  όσο και το εάν πρόκειται για αξιώσεις από την ως άνω περικοπή των συντάξεών τους, αναγόμενες στο προηγούμενο ή στο επιγενόμενο της δημοσίευσης του ν. 4387/2016 χρονικό διάστημα, αποβαίνουν αδιάφορα για τη δικαστική διεκδίκηση των αξιώσεων αυτών. Οι αξιώσεις αυτές δεν υπόκεινται σε άλλο χρονικό περιορισμό ει μη μόνον της παραγραφής τους.

17.Οι ουσιώδεις αυτές διαφοροποιήσεις στην αντιμετώπιση από το Ελεγκτικό Συνέδριο της ποσοστιαίας περικοπής των άνω των 1.000,00 ευρώ συντάξεων του Δημοσίου, σε σχέση με τα πορίσματα των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας για την ίδια περικοπή των συντάξεων των συνταξιούχων των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης, επάγονται σημαντικά πρακτικά αποτελέσματα ως προς τις συνέπειες της εξεταζόμενης στην παρούσα γνωμοδοτική διαδικασία ρύθμισης.

18.Πρέπει να καταστεί απολύτως σαφές ότι, με την επιστροφή στους συνταξιούχους του Δημοσίου των ποσών που αντιστοιχούν στην περικοπή των συντάξεών τους, με βάση τις κριθείσες ως αντισυνταγματικές διατάξεις της υποπαρ. Β.3 της παρ. Β του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, και αφορούν το χρονικό διάστημα από 11.6.2015 έως 12.5.2016, ικανοποιούνται, για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ορισμένες μόνον από τις αξιώσεις των ανωτέρω απότ η διαγνωσθείσα υπό του Δικαστηρίου τούτου αντισυνταγματικότητα επιμέρους διατάξεων του νόμου αυτού.

19.Η διαπίστωση αυτή εγείρει την εξής πρόσθετη παρατήρηση: Επειδή όπως ρητώς ορίζεται στην παρ. 5 του άρθρου 1 του προτεινόμενου σχεδίου, οι εκκρεμείς, κατά τη δημοσίευση του νόμου, δίκες για αξιώσεις που υπερβαίνουν το προς επιστροφή ποσό συνεχίζονται απρόσκοπτα, είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν οι ενλόγω ρυθμίσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποσυμφόρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου από τις εγερθείσες ενώπιόν του δεκάδες χιλιάδων αγωγές, με αντικείμενο τις απαιτήσεις που απορρέουν από τις κριθείσες ως αντισυνταγματικές διατάξεις του ν. 4093/2012.

V.Ειδικότερες παρατηρήσεις

20.(…)

21.Από τον συνδυασμό των παρ. 4 και 5 του άρθρου 1 του προτεινόμενου σχεδίου ευθέως προκύπτει ότι, για τους συνταξιούχους του Δημοσίου που, έως τη δημοσίευση του νόμου, δεν θα έχουν ασκήσει σχετικά ένδικα βοηθήματα, με την επιστροφή των, αναγόμενων στο χρονικό διάστημα από 11.6.2015 έως 12.5.2016, ποσών της περικοπής της σύνταξής τους, κατ’εφαρμογή των αντισυνταγματικών διατάξεων της υποπαρ. Β.3 της παρ. Β του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, αποσβέννυνται οι αξιώσεις τους, για το ως άνω χρονικό διάστημα, όχι μόνον από τη συγκεκριμένη περικοπή, αλλά και από όλες ανεξαιρέτως τις περικοπές και μειώσεις των συντάξεών τους που προέβλεπε ο ν. 4093/2012. Ήτοι και εκείνες από τις ωσαύτως κριθείσες ως αντισυνταγματικές μειωτικές αναπροσαρμογές των συντάξεων των αμειβόμενων με ειδικά μισθολόγια δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων, για τους οποίους  έγινε λόγος προηγουμένως.

22.Δοθέντος όμως ότι οι προαναφερόμενες αξιώσεις έχουν οιονεί αναγνωρισθεί δικαστικά, με τη διάγνωση, σε πρότυπες δίκες, του ανίσχυρου των διατάξεων των περιπτ. 17, 21, 27 και 28 της υποπαρ. Γ.1 της παρ. Γ του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, με βάση τις οποίες εχώρησαν οι αναπροσαρμογές, και δεν έχουν υποπέσει, όπως ήδη εκτέθηκε, σε παραγραφή, η απόσβεσή τους, ενώ παραμένουν ενεργές και χωρίς με τις προτεινόμενες διατάξεις να προβλέπεται η ικανοποίηση τους, θα μπορούσε να θέσει ζήτημα επέμβασης του νομοθέτη σε γεννημένα περιουσιακά δικαιώματα.

23. Και είναι μεν αληθές ότι τέτοιες επεμβάσεις εκ προοιμίου δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποκλείονται, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος που τις επιβάλλουν και τηρείται η αρχή της αναλογικότητας. Ως εκ τούτου δικαιολογείται, σε κάθε περίπτωση, επιφύλαξη, ως προς τη συμβατότητα των επίμαχων ρυθμίσεων προς το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ.

24.Εξ άλλου, η υποπαρ. Β.8 της παρ. Β του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 προέβλεπε την ανάλογη εφαρμογή, για τις εξομοιούμενες με τους συνταξιούχους του Δημοσίου κατηγορίες, όλων των προηγούμενων υποπαραγράφων της ιδίας παραγράφου, επομένως, όχι μόνον της περικοπής της υποπαρ. Β.3, αλλά και λ.χ. της κατάργησης των συγκαταβαλλόμενων με τις συντάξεις του Δημοσίου επιδομάτων εορτών και αδείας της υποπαρ. Β.4, της μείωσης των συντάξεων των άγαμων ή διαζευγμένων θυγατέρων της υποπαρ. Β.5 κ.λπ. Εν όψει ούτων, η μνεία στην παρ. 1 του άρθρου 1 του σχεδίου νόμου, της υποπαρ. Β.9, χωρίς άλλη διευκρίνηση, για τον προσδιορισμό των προς επιστροφή ποσών, μπορεί να προκαλέσει αμφιβολίες κατά την εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων, ότι δηλαδή, σε αντίθεση με τους συνταξιούχους του Δημοσίου, στους οποίους πρόκειται να επιστραφεί μόνον η περικοπή για το χρονικό διάστημα από 11.6.2015 έως 12.5.2016, της υποπαρ. Β.3, οι λοιπές διεπόμενες από το συνταξιοδοτικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων κατηγορίες δικαιούνται, για το ίδιο χρονικό διάστημα, της επιστροφής του συνόλου των, κατά την παρ. Β του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, περικοπών και μειώσεων των συντάξεών τους.

25.Όσον αφορά, τέλος, το άρθρο 2 του προτεινόμενου σχεδίου, καθόσον με αυτό αντικαθίσταται, από τότε που ίσχυσε, το αναφερόμενος την επιστροφή που δικαιούνται οι συνταξιούχων των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης άρθρο 114 του ν. 4714/2020, ούτως ώστε πλέον της ίδιας επιστροφής να τύχουν και οι συνταξιούχοι του ΝΑΤ, δεν χρήζει γνωμοδότησης από την Ολομέλεια.».

Τον λόγο τώρα έχει η κυβέρνηση!

Θα επιμείνει στην ψήφιση της αντισυνταγματικής ρύθμισης που κατέθεσε ή θα προωθήσει διαφορετική τροπολογία, που θα είναι πιο δίκαιη για τους συνταξιούχους μας και σύμφωνη με τις δικαστικές αποφάσεις, το Σύνταγμα και τις Διεθνείς Συμβάσεις που έχουν κυρωθεί και δεσμεύουν τη χώρα μας;;

Ιδού το πλήρες κείμενο της Γνωμοδότησης-Πρακτικών

της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου

ΛΗΨΗ 
ΠΡΑΚΤΙΚΑ-ΟΛΟΜ-ΕΛΣΥΝ-23-9-2020

Αναδρομικά συντάξεων:Με την επιβολή φόρου 20%, καθώς και την επιβολή τόκων στο 20% επί του φόρου οι συνταξιούχοι που έλαβαν ή θα λάβουν αναδρομικά παλαιότερων ετών ξεμπερδεύουν με την Εφορία

 Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ επιστρέφονται φόροι, τόκοι και πρόστιμα που έχουν καταβληθεί και είναι υψηλότεροι, σε σχέση με τα ποσά που προβλέπει η τελική ρύθμιση

Με την επιβολή φόρου 20%, καθώς και την επιβολή τόκων στο 20% επί του φόρου οι συνταξιούχοι που έλαβαν ή θα λάβουν αναδρομικά παλαιότερων ετών ξεμπερδεύουν με την Εφορία.

Η ρύθμιση αφορά τόσο σε κύριες όσο και σε επικουρικές συντάξιμες αποδοχές που εισπράχθηκαν, αλλά δεν έχουν φορολογηθεί.

Δηλαδή, στους συνταξιούχους που έλαβαν αναδρομικά (ή θα λάβουν προσεχώς με βάση την απόφαση του ΣτΕ ή Ελεγκτικού Συνεδρίου), θα φορολογηθούν με 20% επί των ποσών που έλαβαν συν τόκους οι οποίοι θα ανέλθουν στο 20% επί του ποσού του φόρου, ενώ γλιτώνουν και το πρόστιμο των 100 ευρώ για την υποβολή τροποιητικής δήλωσης.

Όσοι έχουν πληρώσει υψηλότερο φόρο, τόκους και πρόστιμα, σε σχέση με τα ποσά που καθορίζει η νέα εγκύκλιος, μπορούν να ζητήσουν την επιστροφή τους, από την Εφορία.

Αυτά προβλέπει η νέα εγκύκλιος του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ και ισχύει από σήμερα (30 Σεπτεμβρίου), με την οποία επιχειρείται να δοθεί μια λύση στο πρόβλημα της φορολόγησης των αναδρομικών αποδοχών, που εισπράχθηκαν σε εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων. Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ, αφορούν ειδικότερα στα εκκαθαριστικά σημειώματα που εκδόθηκαν και εστάλησαν από 1.1.2020 για αναδρομικά ποσά πρώτων συντάξεων.

Αναλυτικότερα η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ αναφέρει ότι η νομοθεσία προβλέπει ότι για αναδρομικά εισοδήματα από συντάξεις που αφορούν τα φορολογικά έτη 2014 έως και 2017, ανάγονται σε έτος άλλο από εκείνο στο οποίο εισπράχθηκαν και καταβλήθηκαν στον φορολογούμενο από 1.1.2015 έως και 31.12.2018, για τα οποία εκδίδεται από την 1.1.2020 και μετά:

1. Πράξη διοικητικού προσδιορισμού με βάση εκπρόθεσμη αρχική δήλωση που υποβλήθηκε από τον φορολογούμενο ή με βάση στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Φορολογική Διοίκηση, σύμφωνα με την παρ.2 του άρθρου 32 ΚΦΔ (οίκοθεν εκκαθάριση), ή

2. Πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου κατόπιν εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης, σύμφωνα με το άρθρο 34 ΚΦΔ, το διαδικαστικό πρόστιμο του άρθρου 54 ΚΦΔ δεν εφαρμόζεται και οι τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής του άρθρου 53 ΚΦΔ δεν μπορούν να υπερβούν το 20% του κύριου φόρου που προσδιορίζεται με την πράξη, εφόσον πρόκειται για το πρώτο έτος καταβολής σύνταξης, η οποία έγινε καθυστερημένα από τον οικείο ασφαλιστικό φορέα.

Σε περίπτωση που τα ανωτέρω εισοδήματα συντάξεων καταβλήθηκαν αναδρομικά από την 1.1.2014 έως και 31.12.2018, αφορούν σε χρήσεις έως και τις 31.12.2013 και εκδίδεται πράξη διοικητικού/διορθωτικού προσδιορισμού φόρου κατόπιν εκπρόθεσμης δήλωσης από τον φορολογούμενο ή εκδίδεται πράξη διοικητικού προσδιορισμού, από την 1.1.2020 και μετά, οι επιβαλλόμενες κυρώσεις δεν δύναται να υπερβούν το 20% του κυρίου φόρου που προσδιορίζεται κατά την έκδοση της πράξης διοικητικού/διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και το πρόστιμο του άρθρου 54 ΚΦΔ (100 ευρώ) δεν εφαρμόζεται.

Η ΑΑΔΕ, διευκρινίζει ότι στον νόμο δεν γίνεται αναφορά στο είδος της σύνταξης (κύρια, επικουρική κλπ). Συνεπώς, η ευεργετική αυτή ρύθμιση καταλαμβάνει το πρώτο έτος καταβολής της σύνταξης για όλες τις συντάξεις, ανεξαρτήτως αν είναι κύριες ή επικουρικές ή άλλης μορφής.

Τι πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι

Προκειμένου οι φορολογούμενοι να τύχουν της ρύθμισης αυτής, κατά την υποβολή της εκπρόθεσμης δήλωσης των αναδρομικών συντάξεων, μαζί με τη φορολογική δήλωση υποβάλλουν αίτηση για τη μη εφαρμογή του προστίμου του άρθρου 54 ΚΦΔ, καθώς και για τον περιορισμό των τόκων στο 20% του κύριου φόρου, η οποία συνοδεύεται από κάθε πρόσφορο μέσο (όπως για παράδειγμα την απόφαση της συνταξιοδότησης συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής), με το οποίο πρέπει να αποδεικνύεται το έτος κατά το οποίο ο φορολογούμενος εισέπραξε καθυστερημένα για πρώτη φόρα σύνταξη (κύρια, επικουρική, μερίσματα κλπ) από τον ασφαλιστικό του φορέα.

Στην περίπτωση που τα αναδρομικά ποσά της σύνταξης ανάγονται σε περισσότερα έτη, συνυποβάλλονται με την αίτηση και δικαιολογητικά από τα οποία να προκύπτουν τα έτη, όπως για παράδειγμα την ετήσια βεβαίωση του φορέα στην οποία αναφέρονται διακεκριμένα τα εισοδήματα ανά έτος ή τα ενημερωτικά σημειώματα συντάξεων.

Οι εκπρόθεσμες δηλώσεις αναδρομικών συντάξεων με τα συνοδευτικά έγγραφα υποβάλλονται με ψηφιακή απεικόνιση (scan) μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον Προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. ή (με φυσικό φάκελο) ταχυδρομικά είτε με συστημένη επιστολή ή με υπηρεσία ταχυμεταφοράς ή η κατάθεση των δηλώσεων και στο γραφείο πρωτοκόλλου της Δ.Ο.Υ..

Επιστροφή όσων έχουν πληρωθεί

Σε περίπτωση που έχουν ήδη εκδοθεί από 1.1.2020 πράξεις προσδιορισμού φόρου μέχρι τη δημοσίευση της παρούσας (30/09/2020) και αφορούν ποσά «πρώτων» συντάξεων που καταβλήθηκαν αναδρομικά από την 1.1.2014 έως και 31.12.2018 και αφορούν σε χρήσεις έως και τις 31.12.2013 ή ποσά «πρώτων» συντάξεων που καταβλήθηκαν στον φορολογούμενο από 1.1.2015 έως και 31.12.2018 και αφορούν τα φορολογικά έτη 2014 έως και 2017, οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα υποβολής αιτήματος συνυποβαλλομένων των δικαιολογητικών και τα επιπλέον ποσά που βεβαιώθηκαν διαγράφονται και ποσά που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως επιστρέφονται.

ΠΗΓΗ: sofokleousin.gr

Νέο ασφαλιστικό: Τι φέρνει το «Σουηδικό μοντέλο» στις συντάξεις Αναμένεται να ψηφιστεί μέχρι το τέλος του έτους

 

Σουηδικό μοντέλο» (για όσους τάσσονται υπέρ) ή «Ασφαλιστικό Πινοτσέτ» (για τους επικριτές του). Όπως και να το «βαφτίσει» κανείς, το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί μέχρι το τέλος του έτους αλλάζει το τοπίο, με ορισμένους να το θεωρούν σωτηρία για το σύστημα και άλλους να προεξοφλούν την αποτυχία του.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει μέχρι τώρα γνωστά, το νέο σύστημα θα αφορά στις επικουρικές συντάξεις και όχι τις κύριες, ενώ αυτό θα έχει υποχρεωτική ισχύ για όλους τους νεοεισελθόντες στην αγορά εργασίας, δηλαδή για όλους όσοι θα προσληφθούν για πρώτη φορά μετά την ψήφιση του συγκεκριμένου νόμου.

Παράλληλα οι νέοι μέχρι ηλικίας 35 ετών θα έχουν την δυνατότητα να συμμετάσχουν προαιρετικά, εφόσον δεν έχουν ένσημα για περισσότερα από 5 ή 10 χρόνια, με τον ακριβή αριθμό προϋπηρεσίας να παραμένει πάντως θέμα προς συζήτηση.

Τέλος –και πιθανότατα ανεξάρτητα από την ηλικία ή τα χρόνια ασφάλισης- σε αυτό το νέο σύστημα πρόσβαση θα μπορούν να έχουν και οι επαγγελματικές κατηγορίες που μέχρι σήμερα λόγω του αντικειμένου εργασίας τους δεν είχαν την δυνατότητα για επικουρική ασφάλιση.

Αλλά τι είναι αυτό το νέο μοντέλο που άλλοι αποκαλούν «σουηδικό» και άλλοι «Πινοτσέτ»;

Στην πραγματικότητα είναι ένα σύστημα που με παραλλαγές του συναντά κανείς σε αρκετές χώρες αφού είναι δεδομένο (και δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα) ότι τα δημόσια ταμεία στον δυτικό κόσμο αδειάζουν υπό το βάρος των δημογραφικών εξελίξεων. Ειδικά στην Ευρώπη των γηρασμένων πληθυσμών, οι εισφορές του νέου εργατικού δυναμικού δεν αρκούν και οι μελέτες δείχνουν ότι η σύνταξη και φυσικά το ύψος της δεν θα είναι εγγυημένη για αυτούς όταν μετά από χρόνια εγκαταλείψουν τον εργασιακό βίο και μετατραπούν σε συνταξιούχους.

Το βασικό στοιχείο αυτής της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης είναι ότι τα χρήματα τα οποία θα καταβάλλουν οι ασφαλισμένοι δεν θα χρησιμοποιούνται προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των σημερινών συνταξιούχων, αλλά αποκλειστικά για εκείνον που θα πληρώνει τις εισφορές. Θα δημιουργείται, δηλαδή, ένα είδος ατομικού κουμπαρά, με καθαρά προσωπικό χαρακτήρα.

Ποιο είναι το «τρικ» της υπόθεσης; Στην ουσία όλο το… παιχνίδι παίζεται στο επενδυτικό ύφος και τις προσδοκίες του κάθε ασφαλισμένου ο οποίος θα επιλέγει το πρόγραμμα που ο ίδιος επιθυμεί και φυσικά θα αναλαμβάνει και το ανάλογο ρίσκο ανάλογα με αυτό. Σε περίπτωση που δεν θέλει να μετατραπεί σε… επενδυτή τότε αυτόματα το σύστημα θα συνδέει τον «κουμπαρά» του στο χαρτοφυλάκιο με το μικρότερο δυνατό ρίσκο. Ωστόσο αναμένεται –σύμφωνα με τα μοντέλα που ισχύουν στον υπόλοιπο κόσμο- να έχει ο κάθε ασφαλισμένος την δυνατότητα να αλλάζει κατηγορία ανά χρονικά διαστήματα (πιθανότατα μια φορά κάθε τρία χρόνια) και να μεταπηδά μεταξύ των προγραμμάτων χαμηλού, μεσαίου και υψηλού ρίσκου.

Το σχέδιο, το οποίο συζητείται εδώ και αρκετό καιρό (προκαλώντας και αντιδράσεις λόγω της εισαγωγής του από τον πρώην δικτάτορα της Χιλής Πινοτσέτ), επανήλθε στην επικαιρότητα μετά την έκθεση της «Επιτροπής Πισσαρίδη» στην οποία γινόταν λόγος για ραγδαία επιδείνωση των δημογραφικών στοιχείων και γινόταν ισχυρή σύσταση για άμεση και ευρεία εφαρμογή του νέου συστήματος για το ασφαλιστικό.

Οι υποστηρικτές του προτεινόμενου συστήματος θεωρούν ότι θα δώσει την ευκαιρία στο τρέχον να «ανασάνει» και παράλληλα τονίζουν ότι σε βάθος 30ετίας θα έχουν επιτευχθεί αποδόσεις υψηλότερες από αυτές που υφίστανται σήμερα, υπολογίζοντας κάτι ανάμεσα στο 1,2 και στο 1,3% και επιπλέον πιστεύουν ότι με τον ατομικό κουμπαρά θα αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό η εμπιστοσύνη των ασφαλισμένων, αφού θα νιώθουν ότι θα έχουν οι ίδιοι σημαντικό έλεγχο στο τι γίνεται και στο πού καταλήγουν οι εισφορές τους.

Ωστόσο ακόμη και οι πιο ένθερμοι θιασώτες του παραδέχονται ότι υπάρχει ένα σημαντικό κόστος που συνεπάγεται η μετάβαση από το σημερινό υφιστάμενο σύστημα επικουρικής στο νέο. Ορισμένοι ειδικοί κάνουν λόγο για 35 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ άλλοι ανεβάζουν κατά πολύ αυτό το ποσό θεωρώντας ότι θα αγγίξει τα 60 δις!

Ειδικότερα, ο Ομότιμος Καθηγητή Οικονομικών Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, Σάββας Ρομπόλης, τονίζει ότι το κόστος μετάβασης μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 57 δις. σε ένα χρονικό ορίζοντα 50 ετών. Ένα πολύ μεγάλο ποσό, που σύμφωνα με τα λεγόμενά του έρθει να προστεθεί στο δημόσιο χρέος της Ελλάδας, επιδεινώνοντας  ακόμη περισσότερο την πραγματική οικονομία και τα δημοσιονομικά της χώρας, την ίδια ώρα που υπολογίζει ότι ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, το ύψος της επικουρικής σύνταξης δεν θα ξεπερνά τα 80 ευρώ ανά ασφαλισμένο….

Σε κάθε περίπτωση το νέο σχέδιο νόμου για την υποχρεωτική είσοδο των νέων εργαζομένων στο προταθέν μοντέλο θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση όπου αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο σύγκρουσης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης που έχουν μεγάλες αποστάσεις στις ιδέες τους για το ασφαλιστικό.

Τα μυστικά για να βγείτε στη σύνταξη – 8 ερωταπαντήσεις

 Κλειδί για τη συντόμευση του χρόνου απονομής της σύνταξης είναι η έκδοση πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης βεβαιώσεων για τον χρόνο ασφάλισης

Eναν χρήσιμο οδηγό για όλους τους υποψήφιους συνταξιούχους με 8 ερωτήσεις – απαντήσεις παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ» με αφορμή το επερχόμενο νέο κύμα φυγής στη σύνταξη.

Κλειδί για τη συντόμευση του χρόνου απονομής της σύνταξης είναι η έκδοση πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης βεβαιώσεων για τον χρόνο ασφάλισης. Με τις βεβαιώσεις ασφάλισης πιστοποιείται ο χρόνος που έχουν διανύσει οι ασφαλισμένοι σε ένα ή σε περισσότερα Ταμεία κι έτσι εξασφαλίζεται η άμεση έκδοση της προσωρινής σύνταξης και η ταχεία ολοκλήρωση της ανακεφαλαίωσης χρόνου για την έκδοση της οριστικής απόφασης. Ειδικότερα:

1.Τι σημαίνει θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος;

Θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος σημαίνει ότι ταυτόχρονα έχουν συμπληρωθεί τόσο οι ελάχιστες απαιτούμενες από τη συνταξιοδοτική νομοθεσία ημέρες ασφάλισης όσο και η ηλικία. Από την ημερομηνία κατά την οποία συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, το θεμελιωμένο δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί με αίτηση συνταξιοδότησης, προκειμένου να χορηγηθεί η σύνταξη.

Σημαντικό είναι τη στιγμή της υποβολής της αίτησης να πληρούνται οι συνδυαστικές προϋποθέσεις – χρόνος ασφάλισης και όριο ηλικίας – για να μην απορριφθεί η αίτηση. Σημειώνεται πως παγίως περίπου το 10% των αιτήσεων απορρίπτονται λόγω μη συμπλήρωσης των απαραίτητων προϋποθέσεων. Οι αιτήσεις συνταξιοδότησης υποβάλλονται πλέον ηλεκτρονικά στην υπηρεσία που είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του ΕΦΚΑ. Η ηλεκτρονική αίτηση περιλαμβάνει αναφορά στο σύνολο του χρόνου ασφάλισης, στο αν υπάρχει επιθυμία για εξαγορά πλασματικών χρόνων και κάθε άλλη λεπτομέρεια, όπως π.χ. αν διέκοψε την εργασία του ο ασφαλισμένος και πότε.

2.Πώς υπολογίζονται οι συντάξεις;
Το ποσό της σύνταξης εξαρτάται:
– Για την εθνική σύνταξη (384 ευρώ) απαιτούνται 20 έτη ασφάλισης και 40 έτη παραμονής στην Ελλάδα ή 15 έτη ασφάλισης (345,60 ευρώ).
– Για την ανταποδοτική, βάσει (συντελεστή) του συνολικού χρόνου ασφάλισης και του μέσου μισθού των αποδοχών από το 2002 έως τη συνταξιοδότηση. Και επιπλέον, προσαυξήσεις για όσους καταβάλλουν μεγαλύτερες του 20% ασφαλιστικές εισφορές (βαρέα, ΔΕΚΟ – τράπεζες, 13ος-14ος μισθός, παράλληλη ασφάλιση).

3.Ποιο είναι το καθεστώς των πλασματικών ετών;
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να κερδίσουν με εξαγορά μέχρι και 10 πλασματικά έτη ασφάλισης. Η αναγνώριση και η εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης που προβλέπεται από τη νομοθεσία αποτελεί μια επιλογή για να μπορέσει κάποιος όχι μόνο να βγει νωρίτερα στη σύνταξη, αλλά και να αυξήσει το ποσό της σύνταξης που θα πάρει. Οι πλασματικοί χρόνοι που αναγνωρίζονται με εξαγορά συνυπολογίζονται για την αύξηση της ανταποδοτικής (επηρεάζουν τα ποσοστά αναπλήρωσης αλλά και το ύψος των συντάξιμων αποδοχών) και για τη διαμόρφωση της εθνικής σύνταξης (σε περίπτωση που αφορούν έτη ασφάλισης μεταξύ 15 και 20 ετών). Οι χρόνοι χωρίς εξαγορά αφορούν μόνο τη συμπλήρωση του απαιτούμενου για τη συνταξιοδότηση χρόνου ασφάλισης.
Οι πιο συνηθισμένες περιπτώσεις αναγνώρισης πλασματικών ετών είναι οι εξής:
– Στρατιωτική θητεία ασφαλισμένου.
– Γονική άδεια.
– Εκπαιδευτική άδεια.
– Στρατιωτική θητεία υποψήφιου συνταξιούχου.
– Στρατιωτική θητεία ασφαλισμένου -30% (θεμελίωση 2011-2014).
– Στρατιωτική θητεία υποψήφιου συνταξιούχου -30% (θεμελίωση 2011-2014).
– Χρόνος σπουδών.
– Αναγνώριση τέκνων.
– Κενός χρόνος.

4.Με βάση ποιες αποδοχές υπολογίζονται οι εξαγορές πλασματικών ετών;
Με βάση τις αποδοχές του ασφαλισμένου κατά τον τελευταίο μήνα απασχόλησης που προηγείται του μήνα υποβολής της αίτησης εξαγοράς. Στην περίπτωση που η απασχόληση δεν είναι πλήρης, τότε ανάγεται σε πλήρη απασχόληση και υπολογίζεται στις αποδοχές που αντιστοιχούν σε αυτήν. Η καταβολή του ποσού της εξαγοράς γίνεται:
α) Εφάπαξ, μέσα σε τρεις μήνες από την κοινοποίηση της απόφασης αναγνώρισης με έκπτωση 2% για κάθε έτος εξαγοράς. Εξαγορά χρόνου που υπολείπεται του ενός έτους δεν τυγχάνει έκπτωσης.
β) Σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, ανάλογα με τον αριθμό των μηνών που αναγνωρίζονται (τόσες δόσεις όσοι οι μήνες που αναγνωρίζονται). Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής δόσης, το ποσό αυτής επιβαρύνεται με τα προβλεπόμενα πρόσθετα τέλη.
γ) Σε περίπτωση θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή προσαύξησης του ποσού της σύνταξης, το ποσό εξαγοράς παρακρατείται κάθε μήνα από τη σύνταξη και μέχρι την εξόφληση ποσού ίσου με το 25% του ποσού της σύνταξης.

5.Ποιο είναι το καθεστώς για τη συνταξιοδότηση μητέρων ανηλίκων;
Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, χιλιάδες μητέρες με ανήλικο τέκνο μπορούν να αξιοποιήσουν τα μεταβατικά όρια ηλικίας για να κλειδώσουν το δικαίωμα συνταξιοδότησης πριν από τα 67 και πριν από τα 62 μέσα στο 2020.
Αυτές οι κατηγορίες είναι:
– Στο ΙΚΑ το ανήλικο τέκνο πρέπει να υπάρχει ως το 2012 και η ασφαλισμένη να έχει 5.500 ημέρες ασφάλισης ως το 2012.
– Στα Ταμεία ΔΕΚΟ – τραπεζών το ανήλικο χρειάζεται ως το 2012 και οι ασφαλισμένες να έχουν 25ετία ως το 2012.
– Στο Δημόσιο η σύνταξη με ανήλικο τέκνο ισχύει και για τους δύο γονείς και εφαρμόζεται ακόμη και αν το τέκνο γεννήθηκε μετά το 2012, αρκεί οι γονείς να είχαν 25ετία ως το 2012. Τονίζεται ότι οι ηλικίες συνταξιοδότησης διαφέρουν σε ΙΚΑ, ΔΕΚΟ, τράπεζες και Δημόσιο.

6. Ποιες αλλαγές επέρχονται στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2022;
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, μέχρι το 2022 υπάρχουν δυνατότητες για ευνοϊκότερα όρια ηλικίας εφόσον έχουν κατοχυρωθεί κάποια συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά δικαιώματα. Από το 2022 και μετά έχουμε 67 όριο ηλικίας για 15 έτη ασφάλισης και 62 για 40 έτη ασφάλισης. Θα πρέπει να διευκρινιστούν τα εξής:
α) Οι ασφαλισμένοι οι οποίοι μέχρι 31/12/21 έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης (δηλαδή όριο ηλικίας και έτη ασφάλισης) δεν θίγονται από τις ρυθμίσεις που επιβάλλει η ισχύουσα νομοθεσία και μπορούν να συνταξιοδοτηθούν και μετά την 1/1/2022 οποτεδήποτε, χωρίς κανέναν περιορισμό.
β) Η κατάργηση αφορά όσους δεν έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης μέχρι 31/12/2021 (όριο ηλικίας και έτη ασφάλισης).

7 .Ποιες είναι οι αλλαγές στις νέες συντάξεις (ποσοστά αναπλήρωσης);
Τα ποσοστά αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων για παλιούς και νέους ασφαλισμένους και για τα έτη ασφάλισης από 30,1 και πάνω αυξάνονται. Οι αλλαγές έρχονται αναδρομικά (Δεκέμβριος) από 1η Οκτωβρίου 2019 και καταλαμβάνουν όλες τις συντάξεις, παλαιές και νέες, πριν και μετά τον νόμο Κατρούγκαλου. Eπισημαίνεται ότι όσοι παλαιοί συνταξιούχοι είχαν συνταξιοδοτηθεί πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου και έχουν στην κύρια σύνταξή τους αρνητική προσωπική διαφορά ή πολύ μικρή θετική προσωπική διαφορά θα λάβουν αυξήσεις, οι οποίες όμως θα δοθούν σε 5 δόσεις (από φέτος έως το 2024). Και βέβαια όλοι οι υπόλοιποι παλαιοί συνταξιούχοι, που έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης και προσωπική διαφορά, θα δουν την προσωπική τους διαφορά να μειώνεται και τις μελλοντικές αυξήσεις συντάξεων να έρχονται πιο κοντά.
Οι περισσότεροι συνταξιούχοι, πάντως, απλώς θα διαπιστώσουν μείωση της προσωπικής διαφοράς τους, δηλαδή λογιστικό συμψηφισμό της όποιας αύξησης επρόκειτο να λάβουν από τον νόμο Βρούτση και όχι χρήματα στο χέρι.

8. Ποιες αλλαγές έρχονται στην καταβολή του εφάπαξ και της προσωρινής σύνταξης;
Θα παρέχεται για πρώτη φορά προκαταβολή στους φορείς απονομής όλων των 31 πρώην Ταμείων πρόνοιας, τα οποία έχουν συγχωνευθεί στο ΕΤΕΑΕΠ. Το ακριβές ποσοστό της προκαταβολής του εφάπαξ – το οποίο εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται από 50% έως 80% – θα καθοριστεί το επόμενο διάστημα με υπουργική απόφαση από τον υπουργό Εργασίας Γιάννη Βρούτση. Οι προκαταβολές θα χορηγούνται μέσα στο τρίμηνο από την υποβολή της σχετικής αίτησης και σε κάθε περίπτωση το συντομότερο μόλις βγει η συνταξιοδοτική απόφαση. Επίσης τον επόμενο μήνα θα τεθεί σε εφαρμογή η καταβολή της αυξημένης προσωρινής σύνταξης. Η προσωρινή σύνταξη στα Ταμεία μισθωτών αυξάνεται στο 80% του μέσου μισθού του τελευταίου έτους, αντί 50% που είχε υπολογιστεί στις αιτήσεις από 13/5/2016. Στους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολουμένους και τους αγρότες αυξάνεται στο 70% του μέσου μηνιαίου εισοδήματος του τελευταίου 12μήνου, αντί 50% που είχε υπολογιστεί στις αιτήσεις από 13/5/2016.